
هر چه به زمان برگزاري يازدهمين انتخابات رياست جمهوري نزديك ميشويم، محمد خاتمي نيز به دنبال جذب حداقلي گروههاي مردمي و موضعگيريهايي متناسب با شرايط روز است. محمد خاتمي در آخرين ديدار خود با تعدادي از دانشجويان كه در روز دوم آبان ۱۳۹۱ در حياط دفتر كارش برگزار شد، مدعي شده است: «من در انتخابات سال ۸۸ هيچگاه از واژه تقلب استفاده نكردهام(!)»
به گزارش باشگاه خبرنگاران واژهها و عبارات منتخب محمد خاتمي در اين روزها، بايد بتواند مسير سنگلاخ بازگشت طيف منتسب به وي را به سوي انتخابات هموار كند. اينكه خاتمي «طرح ادعاي تقلب در انتخابات» را پس بگيرد، انتظار ميرفت چراكه حركت به سمت انتخابات با چنين انگي بر پيشاني اصلاحات تقريباً غيرممكن است اما سؤال اينجاست، مخاطبان سخنان اخير خاتمي اين برائت وي از «طرح ادعاي تقلب در انتخابات» را تنها به استناد اينكه «هيچگاه از واژه تقلب استفاده نكردهام» ميپذيرند؟!
محمد خاتمي به عنوان اصليترين حامي ميرحسين موسوي درانتخابات سال ۱۳۸۸ در حالي كه قبل از برگزاري انتخابات از ضرورت تشكيل «كميته صيانت از آرا» سخن ميگفت، در روز جمعه ۲۲ خرداد هنگام انداختن رأي خود به صندوق، در يك موضعگيري تعجببرانگيز، سعي بر القاي ادعاي تقلب داشت: «همه شواهد امر حاكي است، موسوي انتخابات را برده است اما من پيشگو نيستم.» وي صبح روز بعد از انتخابات، به همراه «ميرحسين موسوي» و «سيدحسن خميني» به ديدار «هاشميرفسنجاني» ميرود. به گفته هاشمي، خواسته اين سه نفر در ديدار ظهر ۲۳ خرداد، «ابطال انتخابات بود و راههاي قانوني را نيز قبول نداشتند.»
خاتمي در روز ۲۵ خرداد، با صدور بيانيهاي به مناسبت تظاهراتي كه بنا بود حاميان موسوي در تهران برپا كنند، مينويسد: «آنچه در جريان انتخابات اخير رياست جمهوري اتفاق افتاد، باعث خدشهدار شدن اعتماد عمومي و منجر به واكنشهاي طبيعي و پراحساس مردم عزيز ما در سراسر كشور(!) شده است. اين حق مسلم مردم است كه خواستار حفظ آراي خود شوند و وظيفه مسلم مسئولان كشور است كه امانتدار اين آرا باشند... خواستههاي موسوي روشن است و مطالبات وي، خواست همه ماست.»
روز ۲۶ خرداد، جمعي از نمايندگان كانديداها، نمايندگان مسئولان اجرايي، نظارتي و كميسيون تبليغات انتخابات به ديدار رهبر معظم انقلاب ميروند و جواب قاطعي از زبان رهبر انقلاب ميشنوند: «يك مطلبي هم راجع به ابطال انتخابات بگويم كه ديگر هيچ وقت چنين مطلبي را تكرار نكنيد. اگر امروز تمام دنيا نيز روبهرويم جمع شوند و بايستند و بگويند انتخابات بايد ابطال شود، بنده هرگز زير بار نخواهم رفت. ابطال انتخابات تودهني به مردم است و بنده به هيچ عنوان از حقوق مردم كوتاه نخواهم آمد.»
خاتمي اما در واكنش به بيانات رهبر انقلاب، طي بيانيهاي به مناسبت تظاهرات حاميان موسوي در شنبه ۳۰ خرداد، «انتساب حركت سالم مردم به بيگانگان» را «جلوهاي از سياستهاي نادرست» ميداند كه «سبب دورتر شدن مردم از حكومت ميشود.» او در اين بيانيه نيز مينويسد: «در ايران انتخاباتي برگزار شده است و انبوهي از مردمان بزرگوار كه آن حماسه حضور را آفريدند نتيجه اعلام شده را باور ندارند و به آن معترضند. اعتماد عمومي در اين زمينه لطمه ديده است و بستن راه اعتراض مدني به روي مردم به معني گشودن راههاي خطرناكي است كه خدا ميداند به كدام سرانجام برسد.» خاتمي هفتم تير ۸۸ ميگويد: «حل اين مسئله ميتواند با تشكيل يك «هيئت بيطرف» صورت پذيرد.»
هدف خاتمي در اينجا از ارائه پيشنهاد تشكيل «هيئت بيطرف»، در حقيقت برداشتن اولين گام براي دور زدن قانون اساسي و بياعتبار كردن نهادهاي قانوني از جمله شوراي نگهبان و وزارت كشور بود، اين نظريه بعدها به شكل كاملتري در قالب طرح «رفراندوم» از سوي خاتمي ارائه شد و نشان داد كه وي هنوز نقشه ابطال انتخابات را در سر دارد. خاتمي در ادامه فعاليتهاي خود در ارتباط با حوادث پس از انتخابات، يك بار خواستار تحقيق و تفحص مجلس از انتخابات شد (هفتم مرداد۸۸) و يك بار ديگر «همه پرسي» را راه برونرفت از شرايط موجود دانست (۲۸تير۸۸).
بله، محمد خاتمي در فتنه ۸۸ هيچگاه در مواضع، سخنرانيها و بيانيههايش از واژه «تقلب» استفاده نكرد، اما تمام مواضع و اظهارات وي پيش از برگزاري انتخابات ۸۸ و در جريان فتنه ۸۸ تماماً حول محور عدمتمكين به نتيجه انتخابات و رأي مردم بود، به گونهاي كه در مواضع و اظهارات وي، پيگيري درخواست گستاخانه «ابطال انتخابات» موج ميزند، حال با اين اوصاف بايد از خاتمي پرسيد كه اگر وي قائل به وقوع «تقلب» در انتخابات ۸۸ نبوده (بنابر ادعاي اخير خاتمي) پس بر چه اساسي خواستار «ابطال انتخابات» به عنوان كف خواسته خود و دوستان فتنهگر خود شده بود؟! هر چند كليگويي، محافظهكاري و ترس، عدمشفافيت در مواضع و گفتار از ويژگيهاي خاص محمد خاتمي پيش از انتخابات ۸۸ محسوب ميشود اما فتنه ۸۸ فرصتي شد كه محمد خاتمي تا حدي پوسته منافقانه خود در ادعاي دفاع از نظام و انقلاب را بشكند و برخلاف مشي سابق خود، بيپروا و گستاخانه شمشير به چهره نظام و انقلاب بكشد، اما پس از فروكش كردن آتش فتنه و «خلع يد» شدن دوستان و همراهان آشوبگر و فتنهگر خود، تازه متوجه بزرگترين اشتباه محاسباتي استراتژيك طول عمر سياسي خود شد. تا امروز نيز تمام تلاش خاتمي براي فرار از عواقب عملكرد خود در فتنه و حتي اعلام برائتهاي جسته و گريخته وي از چهرههاي تندرو و شاخص جنبش به اصطلاح سبز و ادعاي مضحك اخير وي مبني بر اينكه «من در انتخابات سال ۸۸ هيچگاه از واژه تقلب استفاده نكردهام» نيز راه به جاي نبرده و نخواهد برد.