در حالي كه تلاش ميشود با بسترسازي و فراهمسازي كسب و كار، روند مهاجرت به شهرها به خصوص كلانشهرها سير نزولي گيرد عدهاي از ساكنان شهرهاي بزرگ با ساخت و ساز املاك خود در اين شهرها و تبديل آن به آپارتمانها و برجهاي سر به فلك كشيده و با كسب درآمد و سود فراوان به سراغ زمينهاي كشاورزي و حاصلخيز شمال و مناطق خوش آب و هواي كشور رفته و با به كارگيري شيوههاي جديد و به زور پول زمينهاي كشاورزان را به دور از چشمان دستگاههاي ذيربط و متولي تغيير كاربري داده و با دور زدن قانون، اقدام به ساخت و ساز و ويلاسازي ميكنند. اقدام اين عده افراد سودجو در خلأ نبود حمايتها از كشاورزان و روستاييان صورت ميگيرد تا درآمد بيشتري به جيب اين افراد سرازير كند.
مهاجرت كاذب از كلانشهرها هرچند مهاجرت به شهرها از روستاها و شهرستانها پيامدهاي بسياري از جمله حاشيهنشيني، اشتغال به كارهاي كاذب، افزايش آسيبهاي اجتماعي و فرهنگي براي اينگونه شهرها و كلانشهرها به دنبال دارد كه نتيجه آن علاوه بر آنكه دامان مهاجران به شهرها را در وهله اول ميگيرد، سبب ميشود تا هويت بومي افراد هم دستخوش تأثيرات بسياري شود. اين در حالي است كه مهاجرت موقت صاحبان پول و ثروت به اراضي حاصلخيز و خوش آب و هوا نيز به نوعي سبب افزايش مهاجرت روستاييان به شهرها ميشود چرا كه صاحبان پول و ثروت با خريد املاك و اراضي حاصلخيز و خوش آب و هوا، عملاً اراضي و املاك روستاييان را به كمترين قيمت واقعي با استفاده از ترفندهاي مختلف تصاحب ميكنند. هر چند در يك نگاه سادهبينانه پول بيشتر از عرف معمول را به كشاورزان و روستاييان پرداخت ميكنند اما به واقع اراضي مرغوب كشاورزان و روستاييان را به زور پول از چنگ آنان در ميآورند.
اين عده با خريد اراضي بزرگ كشاورزي - به عنوان مثال در شمال كشور كه منبع پايدار توليدات كشاورزي و قطب توليدات گياهي است- زمينهاي حاصلخيز را كه استعداد توليد انواع محصولات كشاورزي را دارند با قطعهقطعه كردن به اراضي كوچك به ويلاسازي تبديل ميكنند تا چند برابر قيمت به شهرنشينان كه هوس ييلاق و قشلاق كردهاند بفروشند! به واقع اراضي حاصلخيز كه از تمدنهاي گذشته تا به حال محل كشت و كار بوده است را در يك چشم بر هم زدن تبديل به مناطق ويلايي كرده و عملاً كشاورزي را از رونق مياندازد. به واقع اين اقدامات در كنار چشمان متوليان دستگاههاي مختلف در شهرستان صورت ميگيرد و اين اقدامات حتي با قبول برخي اعضاي شوراهاي روستايي و دستگاههاي متولي مهر تأييد دريافت ميكنند.
اراضي كشاورزي و شاليزار و باغها يكي پس از ديگري در چرخ صاحبان پول و ثروت از بين ميروند و زمينهايي كه ميتوانند چرخ آباداني اقتصادي كشور را به حركت درآورند و محل اشتغالزايي براي روستاييان باشند را از حركت نگه ميدارند!
خريد زمين و ويلا با يك پيامك اراضي كشاورزي و خوش آب و هوا و حاصلخيز حالا در قالب انواع پيامك، آگهي و پوستر سر از شهرهاي بزرگ درآوردهاند تبليغات براي فروش اين اراضي در يك دهه گذشته آنچنان سير صعودي به خود گرفته است كه در بيشتر رسانهها ميتوان ريشه يا ردي از آن را پيدا كرد همچون برخي پيامكها با اين مضمون «زمين ويلايي داراي آب و برق و گاز در...»، «زمين كشاورزي براي تبديل به ويلا در بهترين نقطه... شمال كشور»، «با هر ميزان پول ميتوانيد اينجا صاحب باغ شويد»، «اراضي خوش آب و هوا براي ويلاسازي با كمترين قيمت» و«شما قيمت زمينتان را مشخص كنيد». اين اقدامات در حالي در اراضي كشاورزي كشور و خوش آب و هوا در حال افزايش است كه دستگاههاي متولي معلوم نيست كجا هستند؟! سودجويان به اين آگهيها بسنده نكرده و با برگزاري تورهاي رايگان يك روزه در تعطيلات ميان هفته يا آخر هفته، شهرنشينان را به اين اراضي برده و دل آنان را ميربايند.
حفظ پرستيژ شهري با اراضي ويلايي
در يك نگاه اجمالي به اراضي حاصلخيز كشاورزي و خوش آب و هوا ميتوان دريافت كه در يك دهه گذشته چه بر سر اين اراضي آمده است، ساخت و سازها با از بين بردن زمينهاي كشاورزي، عملاً يك ضلع مثلث كشاورزي يعني زمين و آب و انسان را از چرخه توليد خارج ساختهاند. ديگر توليدي در اين اراضي صورت نميگيرد و خانههاي ويلايي در شكل و رنگ و اندازههاي مختلف به جاي درختان و گياهان كشاورزي سبز شدهاند. اين خودنمايي تا جايي ادامه يافته است كه در شرايط حاضر داشتن يك باغ يا ويلا- به عنوان مثال در استانهاي شمالي- يك پرستيژ شهري به شمار ميآيد و اين اقدام در بستر لايههاي زندگي اجتماعي و فرهنگي و تفريحي و گردشگري در حال توسعه و شكلگيري كاذب و نفوذپذير است.
نقشآفريني شوراهاي روستايي در حفظ اراضي كشاورزي بر اين اساس انتظار ميرود در دور چهارم شوراها به خصوص شوراهاي روستايي و شهري منتخبان مردم بتوانند با دفاع از حاكميت محلهاي از كيان محل زندگي خود كه محل كسب و كار و زندگي است به بهترين شكل ممكن حفاظت و حراست كنند. به واقع شوراها ميتوانند در كنار ساير دستگاههاي اجرايي متولي روستايي مطالبات و نيازهاي محلهاي خود را از حاكميت (دولت) طلب كنند و از سوي ديگر با تقويت قوانين و اجراي موازين قانوني جلوي از بين رفتن اراضي كشاورزي و باغات را با تغيير كاربري بگيرند. بر اين اساس هرچه اعضاي شوراها با آراي بيشتري از سوي ساكنان محلهاي برگزيده شوند، بهتر و كارآمدتر ميتوانند با رصد مشكلات و معضلات به حل آنها كمك كنند. تقويت شوراها و اصلاح قوانين شورايي ضمن شناسايي نقاط ضعف ميتواند به ارتقاي زندگي روستايي كمك كند تا جايي كه اگر روستاييان در محل زندگي خود احساس امنيت كاري و اشتغال كنند ديگر حاضر نميشوند به هر قيمتي راهي شهرها بشوند و از سوي ديگر با پذيرش جايگاه شوراها و برنامهريزي و تصميمسازيها در دايره حمايت از روستاييان پررنگتر خواهد شد و دستگاههاي اجرايي نيز موظف خواهند شد تا در مسير توسعه پايدار بخش روستايي ايفاي نقش كنند.
