به اين پرسشهاي رئيسجمهور امريكا كه در مصاحبه با «نيوريپابليك» عنوان كرده است، دقت كنيد: در مورد موضوعاتي همچون سوريه، من از خود سؤال ميكنم كه آيا ميتوانيم تغييري در اين وضعيت بدهيم؟ آيا مداخله نظامي در سوريه نتيجهاي دربر خواهد داشت؟ آيا مداخله ما در سوريه در ميزان حمايت ما از نيروهاي حاضر در افغانستان تأثيري خواهد داشت؟ پيامدهاي مداخله نظامي در سوريه چه خواهد بود؟ آيا مداخله در سوريه موجب بدتر شدن اوضاع يا حتي استفاده از سلاحهاي شيميايي نميشود؟ بهترين وضعيتي كه ميتوان براي سوريه بعد از اسد متصور شد، چيست؟
اوباما بلافاصله پس از اين پرسشهاي بنيادي كه آميخته با ترديد است، تأكيد كرده كه اين پرسشها سؤالات سادهاي نيستند و بايد آنها را به بهترين نحو ممكن ارزيابي كنيد. شما بايد تصميمي بگيريد كه موجب توازن داراييها و تواناييها شود و در پايان دوره رياست جمهوري، شما بتوانيد به فعاليتهاي خود نگاه كرده و بگوييد من تا آنجا كه ميتوانستم مردم را از مرگ نجات دادم و امريكا در مشكلترين شرايط بهترين عملكرد را داشت. رئيسجمهور امريكا به همراه ديگر وزراي كابينه و همچنين برخي از مقامات امريكايي كه به سياست خارجي اين كشور مرتبط ميشوند، همواره تأكيد داشتند كه بشار اسد بايد برود، اما اكنون خبري از اين حرفها نيست.
پيش از اين روزنامه «جوان» بارها در تحليلهاي خود تأكيد كرده بود كه دوران پس از اسد براي امريكا، اسرائيل، كل منطقه و همچنين شرايط امنيتي نظام بينالملل مناسب نخواهد بود و منافع بسياري را به چالش خواهند كشاند. بسياري از مقامات غربي و حتي امريكا پس از اينكه نوع شدت و تندروي گروههاي راديكال همچون النصره و ديگر گروههاي تكفيري را ديدند، متوجه خطر در كمين منطقه شدند. واشنگتن به همراه متحدان غربي و برخي از متحدان منطقهاياش در بهترين حالت تصور ميكردند كه قدرت در دست اخوانالمسلمين سوريه قرار خواهد گرفت و با نزديك شدن شبكه اخواني منطقه با محوريت مصر ميتوان اين طيف را كنترل كرد تا منافع حفظ شود. اما در اين تحليل دو مشكل عمده وجود داشت؛ اول اينكه حتي متحدان عربستان و قطر بيش از آنكه خود را به امريكا نزديك كنند از آن دور هستند و در بسياري از مواقع منافع امنيتي آنها بسيار در تضاد هم قرار دارد. دوم اينكه اخوانالمسلمين در كشور مصر به عنوان خاستگاه اين جنبش دچار چالشهاي بنيادي در سطح كلان شده است. امريكا بر اين انديشه بود كه ارتش آزاد منافعش را در سوريه و حتي ديگر نقاط منطقه حفظ ميكند، در حالي كه در چنين شرايطي نيازمند زمان زيادي است تا تناسبي بين رفتارهاي متضاد سلفيها و ارتش آزاد برآمده از انديشه اخوان ايجاد كند.
بحرانها و واكنشهاي روسي روسيه به عنوان مهمترين حامي فرامنطقهاي سوريه كه به شدت تحولات را دنبال ميكند، به صورت مستقيم و غيرمستقيم نسبت به حمله عليه سوريه هشدار ميدهد. به گزارش نووستي والري گراسيمف، فرمانده ستاد مشترك ارتش روسيه گفت: امكان وقوع يك جنگ بزرگ وجود دارد، كسي آن را رد نميكند و نميتوان گفت كه روسيه براي اين مسئله آماده نيست. همزمان سرگئي شويگو، وزير دفاع روسها اعلام كرد كه مسكو آماده واكنش به هر گونه چالش يا تهديد است. واضح است كه روسيه انتظار ندارد كه به اين كشور حمله شود. چنين گفتههايي حكايت از آن دارند كه روسيه نسبت به تركيب امنيتي خود در ساختار نظام بينالملل حساس است و چالش براي اين چهره امنيتي را چالش مستقيم براي خود ميداند. روسيه به شكل نيم بند از حمله فرانسه عليه مالي حمايت كرده است به اين دليل كه تا حدودي منافع و رأي آفريقا را براي خود در اين حمله ميبيند اما به هيچ وجه نميتواند بپذيرد كه چنين اقدامي عليه سوريه انجام شود به اين دليل كه تركيب امنيتياش در خاورميانه به هم خواهد ريخت.
