دو روز مذاكره فشرده هشت ديپلمات بلند پايه آژانس در سازمان انرژي اتمي در تهران بدون اينكه به نتيجه چشمگير يا خاصي برسد، تمام شد و در حالي كه ديپلماتهاي ايراني مذاكرات را رو به جلو خواندند، هيئت ديپلماتيك آژانس به صراحت گفت كه «اختلاف نظرها باقي ماندهاند» و فقط بر سر يك دور مذاكره ديگر آن هم يك روز بعد از ۲۲ بهمن ماه با طرف ايراني به توافق رسيده است. به اين ترتيب دور بعدي مذاكرات با آژانس احتمالاً به بعد از مذاكره با ۱+۵ موكول خواهد شد.
به گزارش «جوان»، دور جديد مذاكرات ايران با ديپلماتهاي آژانس در فضاي ناشي از اظهار نظر بدبينانه يوكيو آمانو مديركل آژانس برگزار شد. آمانو اول هفته قبل گفته بود كه به مذاكرات با ايران چندان خوشبين نيست.
با اين حال، مذاكرات روز اول و تمديد مذاكرات به مدت يك روز ديگر نشان داد كه هرچند فضاي مذاكرات چندان مثبت نبوده، ولي دو طرف هنوز هم به اينكه به توافق برسند، اميدوارند و قرار گذشتهاند يك بار ديگر روز ۲۳ بهمن ماه در تهران ملاقات كنند. علي اصغر سلطانيه سفير و نماينده جمهوري اسلامي ايران در وين كه رئيس تيم مذاكره كننده ايران را بر عهده داشت در گفت و گو با پرس تي وي، ضمن اشاره به حساس و پيچيده بودن مذاكرات گفت: در يك سال گذشته، مذاكرات حتي روي يك، دو يا حداكثر سه صفحه تمركز داشت و گاهي اوقات روي يك عبارت يا جمله پنج ساعت بحث ميشد، چراكه به مصالح، منافع و امنيت ملي ما مرتبط بود و بايد با حساسيت بالايي با آن برخورد ميشد.
سلطانيه بدون اشاره به جزئيات گفت كه درباره برخي موضوعات توافق شد، اما به نتيجه نهايي نرسيديم و در صورتي كه آژانس ملاحظات اصولي و منطقي ما را در نظر بگيرد، ميتوان به جمع بندي نهايي رسيد. آنطور كه سلطانيه گفته، طرف مقابل در طول مذاكرات باز هم بحث بازديد از سايت نظامي پارچين را مطرح كرده، ولي تهران بازديد از پارچين را مستلزم امضاي يك چارچوب كلي يا آنطور كه سلطانيه گفته «رهيافت ساختاري» ميداند. سلطانيه تأكيد كرد:«تا زماني كه چارچوبهاي نهايي در مذاكرات مشخص و سندي امضا نشود، بازرسي از پارچين ممكن نيست.» وي افزود: «دفعه قبل چند موضوع حل و فصل شد، اما به امضاي «رهيافت ساختاري» منجر نشد، چراكه فكر ميكنيم ملاحظات ما هنوز رعايت نشده است.»
اختلافات هنوز باقي است هرمان ناكاراتس معاون آمانو و رئيس تيم هشت نفره آژانس در مقايسه با طرف ايراني، كمتر به مذاكرات خوشبين است. رويترز روز جمعه از قول او گزارش كرد كه بازرسانش اجازه دسترسي به سايت نظامي (پارچين) را كه از مدتها پيش دنبال آن بودند پيدا نكردند و اينكه مذاكرات بعدي براي ۱۲ فوريه برنامهريزي شده است. ناكارتس كه بعداز بازگشت از تهران در جمع خبرنگاران در وين صحبت ميكرد، گفت:«ما دو روز مذاكرات فشرده داشتيم. اختلاف نظرها باقي ماندهاند، به همين دليل نتوانستيم رويكرد ساختاري را براي حل مسائل باقيمانده درباره ابعاد نظامي برنامه هستهاي ايران نهايي كنيم.»
مذاكره با ۱+۵ بدون توافق با آژانس مذاكره با آژانس در شرايطي انجام ميشود كه ايران و ۱+۵ هم قراراست به زودي دور جديد مذاكرات را شروع كنند؛ مذاكراتي كه بر سر زمان آن توافق كلي (بدون مشخص شدن زمان دقيق) وجود دارد، ولي طرفين هنوز بر سر مكان آن توافقي نكردهاند. پيش از اين رويترز نوشته بود كه تهران ميخواهد بعد از اتمام مذاكرات دور هشتم با آژانس، زمان و مكان مذاكره با ۱+۵ را نهايي كند، ولي تا عصر ديروز چيزي در اين باره اعلام نشد. آنچه مشخص است اينكه اگر مذاكرات ايران با ۱+۵ قبل از ۲۳ بهمن ماه پا بگيرد، تهران بدون توافق با آژانس پاي ميز مذاكره خواهد نشست. برخي ناظران به رويكرد سياسي آژانس در اين باره اشاره ميكنند و ميگويند كه طرف غربي چندان هم مايل نبود تهران با دست پر «توافق با آژانس» پشت ميز مذاكره با ۱+۵ بنشيند.
با ادامه اختلاف نظر ايران با ۱+۵ بر سر مكان مذاكرات، چين و روسيه در دو موضعگيري جداگانه خواستار از سرگيري فوري مذاكرات شدند. وزارت امور خارجه روسيه در بيانيهاي اعلام كرد كه مقامات مسكو آمادگي آن را دارند تا از تمامي گزينهها براي مكان برگزاري دور بعدي مذاكرات نمايندگان گروه «۱+۵» و ايران حمايت كنند. در اين بيانيه آمده است: با توجه به فقدان توافق در زمينه مكان برگزاري نشست بعدي گروه «۱+۵» و ايران، زمان انجام اين ديدار ممكن است به تأخير بيفتد. روسيه نگران اين مسئله است و به همين دليل رايزنيهاي فعالي با طرفين شركت كننده در اين مذاكرات، از جمله طرف ايراني در حال انجام است و ما اميدواريم كه توافق در خصوص مسائل مربوط به سازماندهي نشست به زودي حاصل شود. همزمان، يانگ جيچي وزير خارجه چين هم در ملاقات با اميرعبداللهيان در پكن، خواستار از سرگيري فوري مذاكرات ايران با ۱+۵ شد.
توافق با ايران: ميوه آماده چيدن
در واشنگتن هم فشارها براي توافق با ايران در حال بيشتر شدن است. تعدادي از كارشناسان مسائل ايران خواستار اين هستند كه باراك اوباما در شرايط كنوني بر سر مسئله هستهاي با ايران توافق كند. لورا روزن در گزارشي كه در سايت ال مانيتور منتشر كرد با چند كارشناس امريكايي مسائل ايران گفت و گو كرده است. سوزان مالوني، مشاور سابق وزارت خارجه در مورد ايران در يك ميز گرد مؤسسه بروكينگز گفت: «ما اين را ميدانيم كه ايران براي توافق بر سر غنيسازي ۲۰ درصدي آماده است. اين يك ميوه آماده چيدن است. الان وقت معامله كردن است.» وي در عين حال تأكيد كرد كه اين مستلزم اين است كه اوباما گفت و گوي ديپلماتيك را تشديد كند و به پيش ببرد. ملوني ميگويد: «مشوقها بايد متقاعدكنندهتر از آن چيزي باشند كه تا كنون امريكا ارائه كرده است.»
حسين موسويان مذاكرهكننده سابق ايران نيز در گفتوگو با بخش «بكچنل» ال مانيتور گفت: « تهران از ۱+۵ خواسته بود كه قبل از مذاكرات بسته پيشنهادي خودشان را ارائه كنند. . . تهران خيلي نگران است كه بار ديگر بستهاي شبيه بسته دفعه قبل دريافت كند و در اين صورت گفتوگو به نتيجه نخواهد رسيد و تهران ملامت خواهد شد.»
