۷۰۲ نيت وقف در كشور وجود دارد كه طيفي از نيت خريد دانه براي پرندگان در زمستان در مناطق سردسير تا مدرسه و بيمارستان و دارالقرآن و آب انبار و حمام و تحقيق و پژوهش و طرحهاي كلان را شامل ميشود و البته همه اين موقوفات يك نيت مشترك نيز دارند و آن جلب رضاي خداي متعال است. شنيدهايم كه امام علي(ع) اولين واقفي بود كه نخلهايي را كه با دست خود كاشت، وقف كرد. امروز هم در فهرست موقوفات ميبينيم كه پيروانش راهش را با قوت ادامه ميدهند. ۱۷ روز پيش خبر ثبت موقوفهاي شامل ۱۴ اصله درخت گردو با نيت نشر علوم ديني و معارف اسلامي در منطقه ماهيدان اران شهرستان آباده منتشر شد. هر چند ارزش عمل به اين سنت حسنه با پول قابل ارزيابي نيست، اما بنا بر اظهار نظر كارشناسان موقوفه آقاي جهانبخش بهراميان ۱۴۰ ميليون ريال ارزشگذاري شده است. بهراميان همان معلم بازنشستهاي است كه ۳۰ سال از عمر خود را صرف درس دادن به دانشآموزان ابتدايي عشاير كرد و از سال ۷۹ كه بازنشسته شده تاكنون كشاورزي ميكند و اكنون در سن ۵۹ سالگي هنوز به ثمردهي آنچه ميپرورد ميانديشد. به بهانه هفته وقف پاي صحبتهاي صميمي و بيتكلف اين واقف آبادهاي نشستيم.
آقاي بهراميان! درباره وقفي كه انجام داديد توضيح دهيد. باغ گردويي دارم كه آن را به نام ۱۴ معصوم (ع) نامگذاري كردهام و ۱۴ درخت آن را به نيت ۱۴ معصوم(ع) وقف كمك به حوزه علميه و تدريس و تبليغ اسلام كردهام. اين درختان ۱۰ ساله و در حال ثمردهي هستند.
آيا خودتان موقوفاتتان را اداره ميكنيد يا براي آن متولي انتخاب كردهايد؟اختيار گردوهايي كه وقف كردم را به سازمان اوقاف و حوزه علميه امام صادق (ع) شهرمان سپردم. اداره اوقاف يا حوزه امام صادق (ع) ميتوانند هر كدام از درختها را كه ميخواهند انتخاب و نيتم را در مورد آن اجرا كنند.
در باغ شما چند درخت گردو هست؟كلاً ۴۰۰ درخت گردو در باغم هست كه همه آنها ثمري نيستند.
در آينده باز هم وقف ميكنيد؟ قصد دارم سال آينده هم به همين نيت درخت وقف كنم. اگر خدا بخواهد سال ديگر به جز درخت گردو، درخت به هم وقف ميكنم.
چرا درخت گردو يا به را براي وقف انتخاب ميكنيد؟به خاطر عمر طولاني اين درختان. درخت گردو عمر طولاني دارد. در بين ميوههاي خشك باغي گردو ارزش بالايي دارد. زيرا نگهداري و صادرات آن نياز به سردخانه و ديگر وسايل پرهزينه ندارد ودر ضمن به علت خشك بودن هسته آنها صدمه نميبيند. گردو در ايران مرغوبيت بالايي دارد و حتي قدمت آن به ۵ هزار سال ميرسد. درختان تنومند خميده و كهنسال اين محصول نشانگر قدمت اين درخت است. در اطراف ما سه درخت گردو با حدود ۴۰۰ سال قدمت وجود دارند كه سالها است عشاير ثمره آنها را در راه خدا صرف ميكنند. علاوه بر اين عايدات گردو زياد است و سال به سال به بارش اضافه ميشود. درختي كه امسال ۱۰۰ گردو ميدهد، خيلي زود تا هزار گردو هم ميدهد.
راستي، چند فرزند داريد؟۷ پسر و ۴ دختر.
خانوادهتان با انجام اين كار مخالفت نكردند؟نه، اتفاقاً همه خوشحال شدند. بچههايم به قدر خودشان دارند. از طرفي من به خانوادهام گفتهام اين كار باعث ميشود خداوند به ثمر بقيه درختان باغ هم كه در آينده ثمر ميدهند، خير و بركت دهد. وقف خير و بركت ميآورد. به خانوادهام هم گفتهام كه صرف مال در راه خدا به باغ و عمر و مال انسان بركت ميدهد.
برخي تصور ميكنند واقفان افراد پولداري هستند. آيا شما فرد پولداري هستيد؟ نه، بضاعت چنداني ندارم و پولدار نيستم. اما به همين حقوق بازنشستگي قانعم. فعلاً هم كشاورزي درآمد آنچناني براي من نداشته است. اما اگر خدا اضافه بر نياز زندگي به من بدهد باز آن را وقف و در راه خودش خرج ميكنم. بعضيها پولدارند اما قلبشان اجازه نميدهد چنين كاري كنند.
چطور با وقف آشنا شديد؟ آيا كسي از اطرافيانتان قبلاً وقفي انجام داده بود؟
خير، من از كودكي و نوجواني هم به كارهايي كه در راه خدا انجام شود و خيرش به ديگران برسد علاقه داشتم. خيلي وقت هم است در كارهاي خير كمابيش حضور دارم و كمك ميكنم. من از بچگي با اعتقادات ديني و مذهبي بزرگ شدم. ميدانم كار خير و قدم خير، بركت دارد. اگر انسان يك قدم به طرف خدا بردارد، خدا ۱۰ قدم به سمت او برميدارد.
تعريفتان از وقف چيست؟وقف يعني چيزي را در راه خدا خرج كردن و به خدا هديه كردن. انسان براي وقف بايد آمادگي جسمي و روحي داشته باشد. چون مال هميشه شيرين و عزيز است و وقتي شخصي ميخواهد آن را ببخشد انگار از جگرش جدا ميشود؛ اما بايد اين قدرت و شهامت را داشته باشد كه آن را جدا كند. انشاءالله خدا به مال و زندگي هر كس كه در راه وقف قدم برميدارد بركت دهد. وقف در دين اسلام امر معروفي است. بهتر از امام حسين(ع) در دين ما چه كسي است كه جانش را در راه خدا وقف كرد. ما كه تنها بخشي از مالمان را وقف ميكنيم.
به نظر شما چطور ميشود وقف را بيش از پيش به مردم معرفي كرد؟ خيليها چيزي از وقف نميدانند. افراد باسواد تا حدودي اطلاعات دارند اما عامه مردم بيخبرند. به نظر من كسي كه در مورد وقف آگاهي ندارد را ميتوان با معرفي منافع و فوايد وقف با اين مسئله آشنا كرد. مردم امروز از امكانات بسياري استفاده ميكنند و نميدانند كه موقوفه گذشتگان است. مثلاً حدود ۱۲۰ سال پيش مرحوم نمازي زمين بيمارستان نمازي شيراز را براي ساخت بيمارستان وقف كرد و اسم ايشان هنوز باقي است. در حال حاضر وقف در جامعه ما جا نيفتاده و آنقدر كه درباره خمس و زكات صحبت شده درباره وقف صحبت نشده است.
نيتتان را بر چه اساسي انتخاب كرديد؟ كار خير هر چيزي ميتواند باشد. بعضيها مسجد، حسينيه و حمام ميسازند يا يتيمنوازي و ساير نيتهاي خير را براي وقف انتخاب ميكنند. اما من اين ۱۴ درخت گردو را براي كمك به حوزههاي علميه و بچههايي كه علوم ديني ميخوانند و راه دين و اسلام را تبليغ ميكنند وقف كردم. من به حوزه امام صادق(ع) شهرمان رفتهام و از آداب معاشرت و زندگي طلاب آنجا خوشم آمد و تحت تأثير قرار گرفتم. برخي تنها به نيت آموزش يا مدرسه مالي را وقف ميكنند؛ اما صداقت و يكرنگي طلاب اين حوزه من را تشويق كرد كه به طور اختصاصي براي اين منظور وقف انجام دهم.
از اينكه وقت گذاشتيد و با گروه اجتماعي روزنامه «جوان» گفتوگو كرديد متشكرم. من تا به حال مصاحبه نكردهام و اصلاً دوست ندارم درباره كار كوچكي كه انجام دادم سر و صدا شود. اما چون امر به معروف است و تبليغ و تشويق مردم به وقف، با شما مصاحبه كردم.
پايان: موقوفه جهانبخش بهراميان براي صدها سال و بلكه هزاران سال، به نام پيامبر مكرم اسلام و ائمه معصومين(ع) ثمر خواهد داد و نام ايشان و نيت واقف خود را زنده نگه خواهد داشت. كسي نميداند شايد ۴۰۰ سال ديگر براي معرفي بركات وقف، درختان گردوي ۱۴ معصوم(ع) شهرستان آباده را مثال بزنند.
