به گزارش «جوان»، حكومت ونزوئلا ديروز وضعيت هوگو چاوز را اين طور توصيف كرد: « حال عمومي هوگو چاوز، رو به بهبود است و شايعات وخيم شدن وضعيت جسماني وي بياساس و كذب است. » روز يكشنبه هم سه تن از مقامات ارشد دولت ونزوئلا براي ملاقات با هوگو چاوز و مقامات كوبا وارد هاوانا شدند.
بااين حال، خبرگزاري فرانسه در گزارشي از قول الياس جاوا، معاون سابق رئيسجمهور ونزوئلا نوشت كه چاوز براي زنده ماندن در نبرد (با مرگ) است. او كه از ژانويه تا اكتبر ۲۰۱۰ در مقام رئيسجمهور بوده، گفته است: « وضعيت (او) پيچيده و حساس است، ولي اين واقعيت دارد كه هوگو چاوز براي زنده ماندن در نبرد بوده و الان هم در نبرد است. »
اين گزارشهاي متفاوت مانعاين نشده كه امريكاييها تلاشهاي خودشان براي پيش بيني و اقدام براي ونزوئلاي بعد از چاوز را متوقف كنند، به خصوص كه روز يكشنبه اعلام شد گروههاي اپوزيسيون با برگزاري تظاهراتي در كاراكاس پايتخت ونزوئلا نسبت به رأي ديوان عالياين كشور در مورد به تعويق انداختن مراسم تحليف هوگو چاوز اعتراض كردهاند.
براي امريكاييهايي كه لااقل يك بار در سال ۲۰۰۲ سعي كردهاند عليه اصليترين دشمن سوسياليست خودشان در امريكاي لاتين كودتا كنند، دوران انتقالي بعد از چاوز بهترين فرصت براي تغيير دادن جهتگيريهاي سياسي كشوري است كه اتحادش باايران(لااقل) طي يك دهه گذشته، به يكي از چالشهاي بزرگ امريكا تبديل شده است.
سه شنبه هفته قبل رابرات جاكوبسون مقام ارشد وزارت خارجه امريكا در تماس تلفني با نيكلاس مادورو وزير خارجه ونزوئلا خواستار بهبود مناسبات بين دو كشور شد. ويكتوريا نولاند سخنگوي وزارت خارجه امريكا هم اعلام كرد: «ما نگران بيماري چاوز هستيم و بهبود سريع او را آرزو داريم. »نولاند همچنين اعلام كرد كه جانشيني چاوز مسئله داخلي ونزوئلا است و خود مردم ونزوئلا بايد درباره آن تصميمگيري كنند، موضعگيرياي كه با توجه به رويكرد خصمانه كاخ سفيد در قبال ونزوئلاي دوران چاوز، كمتر كسي آن را باور ميكند. شايد به همين خاطر بود كه مادورو وزير خارجه ونزوئلا، به درخواست امريكا براي بهبود مناسبات واكنش منفي نشان داد و موضعگيري طرف امريكايي را تحريف و انحراف گفتوگوي تلفني خود با مقام وزارت خارجه امريكا ناميد.
خيز نيروهاي منطقهاي
تهران روز گذشته در يك بيانيه تأكيد كرد كه شرايط كنوني بر همبستگي ملت و دولت ايران با ملت و دولت انقلابي ونزوئلا تأكيد دارد. از كوبا و نيكاراگوئه هم به عنوان دو متحد چپ گراي ونزوئلا خبر ميرسد كه تحركات براي پر كردن خلا چاوز تشديد شده است. هالسلونز معاون اول رئيسجمهوري نيكاراگوئه هم ديروز ابراز اميدواري كرد كه چاوز كاملاً بهبود يابد و به حضور خود در عرصه سياسي ونزوئلا ادامه دهد.
هنوز براي امريكاييها مشخص نيست كه در صورت مرگ هوگو چاوز چه كسي قدرت را در دست خواهد گرفت. قانون اساسي ونزوئلا ميگويد كه در صورت مرگ رئيسجمهور، معاون رئيسجمهور، يعني نيكولاس مادورو به قدرت ميرسد. وي بايد ظرف مدت ۳۰ روز انتخابات جديد برگزار كند. بااين حال هنوز معلوم نيست كه در صورت برگزاري انتخابات، مخالفان قدرت را به دست خواهند گرفت يا حاميان چاوز. به خصوص كه مخالفان چاوز در انتخابات قبلي طي ماه اكتبر ۲۰۱۲ فقط ۱۱ درصد با چاوز اختلاف رأي داشتند.
طرفداران چاوز، هفته قبل طي يك راهپيمايي گسترده خياباني خواستار اين شدند كه سوگند رياست جمهوري به تعويق بيفتد، سناريويي كه تا الان هم در كاراكاس ساري و جاري است. با وجود كمپين خياباني موافقان چاوز كه نوعي تلاش براي جلوگيري از به هم خوردن موازنه قدرت در دوران بعد از او هم بوده، مخالفان هم طي چند روز گذشته تحركاتشان را بيشتر كردهاند. انريكو كاپريلس، رقيب چاوز در انتخابات اكتبر رسماً خواستار «انتخابات در ۳۰ روز آينده» شده و گفته كه چاوز با ادا نكردن سوگند رياستجمهوري در عمل رئيسجمهور كشور نيست.
گروههاي اپوزيسيون هم با برگزاري تظاهراتي در كاراكاس پايتخت ونزوئلا نسبت به رأي ديوان عالياين كشور در مورد به تعويق انداختن مراسم تحليف هوگو چاوز اعتراض كردهاند. همچنين مخالفان گزارشهاي رسمي دراين باره را كه حال چاوز در حال بهبود است، رد كرده و ميگويند كه حاميان او براي اينكه مردم را براي عقب انداختن سوگند رياست جمهوري متقاعد كنند، چنين گزارشهايي منتشر ميكنند.
دراين اوضاع و احوال، به نظر ميرسد تحركات مخفي امريكا هم براي آماده شدن براي دوران بعد از چاوز تشديد شده است. همين ديروز شوراي امريكا در شهر واشنگتن دي سي شاهد برگزاري يك ميزگرد كارشناسي بود كه در آن درباره دوران انتقالي در ونزوئلا بحث شد. چارلز شاپيرو، رئيس موسسه امريكا و سفير سابق ايالات متحده در ونزوئلا، روزل دالن رئيس و سردبير روزنامه هرالد تريبون در كاراكاس، كريستوفر سباتيني سردبير امريكا كوارترلي و اريك فارنسورت معاون شوراي امريك از حاضرين دراين جلسه بودند.
در داخل امريكا هماين نگاه فزاينده وجود دارد كه امريكا نبايد و نميتواند در قبال تحولات امريكاي لاتين سكوت در پيش بگيرد. اريك فارورت ۴ روز قبل در يادداشتي در سيانان نوشت: « با توجه به اصول و منافع موجود در ونزوئلا،ايالات متحده نميتواند در قبال ونزوئلا سكوت در پيش بگيرد. اما اگر امريكا به تنهايي جلو برود، اثر گذار نخواهد بود. شراكت امريكا و ساير ملل بايد فعالانه باشد نه منفعلانه و آنها بايد از دموكراسي قانوني ونزوئلا براي سوگند رياست جمهوري و بعد از آن اقدام كنند و اين كار مستلزم رهيافتي محكم و منطقهاي است.»
اوباما دو هفته قبل طي حكمي به وزارت خارجه امريكا مأموريت داد طي ۱۸۰ روز براي مقابله با نفوذ ايران در امريكاي لاتين و به خصوص ونزوئلا استراتژي طراحي كند. به نظر ميرسد حالا امريكاييها بيماري چاوز را فرصت بادآوردهاي ميبينند كه ميتواند سرعت نفوذ ايران در امريكاي لاتين را حداقل نسبت به گذشته آهستهتر كند.
