
اردوهاي دانشآموزي يكي از خوشترين خاطراتي است كه از دوران كودكي و نوجواني در ذهن و خاطر ما حك شده است و نابترين تصاوير ثبت شده در دفترچه خاطرات ذهنيمان بازيها، شاديها و حتي قهر و آشتيهايي است كه در اين اردوها تجربه كردهايم. نقش اردو در رشد شخصيت دانشآموزان، اجتماعي شدن و نقشپذيري آنها امري غير قابل انكار است. از همين روست كه اغلب كارشناسان آموزشي بر لزوم برگزاري اردوهاي علمي، معنوي و تفريحي براي دانشآموزان توافق نظر دارند. نور الله حيدري، نماينده مجلس هشتم و كارشناس آموزشي نيز در گفتوگو با «جوان» در رابطه با اردوهاي دانشآموزي نكاتي را مطرح ميكند كه ماحصل آن به صورت موردي و خلاصه شده در ادامه ميآيد.
دستاوردهاي اردوهاي دانشآموزي
۱- دوركردن دانشآموز از فضاي رسمي: يكي از مهمترين آثار اردوها به دليل دوركردن دانشآموز از فضاي خشك و رسمي كلاس است كه ميتواند با فراهم ساختن يك محيط باز و شاداب و تغيير مكان، ظرفيت مناسبي را براي بهره برداري آموزشي فراهم آورد.
۲- اجتماعي شدن دانشآموزان:اردوهاي دانشآموزي نقش بسيار پر رنگي در فرآيند اجتماعي شدن دانشآموزان دارد. در اين مسير لازم است تا به تعداد كافي مربي كاروانها را همراهي كند و بر جمع آنها نظارت داشته باشند. در چنين تجمعاتي برخي از افراد كه خود داراي شخصيت اجتماعي هستند، داوطلبانه جمع را همراهي ميكنند و در مقابل برخي دانشآموزان از جمع جدا ميشوند كه در اين صورت مربي وظيفه دارد اين قبيل دانشآموزان را با تدبيري به جمع وارد كند تا آنها هم بتوانند نقشهاي اجتماعي را بپذيرند. به بيان ديگر در اين اردوها لازم است تا مربيان بر دانشآموزان وقوف كامل داشته باشند.
۳- پختگي اجتماعي و شكلگيري شخصيت: بخش مهمي از شخصيت انسانها در تعاملات اجتماعي شكل ميگيرد. اين اردوها نيز فرصت مناسبي است تا دانشآموزان فراتر از مناسباتي كه در كلاس درس و مدرسه با يكديگر دارند، تجربههاي تازهتري به دست آورند و در اصلاح شخصيتشان پخته شود.
۴- تجربه آموزشهاي تئوريك در ميدان عمل: دانشآموزان ميتوانند در اين اردوها آنچه را كه در كتابها به صورت تئوري ميخوانند در ميدان عمل بيازمايند. اين مسئله محدود به دروس علمي مانند زيست شناسي و زمين شناسي نميشود بلكه دروس معرفتي را نيز ميتوان در مواجهه با افراد جامعه بهتر دروني كرد.
چند نكته براي افزايش بهرهوري اردوها البته دستيابي به اهداف مورد نظر و بهرهبرداري لازم از اين اردوها نيازمند شرايطي است.
۱- تبيين اهداف مد نظر در برگزاري اردو: وقتي قرار است اردويي براي دانشآموزان برگزار شود بايد اهداف اين برنامه كاملاً مشخص باشد به اين مفهوم كه براي چه مقطع سني و به چه منظوري اين اردو برگزار ميشود و قرار است دانشآموزان در چه زمينههايي آموزش ببينند.
۲- خارج شدن اردوها از صرف تفريحي: اردوهاي دانشآموزي به دليل خارج شدن از چارچوب كلاس فرصت خوبي براي آموزش در اختيار مربي قرار ميدهد بنابراين لازم است تا مفاهيم آموزشي متناسب نيز در اين اردوها ارائه شود و بنا بر گردش و تفريح صرف نباشد.
۳- آموزش مربيان: در اردوهاي دانشآموزي بايد مربياني دانشآموزان را همراهي كنند كه خود به طور كامل به موضوع اشراف داشته و بتوانند با دانشآموزان ارتباط مناسبي برقرار كنند.
۴- نظم و ترتيب: رعايت نظم و ترتيب فقط مخصوص صفوف صبحگاهي و كلاس درس نيست بلكه در اردو نيز ضمن آنكه نبايد حالت خشك و رسمي مدرسه حاكم باشد ولي درعين حال بايد نوعي از نظم و ترتيب و توجه به تمامي نكات وجود داشته باشد تا مبادا دانشآموزان يا مربيان به مشكلي بر بخورند.