در حالي كه وزارت علوم دولت دهم آخرين ماههاي فعاليت خود را سپري ميكند، با پذيرفتن طرح مسئله وجود اعتياد به مواد دخاني و افيوني در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي، حركت به سمت تحقق دانشگاه بدون مواد مخدر و دخانيات را در دستور كار قرار داده و آن را در قالب برگزاري همايشهاي پنجگانه «دانشگاه پاك» در پنج دانشگاه كشور پيگيري ميكند. منتها پيگيريهاي جوان براي مشخص شدن زمان برگزاري اين همايشها به مناسبت پاسخ ندادن مسئولان وزارت علوم تاكنون عقيم مانده است.
گرايش به دخانيات و اعتياد به مواد مخدر آفت نيروي انساني جوامع است. آن هم نيروي انساني مولد يك جامعه كه در رقابتهاي بينالمللي نقش تعيين كنندهاي دارند. به عبارتي نوجوانان و جوانان گروه هدف اين دست آسيبها هستند.
در مطالعه علل گرايش جوانان به مواد مخدر، مسكر و دخاني گزينههاي مختلفي مطرح ميشوند. سرنخ يكي از آنها در دست دشمنان ملت ايران است كه عدهاي تأكيد بر آن را دامن زدن به تئوري توهم توطئه تعبير ميكنند. ديگري تخليه انرژيهاي انباشته و بيان احساس بزرگ شدن و پذيرفته شدن در جمع است. البته كارشناسان علل ديگري را نيز در تغيير الگوي مصرف جوانان و دچار شدن به سوءمصرف مواد مؤثر ميدانند. جايي نوشته بود ملك الموت پيش خدا به خاطر مسئوليتي كه براي گرفتن جان انسانها دارد، گلايه كرد. باري تعالي در پاسخ فرمود: تو به وظيفهات عمل كن، من براي هر مرگي بهانهاي قرار ميدهم تا هنگام بروز مرگ كسي به ياد تو نباشد و همه به دنبال دليل بگردند. در مورد افزايش آمار جوانان سيگاري يا معتاد نيز مهندسي دشمن آنقدر ظريف بوده كه بررسي ساير علتها مدتها است انرژي بخش مطالعه و بررسي پيشگيري از اعتياد را در كشور به خود معطوف كرده است. بنابراين دست داشتن استكبار براي از بين بردن سرمايههاي انساني كه جزو سرمايههاي دير بازده و دير جايگزين هستند، بديهي و به عنوان اصليترين گزينه قابل بررسي و مطالعه است.
۵۰ هزار دانشجوي معتاد داريم!
اما از تمام اينها دردناكتر اين است اذعان كنيم كه دشمن در برنامه خود در اين راستا به موفقيتهايي دست يافته است. به طوري كه بر اساس برآوردي كه در تحليل وضعيتي منتشر شده سال ۹۰ ستاد مبارزه با مواد مخدر و سند جامع پيشگيري اوليه از اعتياد آن آمده، در حال حاضر تعداد افراد وابسته به مواد مخدر بر اساس نتايج حاصل از آخرين مطالعه يك ميليون و دويست هزار نفر تخمين زده ميشود، كه از اين تعداد ۱۰ هزار دانشآموز و ۵۰ هزار دانشجو هستند. نتايج اين مطالعه ميافزايد: در دانشآموزان، شايعترين مواد مورد مصرف، الكل و پس از آن ترياك و حشيش و در جمعيت دانشجويي نيز شايعترين مواد مورد مصرف را الكل و پس از آن ترياك و حشيش گزارش شده است. علاوه بر اين تعداد دانشجوياني كه به يكي از مواد غيرقانوني وابسته هستند، بيش از ۵۰ هزار نفر و تعداد كساني را كه در طول يك ماه حداقل يك بار مواد اپيوئيدي مصرف كردهاند ۱۵۰ هزار نفر در كشور تخمين زده شده است.
تهران كمترين تعداد دانشجوي معتاد را دارد
همچنين در تهران شيوع مصرف مواد در دانشجويان كمتر گزارش شده است به طوري كه در دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي تهران، ميزان مصرف هر گونه ماده اعتيادآور غيرقانوني به غير از الكل را (طي يك ماه) در پسران ۹/۱ درصد و در دختران ۳/۰ درصد گزارش شده است.
اين در حالي است كه مدير كل امور فرهنگي وزارت علوم به عنوان يك مقام مسئول در وزارت علوم كه در قبال اين آمار بايد پاسخگو باشد وجود دانشجوي سيگاري يا معتاد را در شأن دانشگاههاي كشور نميداند.
جليل دارا از ارائه سفارش اين وزارتخانه به ستاد مبارزه با مواد مخدر جهت انجام پيمايشي جامع در زمينه وضعيت مصرف مواد مخدر در بين دانشجويان خبر داده و گفته است: در اين پيمايش تمام ابعاد موجود از جمله نوع مصرف و ميزان مصرف دانشجويان به صورت كامل رصد ميشود. دارا از برگزاري جشنواره دانشگاه پاك در دانشگاهها گفته و اظهار داشته است: در اين جشنواره تلاش شده است كه در زمينه پيشگيري از سوء مصرف مواد مخدر در دانشگاهها آموزشهايي ارائه شود.
خوابگاهها معتادترند
مدير كل امور فرهنگي وزارت علوم اضافه كرده است: بر اين اساس در جشنواره پاك، دانشگاهها را در كل كشور به پنج منطقه تقسيم كردهايم كه طي آن همه دانشگاهها به نوعي درگير فعاليتهايي از جمله برگزاري نمايشگاه، همايش، آثار هنري و غيره در زمينه پيشگيري از مصرف مواد مخدر و همچنين دخانيات ميشوند.
دارا با بيان اينكه بايد تلاش شود تا در دانشگاه اسلامي تمام دانشگاهيان از هر نوع آسيب اجتماعي به ويژه بحث مواد مخدر به دور باشند، ادامه داده است:همچنين طي جشنواره پاك تلاش ميشود كه ابتدا فعاليتهاي ايجابي غير مستقيم و پس از آن آموزشها به صورت مستقيم ارائه شود و در نهايت اختتاميهاي نيز براي اين جشنواره خواهيم داشت.
به گفته وي، خوابگاهها استعداد بيشتري براي ورود به آسيبها دارند بنابراين نگاه پيشگيرانه ما به خوابگاهها جديتر است و همچنين وزارت علوم طي دو سال گذشته تلاش بيشتري را در زمينه پيشگيري دانشجويان از آسيبهاي اجتماعي داشته است. نكتهاي كه نبايد از خاطر دور داشت اين است كه قطعاً دانشجوي معتاد در دسته متخصصان متعهد براي پيشبرد اهداف كشور قرار نخواهد گرفت و سرمايهگذاري كردن روي آن دود كردن استعدادهايي است كه بايد آينده قدرت برتر منطقه را در دست
داشته باشند.
