چند روز بعد از مذاكرات ايران با ۱+۵ در آلماتي، گزارشهاي مختلفي درباره جزئيات پيشنهادهايي كه طرفهاي غربي به ايران ارائه كردند، از رسانههاي امريكايي و اروپايي به بيرون درز ميكند، پيشنهادهايي كه سعيد جليلي، دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران آنها را در مقايسه با قبل واقع بينانه تر ارزيابي كرد ولي اين را هم گفت كه تا حد مطلوب فاصله زيادي وجود دارد.
به گزارش جوان، منابع غربي ميگويند كه مذاكره كنندگان غربي در گفتوگوهاي آلماتي براي اولين بار از اصرار روي تعطيلي فوردو خودداري كردهاند، موضوعي كه سعيد جليلي هم آن را تأييد كرد: «درخواستي درباره تعطيلي فوردو مطرح نشد. » غربيها اين بار به جاي تأكيد بر تعطيلي فوردو، از عبارت «كاهش آمادگي فوردو» استفاده كرده اند»، عبارتي كه به گفته منابع غربي، منعطف تر و براي ايران كمتر حساسيت برانگيز است. اينكه كاهش آمادگي فوردو به چه معنايي است، هنوز مشخص نيست و ظاهراً بايد در جريان نشست كارشناسان فني در استانبول تركيه بر سر بخش هايي از آن مذاكره شود. با اين حال، سايت ال مانيتور نزديك به كاخ سفيد به نقل از يك ديپلمات امريكايي نوشته است كه طرفهاي غربي به جاي تعطيلي فوردو، بر تعليق غنيسازي در آنجا، تشديد پادمانها و اقدامات نظارتي، تأكيد كردهاند. همين ديپلمات امريكا گفته است كه اين پيشنهاد به لحاظ فني به صورتي است كه عملياتي شدن فوري و بلافاصله فوردو را براي طرف ايراني سخت ميكند. سايت ايران هستهاي هم ديروز نوشت كه تعليق پيشنهادشده براي فوردو ۶ ماه است.
غنيسازي به قدر نياز آنطور كه منابع غربي ميگويند، در طرح بازنگري شده طرف غربي، درخواست تعليق غنيسازي ( به صورت گسترده آن) مطرح نشده است. اين به معناي آن است كه هرچند بحث تعليق غنيسازي در فوردو در اين طرح مطرح است، ولي تعليق غنيسازي در ديگر تاسيسات هستهاي ايران مطرح نيست ولي طرف غربي ميگويد كه اين غنيسازي به قدر نياز براي رآكتور تهران باشد. البته منابع غربي از تأييد اينكه غنيسازي ايران پذيرفته شده خودداري ميكنند ولي از فحواي كلام آنها چنين چيزي بر ميآيد. نيويورك تايمز در اين باره به نقل از ديپلماتها نوشته نوشته است:« ايران ميتواند به توليد و نگهداري بخش محدودي از محصولات خطرناكتر (اورانيوم با غناي ۲۰درصد) براي استفاده در رآكتور تحقيقاتي با كاربري پزشكي، ادامه دهد. » سعيد جليلي در پايان گفت و گوهاي آلماتي در باره غنيسازي گفت:«توليد سوخت ۲۰ درصد براي تامين نيازهاي جمهوري اسلامي ايران حق مسلم ماست» وي تأكيد كرد:« اينكه ما براي تامين نيازهاي خود اين برنامه را داشته باشيم اما در يك برنامه همكاري با آنها باشيم اين ميتواند در گفتوگوها مورد بحث قرار گيرد اما در يك نگاه اعتمادساز بايد اعتماد ملت ايران هم جلب شود.»
مابه ازاها گزارشهاي غير رسمي منتشر شده تأييد ميكنند كه ۱+۵ تقريبا علاوه بر پيشنهادهاي همكاريهاي فني كه در طرحهاي قبلي مطرح كرده بودند، براي اولين بار از امكان كاهش تحريمها صحبت كردهاند. اين كاهش تحريمها ظاهراً در سه حوزه انجام خواهد شد: اول: كاهش تحريم هايي كه ايران امكان پيدا ميكند در يك مبادله پاياپاي «خريد طلا در مقابل نفت» را انجام دهد. اين در حالي است كه افزايش فشارها براي از كار انداختن مبادله پاياپاي طلاي ايران و تركيه تنها دو هفته قبل از گفتوگوهاي آلماتي صورت گرفته است. همچنين گفته شده كه برخي تحريمها بر صنايع پتروشيمي ايران برداشته خواهد شد ولي جزئيات اين بخش از تحريمها نيز مشخص نيست. همچنين منابع غربي از جمله روزنامه واشنگتن پست قبل از شروع مذاكرات نوشته بودند كه ممكن است به عنوان مابه ازا، امكان برخي مبادلات بانكي براي ايران فراهم شود، ولي معلوم نيست كه در پيشنهادهاي جديد ۱+۵ به ايران نيز اين موضوع مطرح است يا نه. نيويورك تايمز همچنين در گزارشي نوشته است كه ۱+۵ تضمين كردهاند كه اگر ايران اين پيشنهادها را قبول كند، ديگر قطعنامه تحريمي جديدي در شوراي امنيت تصويب نخواهند كرد و همچنين اروپا تحريمهاي جديدي عليه ايران تصويب نميكند. با اين حال، هيچ تضميني درباره گسترش پيدا نكردن تحريمهاي امريكا عليه ايران داده نشده است.
