
براي دومين بار طي چند سال اخير به نظر ميرسد برخي نمايندگان مجلس در تلاش هستند تا اختيارات شوراي شهر را كاهش دهند و استيضاح شهرداران كلانشهرها را از دستان شوراها در آوردند.
اين در شرايطي است كه نخستين بار در خرداد ماه سال ۸۸ بود كه اين طرح بر سر زبانها افتاد و اعلام شد بركناري شهردار بايد توسط وزير كشور يا استاندار انجام شود. با وجود اعلام اين طرح، در نهايت نمايندگان مجلس به چنين طرحي رأي مثبت ندادند تا همچنان انتخاب و بركناري شهردار زير نظر اعضاي شوراي شهرها باشد.
اما اكنون و با گذشت چند سال به نظر ميرسد كه بار ديگر تلاشهاي زير پوستي جهت كم كردن اختيارات شوراها و گرفتن حق استيضاح از اعضاي شوراي شهر به گوش ميرسد. در همين ارتباط روز گذشته رئيس شوراي شهر تهران در گفتوگو با «جوان» با تأييد اين مطلب ميگويد: اختيارات شوراها در حال كم شدن است اما انتظارات از شوراها بالاست! در صورت تصويب مجلس، شوراها از اين پس اگر يك شهردار را استيضاح كردند، شهردار كنار نميرود بلكه اين موضوع به شوراي حل اختلاف ميرود و احتمال باقي ماندن شهردار وجود دارد يعني به جاي آنكه به اختيارات شوراها اضافه كنند يك حق را هم از آنها گرفتهاند!
مهدي چمران با اشاره به عدم اصلاح حق رأي عضو شوراي شهر در كميسيون ماده ۵ در مجلس به بهانه عدم ورود شورا به فعاليتهاي اجرايي خاطر نشان ميكند: كساني كه اصلاحيه را به اين دليل رد كردهاند به درستي متوجه اين موضوع نشدهاند. وي ميافزايد: اين طرح، خلاف قانون است و برخي نمايندگان مجلس با جديت دنبال اين موضوع هستند؛ آن هم در حالي كه ما به شدت مخالف اين ماجرا هستيم. طبق اين قانون ما بايد شهردار را انتخاب كنيم آن وقت حق دخالت در كار او را نداريم و مرجع ديگري ميتواند شهردار را بركنار كند! چمران اظهار ميكند: كميسيون شوراها در مجلس بالاترين مرجع رسيدگي به اين كار است كه آنها هم مخالف اين ماجرا هستند اما متأسفانه تعدادي از نمايندگان دنبال اين طرحند. در گذشته هم نمايندگان به دنبال قانوني بودند تا وزير كشور شهردار را انتخاب و استيضاح كند اما در نهايت آن طرح هم رأي نياورد. رئيس شوراي شهر ميگويد: شك نكنيد كه ما برابر اين تصميم بيمنطق واكنش نشان ميدهيم و نميگذاريم حقي از ما ضايع شود!
فرهنگي: طرح فاقد اعتبار است عضو هيئت رئيسه مجلس شوراي اسلامي در همين ارتباط در گفتوگو با «جوان» ميگويد: وقتي موضوعي هنوز در مجلس بررسي نشده و به صحن علني نرسيده است و رأي نمايندگان را ندارد به معناي تثبيت نشدن آن است. لذا اين روزها با توجه به نزديكي انتخابات شوراها، بحث روز تعداد انتخابشوندگان و ساير مسائل مربوط به اين انتخابات است نه مسائلي اينچنيني!
محمدحسين فرهنگي ميافزايد: من هم در اين ارتباط زمزمههايي را شنيدهام اما تاكنون چنين طرحي تثبيت نشده است، هرچند ميتوان اين قبيل مسائل را مورد بررسي قرار داد با اين حال اكنون حتي در كميسيون شوراها هم اين بحث ورود پيدا نكرده است. وي در پاسخ به اين سؤال كه آيا شما موافق كاهش اختيارات شوراها هستيد، اظهار ميكند: من به هيچ عنوان موافق كاهش اختيارات شوراها نيستم و اين طرح هم به اعتقاد من فاقد اعتبار است. اعضاي شوراي شهر بايد مستقل و اختيارات كافي را داشته باشند.
رضايي: استيضاح شهردار حق شوراست نايب رئيس دوم كميسيون شوراهاي مجلس شوراي اسلامي هم در اين رابطه به «جوان» ميگويد: زدن اين اتهام به نمايندگان كار درستي نيست! آقاي چمران خودش به كميسيون ميآيند و نقطه نظراتشان را مطرح ميكنند. به اعتقاد من شهرداران بايد بدون كوچكترين مانعي در صورت تخلف به عنوان فردي حقوقي به دست شوراها استيضاح و حتي در صورت نياز بركنار شوند. وي خاطر نشان ميكند: من منكر طرح چنين مسئلهاي نيستم و شايد عدهاي دنبال اين ماجرا باشند اما در كميسيون شوراها تاكنون چيزي مطرح نشده است. رضايي در پاسخ به اين سؤال كه آيا شما موافق كاهش اختيارات شوراها هستيد يا نه، اظهار ميكند: ما تلاش ميكنيم تا شوراها قويتر و اثربخشتر باشند و طبق قانون اساسي محوريت اداره كشور و گرايش مردمي بايد بيشتر باشد. من با تضعيف شوراها مخالف هستم و فكر ميكنم در كميسيون ما هم به جز دو نفر سايرين دنبال رفع اين موضوع باشند.
كاهش اختيارات شورا برابر با بياعتمادي شهروندان بي ترديد انتخاب شهرداران شهرهاي كشور با نظر اعضاي شوراي شهر كه خود با رأي مردم انتخاب شدهاند ميتواند تأثيرات بسيار زيادي بر لمس قانون توسط شهروندان بگذارد و همچنين همراهي و حس مشاركت توسط اين افراد را قوي كند. اعضايي كه خود با رأي مستقيم مردم در چنين جايگاهي مينشينند بيشك نزديكترين نفرات به مردم به حساب ميآيند. حال آنكه شهرداران شهرها هم با انتخاب اين اعضا مشخص ميشوند. در اين شرايط بيشك اعضاي شوراي شهر بالاترين مرجعي به شمار ميروند كه ميتوانند روي كار شهرداران نظارت داشته باشند و در صورت لزوم و پس از احراز ناكارآمدي شهردار، او را عزل كنند.