آمانو مدير كل آژانس بينالمللي انرژي اتمي گزارش جديد خود درباره فعاليتهاي هستهاي جمهوري اسلامي ايران را به اعضاي آژانس ارائه كرد.
هرچند آمانو بار ديگر با ارائه گزارشهاي دو پهلو تلاش كرده تا خدمات خود به غرب به ويژه در آستانه مذاكرات ايران و گروه ۱+۵ را تكرار نمايد اما در گزارش وي چند نكته قابل توجه است.
نخست آنكه وي بار ديگر اذعان كرده است كه تمام فعاليتهاي هستهاي ايران تحت نظارت آژانس بوده و ايران هر مرحلهاي از فعاليتهاي خود را به آژانس گزارش داده است. هرچند آمانو ادعاهايي را درباره پارچين مطرح كرده اما گزارش وي را ميتوان سندي ديگر بر صلحآميز بودن و عدم انحراف فعاليتهاي هستهاي ايران دانست.
دوم آنكه آمانو اذعان كرده است كه ايران در مسير توسعه و پيشرفت هستهاي گام برداشته است. آمانو تأكيد دارد كه فعاليت هستهاي ايران تعليق نشده و همچنان متخصصان ايران به راه خود ادامه ميدهند. اين مواضع در مجموع چند اصل را آشكار ميسازد.
اولاً ايران در قبال آژانس و جامعه جهاني صداقت رفتاري دارد بهگونهاي كه تمام فعاليتهاي هستهاي خود را تحت نظارت آژانس صورت داده و انحرافي در اين راه نداشته است. بر اين اساس ادعاي غرب مبني بر لزوم شفافسازي ايران و همراهي با جامعه جهاني امري واهي بوده كه حتي آژانس نيز آن را مردود ميداند.
ثانياً گزارش آمانو مبني بر پيشرفتهاي هستهاي ايران نشانگر آن است كه دانشمندان جوان ايراني با بوميسازي دستاوردهاي هستهاي در جهت تحقق حقوق هستهاي ملت ايران گام برداشتهاند كه شكستي سنگين براي دشمنان اين مرز و بوم است. غرب با به شهادت رساندن دانشمندان هستهاي ايران و حتي تحريم تحصيل دانشجويان ايراني در خارج از كشور به دنبال مقابله با بومي شدن فعاليتهاي هستهاي ايران است اما جوانان ايران تسليم نشده و به راه خود ادامه دادهاند. گزارش آژانس را ميتوان شكستي ديگر براي انحصار طلبان دانش هستهاي جهان دانست كه توسط دانشمندان هستهاي ايران صورت گرفته است.
ثالثاً پيشرفتهاي هستهاي ايران را ميتوان نشانهاي ديگر بر شكست تحريم و تهديدات دانست. غرب تلاش داشته با تحريم و تهديد، ايران را از ادامه حضور در مسير تحقق حقوق هستهاي خود بازدارد اما اين گزارش نشان داده است كه در اين راه با شكست همراه شده است. هر چند گزارش دو پهلوي آمانو و طرح برخي ادعاها از جمله در قبال پارچين، چنان طراحي شده است كه احتمالاً غرب از آن جهت اعمال فشار بر ايران در نشست آتي ايران و گروه ۱+۵ در قزاقستان بهرهبرداري كند اما در نهايت مجموعه مؤلفههايي كه در سطور بالا ذكر شد چند نكته را براي نشست قزاقستان آشكار ميسازد.
نخست آنكه فعاليتهاي هستهاي ايران به نقطه غيرقابل بازگشت رسيده است و دانشمندان ايراني نيز حاضر به عقبنشيني از حقوق هستهاي ملت ايران نيستند و به رغم تهديدها به كسب دانشهاي جديد هستهاي ادامه ميدهند. با توجه به اين امور، گروه ۱+۵ بايد در قزاقستان به لجبازيهاي گذشته پايان داده و رسماً حقوق هستهاي ايران را به رسميت بشناسد. حقوقي كه آژانس از جمله گزارش اخير آمانو به آن اذعان كردهاند.
دوم آنكه آمانو صراحتاً بر صلحآميز بودن و عدم انحراف فعاليتهاي هستهاي ايران تأكيد كرده است بنابراين بهانه غرب براي اجراي تحريمها و تهديدات عليه ايران امري واهي است. در جمعبندي كلي از آنچه ذكر شد ميتوان گفت گزارش اخير آمانو هر چند تكرار گزارشهاي دو پهلو بوده است اما در نهايت بايد آن را اشارهاي مهم به ماهيت صلحآميز فعاليتهاي هستهاي ايران و تواناييهاي دانشمندان هستهاي ايران دانست كه توجه جهاني به اين نكات ميتواند تأثيرات بسياري بر حل مسئله هستهاي ايران داشته باشد.
گزارش آمانو سندي ديگر بر عدم عقبگرد فعاليتهاي هستهاي ايران در عين صلحآميز بودن است كه در صورت عدم تكرار رويكرد غير منطقي غرب، تعيين كننده تكليف مذاكرات ايران و گروه ۱+۵ و پذيرش حقوق هستهاي ايران در عرصه غنيسازي اورانيوم و پايان سياستهاي خصمانه غرب عليه ايران است.
