
دبيرخانه شوراي عالي امنيت ملي با انتشار بيانيهاي اعلام كرد كه به رغم آمادگي ايران براي برگزاري گفتوگوها با ۱+۵ در تاريخ توافق شده در ماه ژانويه، هلگا اشميد معاون كاترين اشتون شب گذشته در گفتوگويي تلفني به باقري اعلام كرد كه ۱+۵ آمادگي لازم را براي برگزاري مذاكرات در ماه ژانويه نداشته و تاريخ جديدي را به ايران در ماه فوريه پيشنهاد نمود.
در اين گفت وگوي تلفني، باقري با تأكيد بر آمادگي ايران براي انجام مذاكرات با ۱+۵ از طرف مقابل خواست تا به تاريخ توافق شده درماه ژانويه براي برگزاري گفتوگوها پايبندي باشند.
صحبت از تعيين فوريه به عنوان قرار بعدي ميان اشميد و باقري در حالي مطرح شد كه همان روز مايا كوسيانچيك، سخنگوي كاترين اشتون روز جمعه در جمع خبرنگاران در بروكسل، به طور كلي در مورد زمان و مكان مذاكرات تشكيك كرد و گفت: من نميتوانم تاريخ يا مكاني را تأييد كنم.
مايا در حالي كه تلاش كرد تعويق تاريخ مذاكرات را به عملكرد ايران نسبت بدهد، افزود: ما تاريخها و مكان ملموسي را به طرف ايراني پيشنهاد داديم و همواره شاهد اين بودهايم كه ايران با مداليتههاي مختلفي به ما جواب داده است. براي مثال تغيير دادن يا پيشنهاد دادن مكانهاي مختلف.
سخنگوي اشتون در ادامه گفت: ما همواره بسيار انعطافپذير بودهايم و هيچ مكاني را مستثني قرار نداديم. ما ميخواهيم ايران هرچه زودتر به ميز مذاكرات باز گردد تا بتوانيم پيشرفت ملموسي در زمينه رفع نگرانيهاي جامعه بينالمللي پيرامون برنامه هستهاي آنها حاصل كنيم.
به رغم تشكيك ايجاد شده از سوي كوسيانچيك در مورد قطعي نبودن زمان و مكان مذاكرات، خبرگزاري رويترز هم به نقل از يك ديپلمات اروپايي زمان احتمالي ( و نه قطعي) دور جديد مذاكرات بين ايران و گروه ۱+۵ را فوريه و نه ژانويه عنوان كرد.
اين ديپلمات اروپايي كه خواست نامش فاش نشود، روز جمعه گفت: به نظر ميرسد دور بعدي مذاكرات در ماه فوريه برگزار خواهد شد اما هنوز توافقي درباره دور بعدي مذاكرات صورت نگرفته است و ارتباطات همچنان ادامه دارد.
امريكا: تعويق كار ايران است! سخنگوي وزارت خارجه امريكا مدعي شد كه اقدام ايران با به تأخيرانداختن مذاكرات هستهاي موجب خشم واشنگتن شده است.
قرار بود كه دور جديد مذاكرات ايران و ۱+۵ در هفته پيش رو برگزار شود اما «ويكتوريا نولند» اعلام كرده كه امريكا و متحدانش از اينكه ايران با اعلام پيش شرطهاي جديد و همچنين مطرح كردن موضوعاتي چون تاريخ و محل گفتوگوها، اين مذاكرات را به تأخير مياندازد، شگفتزده شدهاند.
با اين وجود نولند تصريح كرد كه مشورت و رايزني با ايران براي رسيدن به مكان و تاريخ مذاكرات جديد ادامه خواهد داشت. همچنين يك ديپلمات اروپايي هم در مصاحبه با خبرگزاري آلمان طوري كلمات خود را چيد كه القا شود موضع سختگيرانه ايران مانع از سرگيري مذاكرات در مورد مقرر بوده و طرف مقابل با نرمش و انعطاف به دنبال آغاز مذاكرات بوده است.
وي در همين رابطه گفت: وقتي پاي زمان و مكان مذاكرات پيش آمد ما انعطافپذيري نشان داديم. با ابراز نااميدي از اينكه دو طرف هنوز نتوانستهاند ترتيب ملاقاتي را بدهند و اين ديپلمات اروپايي افزود كه گروه ۱+۵ قصد داشتند يك «پيشنهاد تازه شده» را براي از سرگيري مذاكرات سازنده به تهران ارائه كنند، ولي «فرصتي براي اين كار به دست نياوردند.»
اعلام آمادگي قزاقستان براي ميزباني وزير خارجه قزاقستان گفت كه دولت اين كشور خواستار حل و فصل اختلافنظرها درباره برنامه هستهاي ايران بوده و به همين دليل آماده است تا از طرفهاي مذاكره دعوت كند در قزاقستان به گفتوگوهاي خود ادامه دهند.
به گزارش راديو صداي روسيه، به گفته وزير خارجه قزاقستان زمان آن رسيده است تا غرب مواضع منفي خود را در قبال برنامه هستهاي ايران تغيير دهد. قزاقستان كه پس از به دست آوردن استقلال، چهارمين قدرت هستهاي جهان شناخته ميشد، داوطلبانه كلاهكهاي هستهاي خود را نابود كرد.
در همين ارتباط، «علي اكبر صالحي» وزير امور خارجه ايران روز چهارشنبه گذشته گفت كه به مصر پيشنهاد ميزباني نشست بعدي مذاكرات ايران و ۱+۵ را مطرح كرده است.
قبل از اين شهرهاي بغداد، مسكو و استانبول ميزبان مذاكرات ايران و گروه ۱+۵ بر سر مسئله هستهاي تهران بودند.
دليل تعويق؟! اگرچه برخي كارشناسان دليل اين تأخير را بياعتمادي و اختلاف نظر طرفين در مورد مكان مذاكرات يا مباحثي چون جايگزيني اخير جان كري به عنوان وزير امور خارجه به جاي هيلاري كلينتون و نياز زماني براي توجيه و آشناسازي وي با همه مسائل سياست خارجي امريكا عنوان ميكنند، اما بعضي كارشناسان در ايران معتقدند كه اصولاً غرب نگاه مثبت به مذاكرات نداشته و اساساً چيزي به نام مذاكره با ايران براي غرب در راستاي تعامل منطقي و بر مبناي حقوق مصرح و مشخص ايران در معاهده منع اشاعه هستهاي در سبد مطالبات كشورهاي غربي جايي ندارد. مذاكره از منظر غرب ارائه فهرست مشتمل بر درخواست امتيازاتي از ايران است كه در قبال آن تضميني براي كاهش فشار بر ايران هم وجود نخواهد داشت.
به باور اين دسته از كارشناسان، غرب علاقهاي به حل شدن مسئله هستهاي ايران به طور خاص در اين برهه زماني ندارد و شايد از افزايش تنشها هم استقبال كند تا حدي كه ايران به اندازه لازم زير بار تحريمها تحليل رفته و آماده امتياز دهي شود و بنابراين به جاي آمادگي و حركت عملي به سوي مذاكرات سازنده غرب، تنها در پي اجراي نمايش آمادگي براي مذاكرات بوده و نهايتاً مذاكره براي تعيين وقت و مكان مذاكره را در دستور كار قرار ميدهد. در اين ميان مذاكرات آژانس بينالمللي انرژي اتمي با ايران هم به علت اصرار غير فني و در واقع سياسي بر موضوعات خاص از سوي تيم حاكم بر آژانس ناكام مانده است.
از اين منظر غربيها اميدوارند مذاكرات بايد يا همچنان انجام نشود تا تحريمها اثر بيشتري بگذارند يا بايد در زمانبدي نزديكتر به انتخابات ايران انجام شود تا با شكست كشاندن آن كه به تخصص كشورهاي غربي عضو ۱+۵ تبديل شده است، زمينه تأثيرگذاري منفي بر انتخابات داخلي ولو تاثيري اندك فراهم شود. همچنين هرگونه تحول در نظام سوريه و براندازي يا كنارهگيري بشار اسد مؤلفه ديگري است كه كشورهاي غربي اميدوارند با تحقق آن، ايران خود را در نقطه ضعف يافته و در مذاكرات احتمالي، نرمش به خرج دهد. طبيعي است كه در دوره فعلي كه ايران همچنان توانسته اثرات تحريمهاي شديد در صحنه داخلي را مديريت و در صحنه خارجي با حمايت از راهكار سياسي از تحول غرب خاصه در سوريه جلوگيري كند، در هرگوشه مذاكرهاي به هيچ وجه امتيازدهي نخواهد كرد.