به محض ورود فناوري ارتباط تصويري در كشور، نگرانيها در مورد ورود اين فناوري به محيطهاي آموزشي و به ويژه مدارس و آسيبهاي آن آغاز شده و اين نگرانيها پس از اظهارات رئيس آموزش و پرورش شهر تهران مبني بر ورود تبلت و خطوط تلفني مكالمه تصويري يا همان موبايل تصويري به مدارس به صورت آزمايشي از سال تحصيلي آينده شدت گرفته است.
تجربه نشان داده كه ورود فناوريهاي نوين به كشور همزمان با تعريف فرهنگ مصرف و تعريف كاربريهاي مختلف نبوده است. از بين تمام اين كاربريها، كاربري آموزشي و تربيتي براي فناوريهاي نوين، از اهميت و حساسيت ويژهاي برخوردار است و آن هم به دليل سن جامعه هدف در اين گروه است. آنچنانكه بر اساس نظر كارشناسان ۶ تا ۱۸ سالگي سن آموزش پذيري افراد در معرض پيامهاي مفيد و مخرب است.
اين روزها مشاهده تلفن همراه در دست دانشآموزان با لباس و روپوش مدرسه در ساعات آغاز و پايان كار مدارس غيرمتصور نيست و اين دقيقاً همان چيزي است كه بيتوجه به آييننامهها و بخشنامهها و رأي و سليقه مديران ستادي، در مدارس اتفاق ميافتد. به عبارتي تاكنون جاذبهها و كاركردهاي فناوريهاي نو مانند موبايل و تبلت، بر مخالفت تصميم گيران نظام تعليم و تربيت چربيده است. به طوري كه هنوز خط اول «استفاده از موبايل در مدارس خوب است يا بد» به طور كامل مشق نشده كه ورود سيمكارتهاي G۳ و ميسر شدن برقراري ارتباط تصويري در عرصه فناوريهاي ارتباطي نگرانيهاي تازهاي را به وجود آورده است. ورود اين امكان ارتباطي باعث شده بسياري از كارشناسان و دلسوزان فرهنگي نسبت به تهديدهايي كه با آن همراه است، هشدار بدهند. اين خطر در مورد دانشآموزان كه در سن تأثير و آموزشپذيري صرف قرار دارند، جديتر است و طبيعي است كاربران فناوري ارتباط تصويري با ممنوعيت فروش آن به افراد زير ۱۸ سال، به افراد خارج از اين بازه سني محدود نميشوند.
ورود موبايل به مدارس توجيه آموزشي ندارد در اين رابطه مهدي نويد ادهم، دبيركل شوراي عالي آموزش و پرورش با بيان اثرات ورود موبايل به ويژه سيمكارتهاي G۳ به مدارس، به «جوان» ميگويد: اجراي اين طرح نه تنها به نفع نظام آموزشي نيست، بلكه استفاده از اين فناوري در شرايط فرهنگي و اجتماعي جامعه آسيب بزرگي است.
وي ميگويد: كاركرد فناوريها متناسب با شرايط مكاني، زماني و موقعيت مخاطبان متفاوت است، لذا در ورود هر نوع فناوري جديد بايد اين مثلث هماهنگ با يكديگر برقرار شود تا فناوري اثربخشي مناسبي داشته باشد.
نويد ادهم با بيان اينكه بايد مدرسه مكاني براي يادگيري، آرام و بدون حاشيه باشد، بيان ميكند: حتي در مكانهايي كه به ناچار مدارس در خيابانهاي پرتردد يا شلوغ از لحاظ آلودگيهاي صوتي احداث ميشود، تلاش بر اين است تا با استفاده از آخرين تعريفهاي استاندارد طراحي ساختمان، مزاحمتهاي صوتي به حداقل برسد تا روند آموزشي دانشآموزان تحتالشعاع قرار نگيرد، بنابراين در چنين تعريفي كه از محيط نظام آموزشي وجود دارد، استفاده از دستگاهي به نام «موبايل» در كلاس، قطعاً با اهداف آموزشي سازگار نيست.
وي ادامه ميدهد: علاوه بر آسيبهاي ظاهري كه از ورود موبايل به كلاسهاي درس وارد ميشود، بايد آثار منفي ديگري را براي آن برشمرد، چراكه آسيبهاي اخلاقي و تربيتي نيز در ادامه ورود موبايل به مدارس شكل خواهد گرفت. از جمله استفاده از پيامهاي نامناسب از طريق بلوتوث و غيره ميتواند بخشي از اين آسيبها باشد. بر اين اساس ميتوان گفت آسيبهايي كه از لحاظ آموزشي به دانشآموزان وارد ميشود، قابل جبران و كنترل نيست.
دبيركل شوراي عالي آموزش و پرورش اظهارميكند: ورود موبايل به مدارس حتي در كشورهايي كه سازنده اين فناوريها هستند نيز بر مبناي بخشنامهها و قوانين ممنوع شده است.
چند صدايي در آموزش و پرورش چرا؟! البته چند روز پيش رئيس آموزش و پرورش شهر تهران از طرح ارائه «تبلت دانشآموزي» خبر داده و گفته بود: با توجه به برآورد هزينههايي كه براي راهاندازي اين طرح و همچنين توليد محتوا بايد صورت بگيرد، مقرر شده ورود تبلت و رايتل يا همان موبايل تصويري در دستور كار قرار بگيرد كه در صورت تأمين زيرساختها و اعتبار آن، از سال ۹۲ به صورت آزمايشي اجرا خواهد شد. اعلام اين موضوع واكنش نمايندگان مجلس را به دنبال داشته و جمشيد جعفرپور، عضو كميسيون فرهنگي مجلس در اين زمينه اعلام كرده است: بحث ورود رايتل به مدارس، با حضور صاحبنظران فرهنگي و ديني و كارشناسان فناوري به زودي در كميسيون فرهنگي بررسي خواهد شد. از طرفي دبير كل شوراي عالي آموزش و پرورش درباره ورود پايلوت «رايتل» كه از سوي رئيس آموزش و پرورش شهر تهران مطرح شده بود نيز ميگويد: تاكنون چنين طرحي به شوراي عالي آموزش و پرورش نرسيده است و با توجه به اينكه عملياتي شدن اينگونه برنامهها در مدارس بايد مصوبه اين شورا را به همراه داشته باشد، لذا امكان اجراي آن قبل از صدور مجوز وجود ندارد، ضمن آنكه با توجه به شرايط فرهنگي و اجتماعي كنوني، استفاده از موبايل و رايتل در مدارس مورد تأييد شوراي عالي آموزش و پرورش نيست.
تمام اين مسائل در حالي به مسئله روز آموزش و پرورش تبديل شدهاند كه كاربرد خدمات ارتباط تصويري بنا به نظر مراجع عظام تقليد حرام و بر خلاف مصالح جامعه عنوان شده است؛ به طوري كه آيات عظام نوري همداني، سبحاني، علوي گرگاني و مكارم شيرازي مراجع تقليد در فتاواي جداگانه راه اندازي نسل سوم تلفن همراه و مكالمه تصويري را تحريم كردند و منافي عفت عمومي دانستهاند. البته هرچند شاهين آرپناهي، مدير كل برند و ارتباطات اپراتور سوم اعلام كرده است:در زمينه ورود فناوري ارتباط تصويري در مدارس كه از سوي آموزش و پرورش مطرح شده هيچ مذاكرهاي با اين شركت صورت نگرفته است و بنا بر قانون، فروش سيمكارت به افراد زير ۱۸ سال ممنوع است و به همين دليل ما به هيچ عنوان به اين مسئله ورود نخواهيم كرد.
اما هنوز توجيهي براي وجود اين چند صدايي در ميان آموزش و پرورش كه نگرانيهايي را در سطوح مختلف جامعه ايجاد ميكنند، يافت نشده است و به نظر ميرسد همگرايي تصميمها و اظهارنظرها در آموزش و پرورش اولين وجود برخورد اصولي و متقن با پديدههاي نوين ارتباطي و فناورانه است.
