حدود سه ماه تا آغاز ثبت نام براي شركت در انتخابات شوراها باقي مانده است؛ انتخاباتي كه قرار است سال آينده به صورت همزمان با انتخابات رياست جمهوري برگزار شود و هرچه به روزهاي ثبت نام نزديكتر ميشويم، فعاليت گروهها، تشكلها و افراد براي ثبتنام در انتخابات افزايش مييابد با اين حال نگرانيها در خصوص كاهش وظايف اختيارات شوراها همچنان باقي است.
اداره متمركز كشور، ناديده گرفتن ظرفيتهاي شوراهاي اسلامي شهر و روستا و شوراهاي فرادست از جمله مواردي است كه حسين عليخدايگانه، رئيس شوراي استان گيلان و عضو شوراي شهرستان لاهيجان در گفتوگو با «جوان» بر آن تأكيد كرده كه ادامه روند كاهش اختيارات شوراها سبب خواهد شد تا شوراهاي رسمي در آستانه تبديل شدن به شوراهاي اسمي قرار گيرند.
ارزيابي شما از سه دوره فعاليت شورا چيست و آيا شوراها توانستهاند به عنوان يك پارلمان محلي از حقوق مرم دفاع كنند؟
بنا بر اسناد تاريخي تمامي امور در كشور ما از حدود ۱۵۰ سال پيش به صورت دولتي اداره ميشود. البته قبل از انقلاب انجمنهاي شهري در كشور وجود داشت كه البته تأثير چنداني در تصميمگيريها نداشتند اما در ۱۴ سال اخير كه اراده بر آن صورت گرفت تا شوراها تشكيل شوند، آمارها و عملكرد شوراها نشان ميدهد كه شوراها توانستهاند در خدمت به شهروندان به خوبي به اكثر وظايف خود عمل كنند.
و در اين زمينه بايد بگويم شوراها با توجه به قوانين ناقص موجود باز هم توانستهاند كارايي خود را به عرصه ظهور برسانند و اين امر نشان دهنده آن است كه شوراها به بلوغ خود نزديكتر شدهاند.
به واقع ميتوان گفت بر اساس قانون اساسي تصميمگيري در كشور برعهده مجلس شوراي اسلامي در مباحث كلان كشور و در ساير مباحث شهري و محلي برعهده شوراهاي شهر و روستا گذارده شده است كه در حال حاضر در شهرها برعهده مديريت شهري است كه امور جاري شهري را پيگيري و رصد ميكند.
آيا مديريت شهري به معناي انجام امور عمراني و نظافتي شهري است يا تمام مسائل مربوط به زندگي شهروندان در يك شهر يا روستا را نيز در بر ميگيرد؟
در قانون منعي براي دخالت شهرداري و شوراها در مسائل فرهنگي، بهداشتي، مذهبي يا مسائل ديگر وجود ندارد البته اجباري هم براي دخالت وجود ندارد اما اگر فعاليتي ميشود افتخاري و به خاطر شهروندان است.
آيا ضعف قانوني سبب شده است تا شوراها محدود به شهرداريها شوند؟
بله در واقع ما الان شوراي شهرداري هستيم و با شوراي شهر واقعي فاصله داريم. طرحها و لوايح مربوط به مسائل شهري شهردايها را دنبال ميكنيم؛ عزل و نصب شهرداران از كارهايي است كه ما الان انجام ميدهيم.
اما براي رسيدن به شوراي شهر واقعي بايد اختيارات ما افزايش پيدا بكند. دولت و مجلس بايد در اين زمينه تلاش بكنند و امور اجرايي شهرها را به منتخبان مردم در شوراهاي شهرها بسپارند. در اين زمينه به عنوان مثال سالانه چه ميزان آسفالت در كشور مصرف ميشود و چه ميزان هزينه پرداخت ميشود؟ كه به دليل نبود مديريت مشخص و پاسخگو هزينهها از جيب مردم خارج ميشود.
چرا اين اتفاق نميافتد؟
ضعف قانوني وجود دارد و اين كه به نظر ميرسد هنوز به شوراها اعتمادي نميشود. البته بايد بگويم متأسفانه با نگاههاي سليقهاي و ضعفهاي قانوني موجود با وجود دهها هزار عضو شورا در شهر و روستا از اين ظرفيت عظيم و پتانسيل كلان به درستي استفاده نميشود. از سوي ديگر روند كاهش اختيارات شوراها و سنگاندازيهاي موجود سبب شده است شوراها به سمت آن بروند كه از شوراي رسمي به شوراهاي اسمي تبديل شوند كه اين روند اگر پررنگتر شود آسيب بزرگي به نهاد نوپاي شوراها خواهد زد.
فكر نميكنيد بايد براي شوراها يك چشمانداز ترسيم شود كه اگر اين اتفاق بيفتد ميتوانيم عملكرد شوراها را بهتر بررسي كنيم چون چشماندازها وجود ندارد نگاهها به شوراها سليقهاي شده است؟
در چهار سال گذشته هر وقت قانوني براي شوراها در مجلس بررسي ميشد متأسفانه از اختيارات شوراها كم كرده است و هيچ گونه چشماندازي را نميتوان با اين وضعيت ترسيم كرد. ما از دولت و مجلس ميخواهيم كه اداره امور محلي را به خود شوراهاي آن شهرها بسپارند. در تمام دنيا اداره امور امنيتي بهداشتي و آموزشي شهرها بر عهده شوراها و مديريت شهري است. در اين سيل اخيري كه در استان گيلان آمد كاملاً اثبات شدكه اگر مديريت اين حادثه با شوراي شهر بود نتيجه كار براي شهروندان بهتر ميشد.
در حال حاضر دوره چهارم انتخابات شوراها را در پيش داريم كه با انتخابات رياست جمهوري قرار است برگزار شود. به نظر شما اين همزماني انتخابات در انتخابات شوراها تأثيرگذار است و شورا به حاشيه رانده نخواهند شد؟
كار تجميع انتخابات بسيار كار مناسبي است و باعث ميشود شور انتخابات زيادتر بشود قبلاً هم كه انتخابات شوراها با مجلس خبرگان رهبري تجميع شده بود باعث افزايش مشاركت مردمي شده بود.
از ايرادات اين تجميع به چه مسائلي ميتوان اشاره كرد؟
به نظرم اگر اين انتخابات با انتخابات مجلس شوراي اسلامي تجميع ميشد بهتر بود؛ چرا كه هر دو شورا وظيفه قانونگذاري را برعهده دارند اما انتخابات رياست جمهوري انتخابات سياسي است كه با انتخابات شوراها كه انتخاباتي محلي است تناسبي ندارد.
در اينجا جا دارد نمايندگان مجلس شوراي اسلامي شوراها را در مقابل خود نبينيد چه لزومي دارد كه مسائل مربوط به يك شهر كوچك از تهران يعني مجلس تصميمگيري شود اين مسئله چيزي جز زياد كردن مشغله دولت حاصل ديگري ندارد و هزينهها را فقط افزايش ميدهد.
