در تير ماه گذشته نيز طيب رجب اردوغان نخست وزير تركيه به مسكو سفر كرده بود. اين سفرها با توجه به اينكه دو كشور از چند سال پيش براي افزايش روابط و همكاريهاي همه جانبه خود تصميم گرفته بودند جاي تعجب ندارد، اما آنچه جاي بحث و تأمل دارد اين است كه اين سفرها و همچنين تأكيد دو كشور بر ادامه و گسترش روابط و همكاريها درشرايطي صورت ميگيرد كه مواضع دو كشور در خصوص بحران سوريه به شدت رودر رو قرار گرفته و اصطكاك پيدا كرده است، به گونهاي كه هر يك از اين دو كشور در يك قطب كاملاً مخالف قرار گرفتهاند.
روسيه در حالي به شدت از دولت سوريه حمايت ميكند و تمام تلاش خود را براي بقاي آن به كار گرفته كه در مقابل، تركيه ازهيچ تلاشي براي براندازي دولت سوريه فروگذاري نكرده و در آخرين مورد خواستار استقرار سيستم موشكي پاتريوت در اين كشور شده است كه گفته ميشود هدف آن كمك به ايجاد منطقه پرواز ممنوع در سوريه است، چراكه برد اين موشكها به ۳۰۰ كيلومتر ميرسد. همچنين از استقرار اين سامانه به عنوان مكمل سيستم راداري سپر موشكي امريكا و ناتو در تركيه ياد ميشود كه هدف از آن مقابله با توان موشكي روسيه است.
در چنين وضعيتي آنچه دو طرف را به ادامه روابط و همكاريهاي تجاري و اقتصادي دو كشور وادار ميكند، الزامات ناشي از نيازهاي متقابل اقتصادي و تجاري است و آمارهاي موجود نيز گوياي اين واقعيت است؛ به گونهاي كه در حال حاضر روسيه بعد از آلمان بزرگترين شريك تجاري تركيه محسوب ميشود و تركيه نيز در جايگاه هفتم مبادلات بازرگاني خارجي روسيه قرار دارد. در سال ۲۰۱۱ حجم مبادلات بازرگاني بين روسيه و تركيه تا ۲۶ درصد رشد داشته و بالغ بر ۳۲ ميليارد دلار بود.
در شش ماه نخست سال ۲۰۱۲ نيز اين مبادلات بيش از ۱۴ درصد افزايش داشته و به ۲۵ ميليارد دلار رسيد. علاوه بر اين تركيه ۶۰ درصد نيازهاي گازي و ۳۰ درصد نيازهاي نفتي خود را از روسيه تأمين ميكند و سالانه نزديك به ۵/۳ ميليون گردشگر روسي نيز به تركيه سفر ميكنند كه نقش اصلي در رونق تجارت چمداني بين دو كشور دارد. همچنين طرحهاي كلان ديگري نيز بين دو كشور در حال اجراست كه از جمله آنها ميتوان به احداث پروژه ۲۲ ميليارد دلاري نيروگاه اتمي توليد برق در تركيه از سوي روسيه اشاره كرد و اين در حالي است كه تركيه تصميم دارد تعداد اين نيروگاهها را به ۱۲ مورد افزايش دهد.
در مجموع اختلافات روسيه و تركيه در قبال بحران سوريه و ميزباني تركيه براي استقرار سامانههاي موشكي ناتو، بسيار جدي و اساسي است، اما گستره روابط تجاري و اقتصادي و نيازهاي متقابل دو كشور در اين عرصهها به حدي است كه مانع از اين ميشود بعد از اين روابط و همكاريهاي دو كشور تحتالشعاع تعارضات منافع و مواضع دو كشور در ساير حوزهها از جمله بحران سوريه قرار گيرد.
