اما براي كساني كه خاطرات تلخ آن دوران را به ياد داشته و حقارت حاكميت بيگانگان بر اركان كشور را با تمام وجود احساس كردهاند، اين ايستادگي و نتايج درخشان آن در روند اداره امور كشور فارغ از سلطه و اراده بيگانگان، شيريني و گوارايي خاص خود را دارد. در بررسي روند حركت انقلاب اسلامي و نهضت حضرت امام (ره) اگر ۱۵ خرداد سال ۴۲ را آغاز اولين مرحله حركت انقلابي مردم ايران عليه استبداد رژيم شاهنشاهي بدانيم، چهارم آبانماه سال ۱۳۴۳ سالروز آغاز دومين مرحله نهضت و فاز ضداستكباري آن در مقابله با سلطه بيگانگان بر كشور بود. در اين روز امام راحل عظيمالشأن با خروش عليه تصويب لايحه حقارت كاپيتولاسيون، در دولت و مجلس رژيم گذشته كه زمينه تحكيم سلطه بيگانگان بر كشور و حتي آحاد مردم ايران را فراهم ميكرد، چراغي را بر افروخت كه هنوز كه هنوز است نه تنها ايران اسلامي بلكه ديگر ملل مستضعف و مسلمان جهان نيز از فروغ آن نيرو و انرژي ميگيرند كه حركت بيداري اسلامي در منطقه كه در مخالفت با سلطه قدرتهاي استكباري بر ملل مسلمان است، مصداق بارز آن است.
كاپيتولاسيون برگرفته از كلمه لاتين Capitulate به معني شرط گذاشتن است و از نظر حقوقي به قضاوت كنسولي معني ميشود و در اصل قراردادي است كه به موجب آن اتباع يك دولت در قلمرو سرزمينهاي ديگر مشمول قوانين كشور خود ميشوند. اين قرارداد در واقع ناديده گرفتن حقوق شهروندان يك كشور است كه در مقابل امتياز دادن به اتباع خارجي از آنها سلب ميشود.
اجراي اين رويه استعماري اگرچه از گذشته در ايران سابقه داشته است ولي امريكاييها براي تسهيل سلطه خود بر ايران در ۱۳ مهر سال ۱۳۴۳ تصويب لايحهاي را براي قانونيكردن كاپيتولاسيون بر كابينه دولت عَلَم تحميل كردند و در پي آن پس از تصويب در مرداد سال ۴۲ در مجلس سنا، در نهايت دولت «حسنعلي منصور» در ۲۱ مهر سال ۱۳۴۳ آن را به تصويب مجلس شوراي ملي رساند و قانوني كرد. اگرچه تلاش شده بود كه تمامي اين فرآيند محرمانه باقي بماند، اما زماني كه خبر آن به امام (ره) رسيد، ايشان عزم خود را بر خروش عليه آن جزم كردند و به رغم تهديد مستقيم از سوي دربار، در صحبتي تاريخي در چهارم آبان سال ۴۳ و در اعتراض به تصويب آن، ضمن ذلت بار خواندن آن، در سخنراني شديد اللحني فرمودند: «عزت ما پايكوب شد، عظمت ايران از بين رفت، عظمت ارتش ايران را پايكوب كردند. قانوني را به مجلس بروند كه در آن ما را ملحق كردند به پيمان وين. . . كه تمام مستشاران نظامي امريكا با خانوادههايشان، با كارمندهاي فنيشان، با كارمندان اداريشان، با خدمهشان. . . از هر جنايتي كه در ايران بكنند مصون هستند. آقا من اعلام خطر ميكنم،اي ارتش ايران، من اعلام خطر ميكنم،اي سياسيون ايران، من اعلام خطر ميكنم. والله گناهكار است كسي كه فرياد نكند. اي سران اسلام به داد اسلام برسيد،اي علماي نجف به داد اسلام برسيد، اي علماي قم به داد اسلام برسيد.» در پي اين سخنان تاريخي حضرت امام خميني، اگرچه رژيم شاهنشاهي به ظاهر موفق شد با دستگيري و تبعيد امام به تركيه و سپس به نجف به ظاهر فرياد امام را خاموش كند، اما اين خروش سرآغاز جهاني شدن نهضتي شد كه ۱۴ سال بعد در ايران سلطه استكبار را قطع كرد و هماكنون به گفتماني پذيرفته شده در ميان ملل مسلمان و مستضعف جهان تبديل شده است.
اما آنچه سبب تداوم اين روند در سالهاي پس از پيروزي انقلاب شده است پايداري نظام اسلامي در طول سالهاي پاياني عمر امام (ره) و تداوم و تكميل آن در دوران زعامت مقام معظم رهبري است و به رغم برخي كوتاهيها و خلجان فكري و رفتاري در برخي مسئولان اجرايي در ادوار گذشته و حال نسبت به اصالت شعار ايستادگي در برابر دشمن، اما پايداري رهبري و مسئولان و مردم در اين شعار اعتلاي نظام اسلامي را به دنبال داشته است و اگرچه ممكن است به دليل اين استقلالخواهي، نظام و مردم هزينههايي را متحمل شده باشند، اما اين افتخار را دارند كه خود براي نظام و كشور تصميم و اهداف متعالي نظام را پي ميگيرند و بسياري از دستاوردهاي داخلي و بينالمللي نظام اسلامي هم مبتني بر ايستادگي در استقلال و عزت ايران اسلامي است.
مقام معظم رهبري در ديدار خود با نخبگان در ۱۲ مهر امسال ميفرمايند:«اين تصور كه علت دشمني جبهه استكبار با ملت ايران اتخاذ برخي مواضع يا تصميمها بوده غلط است، علت همه اين فشارها، جايگاه مستقل ملت ايران و تسليم نشدن در برابر نظام سلطه است. ملت ايران هيچگاه تسليم فشارها نشده و نخواهد شد و عصبانيت دشمن نيز از همين موضوع است. ملت ايران با تكيه بر ثروت طبيعي و انساني مستعدي كه در اختيار دارد، از گردنههاي دشوار و گذرگاههاي سخت عبور خواهد كرد و به توفيق الهي به قله سعادت دنيا و آخرت و آسايش و آرامش خواهد رسيد.» از اين رو مخالفت با لايحه «كاپيتولاسيون» سرآغاز تحول گفتماني ملت ايران در آن مقطع و راهبردي براي آينده همه نظامهاي سياسي است كه اين مهم تنها در بستر ايستادگي بر اصول و مقاومت در هدف و راهي است كه آن روز با پرچمداري امام راحل و امروز با هدايت، رهبري رهبر معظم انقلاب در مبارزه با نمادهاي استكبار در عصر حاضر صورت ميپذيرد.
