خريد و فروش فيشهاي حج واجب و عمره انگار به يكي از فرصتهاي شغلي افراد فرصتطلب تبديل شده است به گونهاي كه همه ساله بسته به اينكه در ايام اعزام عمره قرار داريم يا تمتع، انواع و اقسام آگهيهاي خريد و فروش فيش اين سفر معنوي در قالب تركت، پوستر و حتي آگهيهايي در برخي جرايد مشاهده ميشود. با وجود اين، سازمان حج و زيارت همواره اعلام ميكند «خريد و فروش فيش حج ممنوع است ». اين ممنوعيت در حالي مطرح ميشود كه آگهيهاي خريد و فروش فيش حج حتي اگر آدرس هم نداشته باشند، تلفن تماس دارند از همين رو به راحتي قابليت رديابي، شناسايي و پيگيري دارند. اما چرا اين ممنوعيت ابلاغي در اجرا شكل جديتري به خود نميگيرد؟
بازار سياهي در سفر معنوي حج
بازار سياه در كانون نياز متولد و با بالا گرفتن تقاضا غولپيكر ميشود. از همين روست كه هر كجا نيازي شكل ميگيرد و تقاضايي متولد ميشود، به موازات راههاي مجاز و منطقي، بساط دلال بازي و بازار سياه نيز رونق ميگيرد. حالا چه اين نياز دارو و درمان باشد و چه يك سفر ارزشمند معنوي مانند حج. از آنجايي هم كه روز به روز بر تعداد متقاضيان و مشتاقان تشرف به خانه خدا افزوده ميشود، دلالان حج نيز هر روز بيشتر از ديروز تور پهن ميكنند تا افرادي را كه به هواي فروختن فيش عمره و كسب سود در حج تمتع يا عمره ثبت نام كردهاند، به دام بيندازند و فيشهاي خريداري شده را با قيمتي به مراتب بيشتر به متقاضيان تشرف بدون نشستن در صف انتظار، بفروشند.
خريد و فروش با مجوز سازمان حج و زيارت
غلامرضا رضايي هرچند موضوع خريد و فروش فيشهاي عمره و تبليغاتي را كه در همه جاي شهر در قالب تراكت، آگهيهاي جرايد و روزنامهها وجود دارد، ميپذيرد اما تأكيد ميكند: به طور كلي نقل و انتقال فيشهاي عمره ممنوع است.
معاون حج سازمان حج و زيارت با كلاهبرداري خواندن اين تبليغات در گفتوگو با فارس ميافزايد: روزانه بيش از ۱۰ نفر براي احقاق حق خود به سازمان حج و زيارت مراجعه ميكنند. اينها كساني هستند كه فيشهاي خود را فروختهاند غافل از اينكه سرشان را كلاه گذاشتهاند. بنا به تأكيد رضايي، تنها استثناي واگذاري فيش حج، خانواده درجه يك و بستگان تراز اول فرد ثبت نامكننده است. به رغم اين، در حال حاضر دلالان خريد و فروش فيشهاي حج در شهر فعاليت ميكنند و فيشها را از مردم خريداري كرده و به آنها وعدههاي پولهاي كلان ميدهند. بر اساس تحقيقات خبرنگار «جوان»، حتي كاروانها و دفاتر سياحتي- زيارتي داراي مجوز از سازمان حج و زيارت نيز به راحتي فيشهاي عمره را جا به جا و با دريافت پول بيشتر متقاضي عمره را بدون نوبت راهي سرزمين وحي ميكنند.
جمع شدن بساط دلالي حج به شرط اراده برخورد
خريد و فروش فيش حج تمتع وعمره بازار سياه را در امري روحاني و نوراني شكل ميدهد؛ موضوعي كه به هيچ وجه در شأن سفري معنوي و با بركت حج و تشرف به حرم منور نبوي و خانه كعبه نيست. امير حسين قاضي زاده هاشمي، سخنگوي كميسيون اجتماعي مجلس در گفتوگو با «جوان»، تجارت در حج تمتع يا عمره را از نظر مبنايي امري نادرست ميخواند و تأكيد ميكند: حج وسيله كاسبي نيست و اين سفر براي كسي واجب ميشود كه شرايط بر او مترتب شده است. به باور اين نماينده مجلس، دلالي فيش حج تمتع و عمره همانند خريد و فروش قبر است و كساني كه قصد تجارت دارند ميتوانند از مسير ديگري اين كار را انجام دهند نه اينكه اين سفر معنوي را دستمايه سود خود كنند. اين را بگذاريد كنار كلاهبرداري، سفته بازي و ايجاد بازار كاذب در حوزه حج.
معاون حج سازمان حج و زيارت نيز معتقد است دلالان با اين كار مبلغ فيشهاي حج تمتع وعمره را افزايش ميدهند.
به باور قاضي زاده، اما سازمان حج و زيارت به راحتي ميتواند بساط اين دلالي را جمع كند. به گفته وي، نام و مشخصات ثبتنامكنندگان حج چه عمره و چه تمتع در سازمان حج و زيارت ثبت ميشود پس ميتوانند در صورت مغايرت اسامي، جلوي اعزام را بگيرند اما انگار قرار نيست اين اتفاق بيفتد.
