اين جمله مقامهاي بلندپايه امريكايي در واشنگتن، هشداري به تهران تعبير ميشود، ولي به نظر ميرسد موضع گيريهاي پي در پي اوباما و تيم سياست خارجي او، بيشتر براي كاستن از فشارهاي كنگره و لابي يهودي امريكا در مقابل روندي است كه از آلماتي شروع شده است.
كارشناسان فني ايران و ۱+۵ تا هفت روز ديگر در شهر استانبول تركيه دور يك ميز مينشينند تا درباره ابعاد فني پيشنهادهايي كه در آلماتي قزاقستان بين دو طرف رد و بدل شده، مذاكره كنند. بعد از توافق نافرجامي كه ايران با دو كشور برزيل و تركيه در سال ۲۰۱۰ براي ارسال ۱۲۰۰كيلوگرم اورانيوم كمتر غني شده بهخارج دست يافت، نشست يكشنبه آينده در استانبول اولين تلاش طرفين براي دستيابي به يك توافق فني است؛ توافقي كه اگر به دست بيايد، نتيجه سياسي خود را در آلماتي ۲ نشان خواهد داد. سعيد جليلي نماينده ايران بعد از مذاكرات آلماتي گفتوگوها، را «مثبت» توصيف كرد؛ اظهار نظري كه نشان ميدهد تهران با برخي تحفظات، براي شروع يك روند رو به جلو آمادگي دارد. جان كري وزير امور خارجه امريكا هم در اظهار نظري بعد از نشست آلماتي، مذاكرات را «مفيد» ارزيابي كرد و اين مذاكرات را نشان دهنده اين دانست كه تهران و واشنگتن بايد وارد مذاكرات مستقيم و دو جانبه شوند. اما، خبرهايي كه اين روزها از واشنگتن به تهران ميرسد، احساس خوبي درمورد آينده مذاكرات بين ايران و ۱+۵ به وجود نميآورد. روز شنبه نيويورك تايمز، سومين روزنامه پرتيراژ امريكا در سرمقاله خود، درباره تلاشها براي به شكست كشاندن مذاكرات آلماتي هشدار داد. اين سرمقاله بدون نام با عنوان «كنگره راه را بسته» هشدار داده كه كنگره امريكا به دنبال جلوگيري از توافق با ايران است.
نويسنده يا نويسندگان اين سرمقاله، در توصيف مخالفتهاي ابراز شده براي توافق با ايران، از لفظ قابل توجه تكفير (Anathema) استفاده كرده و نوشتهاند: «اگر اميدي براي حل و فصل مسالمتآميز مناقشه هستهاي با ايران وجود داشته باشد، اوباما نيازمند كسب حمايت كنگره از مذاكرات است. ولي با توجه به اينكه بسياري از قانونگذاران اصرار دارند كه هرگونه توافق با ايران غيرقابل قبول است، مذاكره و مصالحه ( با ايران) تا حد زيادي در واشنگتن تكفير ميشود.» به نوشته نيويورك تايمز، هفته قبل درست هنگامي كه ايران و قدرتهاي بزرگ، به پيشرفت كوچكي در مذاكرات دست يافتند و توافق كردند كه يك بار ديگر باهم ملاقات كنند، دو لايحه در كنگره ارائه شد كه ميتواند به مذاكرات آسيب بزند. يكي از اين لوايح، را رابرت منندز، رئيس دموكرات كميته روابط خارجي سنا و ليندسي گراهام جمهوريخواه ارائه كردند كه طبق آن، «اگر اسرائيل براي دفاع از خود مجبور به اقدام نظامي شود، دولت امريكا بايد كنار اسرائيل بايستد.»
به نوشته نيويورك تايمز، اين قطعنامه فشار سياسي بر اوباما را افزايش ميدهد، زيرا حمايت كنگره را از عمليات نظامي زماني كه اسرائيل تصميم به اجراي آن بگيرد، نشان ميدهد. اين قطعنامه همچنين به مذاكرات لطمه ميزند، زيرا ايران نگران ميشود قصد واقعي امريكا، تشويق به تغيير حكومت باشد.»
نيويورك تايمز مينويسد: «دومين اقدام، طرحي دوحزبي است، در حالي كه دو طرف پس از چند دهه خصومت براي ايجاد اعتماد تلاش ميكنند، موجب تحريمهاي شديدتر ميشود. اين طرح داد و ستدهاي تجاري با ايران را محدود ميكند، فهرست شركتها و افراد را در ليست سياه افزايش خواهد داد و احتمالاً مانع دسترسي به داراييهايي ايران به يورو در بانكهاي خارجي ميشود. اين قطعنامه با تحريم كشورهايي مانند تركيه، هند، كره جنوبي و هند كه براي اجراي تحريمها اقدامات كافي صورت ندادهاند، ميتواند باعث جدايي ائتلاف بينالمللي بر ضد ايران شود.»
اوباما فقط براي ايران به تل آويو ميرود
اوباما تا ۱۰ روز ديگر براي اولين بار در دوران رياست جمهورياش به تلآويو خواهد رفت. منابع سياسي در خاورميانه ميگويند كه رئيسجمهور امريكا براي زنده كردن مذاكرات صلح خاورميانه به تلآويو ميرود، ولي سايت ال مانيتور ديروز در گزارشي به قلم آلون پينكاس نوشت: «همه سفر اوباما به تلآويو فقط براي ايران است.» پينكاس ميگويد كه اوباما در اين سفر در مورد موضوعات ديگري نيز با اسرائيليها گفتوگو خواهد كرد، ولي همه اين موضوعات در مقايسه با مسئله ايران حاشيهاي خواهد بود. ال مانيتور مينويسد: «در حالي كه انتخابات ايران( در ماه ژوئن) نزديك ميشود و راه حل ديپلماتيك بر سر بن بست غنيسازي با ايران دور به نظر ميرسد، رئيسجمهور (به تلآويو) ميرود تا سياست و گزينههاي امريكا ( در قبال ايران را) نه فقط براي اسرائيل، بلكه براي تمام طرفها توضيح بدهد. احتمالاً به خاطر همين است كه اوباما و تيم سياست خارجي او اين روزها پي در پي سعي دارند براي لابي اسرائيلي در واشنگتن توضيح بدهند كه بهرغم تلاش براي مصالحه با ايران، اجازه نخواهند داد ايران به سلاح هستهاي دست پيدا كند. بعداز سخنراني هفته قبل جو بايدن در بين اعضاي لابي آيپك، باراك اوباما جمعه شب هم يك بار ديگر در ديدار با لابي صهيونيستي كشورش تأكيد كرد كه ايالات متحده هرگز نخواهد گذاشت ايران «اتمي» شود و تنها به مهار تهديد هستهاي ايران اكتفا نخواهد كرد. او در حالي سعي ميكرد توضيح دهد موافق ايجاد يك جبهه سختگيرانه عليه ايران است، كه «از ايجاد سرو صداي زياد» در اين مورد دوري ميكند و معتقد است كه «پنجره ديپلماسي در برابر ايران هنوز بسته نشده است.»
پرز در پاريس
تقريباً در همان ساعتهايي كه اوباما با يهوديان امريكايي صحبت ميكرد، شيمون پرز، رئيس رژيم صهيونيستي، در كاخ اليزه پاريس در ملاقات با همتاي فرانسوي خود، فرانسوا اولاند، مدعي شد كه «ايران وارد بازي خطرناكي شده است.»پرز در حالي به پاريس رفته كه منابع نزديك به مذاكرت هسته در آلماتي ميگويند كه دولت فرانسه، با رويكرد چندان مثبتي وارد مذاكرات آلماتي نشده است. پرز در ملاقات با اولاند به روند مذاكرات هستهاي ايران و كشورهاي ۱+۵ در آلماتي قزاقستان و اميدهايي بود كه دولتمردان ايران در مورد رسيدن به نتايج «مثبت» از اين مذاكرات مطرح كردهاند، در حالي كه طرفهاي مذاكره اين امر را به صراحت تأييد نكردهاند.
