مهر: خشکسالی در ایران با توجه به اقلیم گرم و خشک آن پدیده ای طبیعی است؛ این جمله ای تکراری است که بارها از سوی کارشناسان محیط زیست رسانه ای شده است.
با این وجود عوامل مصنوعی که بر اثر زیاده روی ها و تند روی های انسانها به وجود آمده عاملی تاثیرگذار بر روی خشکسالی های طبیعی این سرزمین به خصوص زیستگاه ارزشمند زاگرس شده است.
در سال های اخیر محیط زیست استان های زاگرس نشین با انواع و اقسام مشکلات طبیعی و غیر طبیعی روبرو بوده اند و در این بین آسیب های بسیاری را نیز متحمل شده اند به طوریکه خشکسالی به تنهایی آثار ویرانگری را در این منطقه به جای گذاشته است.
سرایت خشکسالی به استانهای زاگرس نشین و پیامدهای آن
این در حالیست که سرایت شدت خشکسالی به مناطق زاگرس نشین ایران از جمله استان لرستان که همواره جزء پرآب ترین مناطق ایران و دارای آب و هوایی مطلوب محسوب می شده این روزها نگرانی فعالان محیط زیست را برانگیخته است.
کارگروه تخصصی سیل استان لرستان در حالی ظهر شنبه جلسه خود را برگزار کرد که در این جلسه خبری از بررسی سیل و سیلاب نبود بلکه همه زمان جلسه به تشریح ابعاد و پیامدهای خشکسالی در لرستان سپری شد، موضوعی که زنگ خطر را به صدا درآورده است.
دبیر کارگروه تخصصی سیل استان لرستان با اشاره به میزان بارندگی های لرستان در سال آبی ۹۱-۹۰ اظهار داشت: متاسفانه میزان بارندگی های لرستان در این سال آبی نسبت به مدت مشابه خود در سال گذشته ۱۹ درصد کاهش داشته است.
رضا میرزایی بیان داشت: متوسط بارندگی در استان لرستان در سال آبی ۹۱ - ۹۰ در استان لرستان از ۴۷۹ میلی متر به ۳۵۶ میلی متر کاهش یافته است.
سطح آبهای زیرزمینی لرستان ۱۲ متر کاهش یافت
وی همچنین از کاهش سطح آبهای زیرزمینی در استان لرستان خبر داد و گفت: در سال آبی ۹۱-۹۰ سطح آبهای زیرزمینی استان لرستان یک متر و ۸۲ سانتی متر کاهش یافته است.
دبیر کارگروه تخصصی سیل استان لرستان تصریح کرد: همچنین سطح آبهای زیرزمینی استان لرستان در بلند مدت ۱۲ متر و ۵۹ سانتی متر کاهش داشته است.
میرزایی با اشاره به کمبود آب شرب در شهرهای استان لرستان عنوان کرد: در حال حاضر ۲۳ شهر با جمعیتی بالغ بر ۲۶۹ هزار و ۶۴۷ نفر در استان لرستان وجود دارد که حجم آب برداشتی برای تامین نیاز این جمعیت ۶۸.۹ میلیون متر مکعب از طریق ۱۲۵ منبع آب است.
کمبود آب شرب در هشت شهر لرستان
دبیر کارگروه تخصصی سیل استان لرستان با اشاره به کمبود آب شرب به ترتیب در شهرستانهای خرم آباد، الیگودرز، ازنا، کوهدشت، پلدختر، دورود و چغابل ادامه داد: اعتبار مورد نیاز برای تامین آب شرب این شهرها بیش از ۶۵ میلیارد تومان است.
میرزایی همچنین با اشاره به وجود ۲ هزار و ۸۶۱ روستا با جمعیت ۶۶۷ هزار و ۴۱۶ نفر در لرستان بیان داشت: آب مورد نیاز این تعداد روستا از ۴۵۰ منبع مانند چاه، چشمه و قنات تامین می شود.
وی با اشاره به آبرسانی به هزار و ۹۰۰ روستا در استان لرستان یادآور شد: در حال حاضر از این تعداد روستا هزار و ۱۰۰ روستا تحت پوشش آب و فاضلاب روستایی و مابقی تحت پوشش این شرکت نبوده و فاقد کنتور هستند.
مشکل آب شرب ۱۶۸ هزار روستایی در لرستان
دبیر کارگروه تخصصی سیل استان لرستان به مشکلات تامین آب شرب در روستاهای استان اشاره کرد و افزود: در حال حاضر ۹۶۱ روستا در لرستان خودگردان تامین آب می شوند.
میرزایی با اشاره به تاثیر خشکسالی های بیان داشت: طی ۶ ماه نخست سالجاری آب شرب ۱۴۵ روستا در استان خشک شده است.
وی با بیان اینکه آبرسانی به این روستاها با ۱۶۰ تانکر به صورت موقت انجام می شود، بیان داشت: همچنین ۹۳ هزار مترمکعب آب نیز توسط بخش خصوصی به روستاههای لرستان فرستاده شده است.
دبیر کارگروه تخصصی سیل و مخاطرات دریایی، برق، آب و فاضلاب استان لرستان افزود: در مجموع ۵۱۰ روستا در لرستان با جمعیتی بالغ بر ۱۶۸ هزار نفر با مشکل آب آشامیدنی مواجه هستند.
میرزایی با اشاره به اعتبار مورد نیاز برای آبرسانی به این تعداد روستا در لرستان بیان داشت: در مجموع برای آبرسانی به روستاههایی که با مشکل آب آشامیدنی مواجه هستند بیش از ۲۶ میلیارد تومان است.
وی ادامه داد: برای آبرسانی به ۱۳۸ روستا از این تعداد روستا که دارای مشکل آب آشامیدنی هستند در سالجاری یک میلیارد تومان نیاز است.
۴۰ درصد عشایر لرستان با مشکل آب مواجه هستند
دبیر کارگروه تخصصی سیل استان لرستان همچنین با اشاره به مشکل آب آشامیدنی برای عشایر لرستان نیز افزود: متاسفانه در حال حاضر بسیاری از چشمه سارهایی که آب مورد نیاز عشایر لرستان را تامین می کرد به طور کامل خشک شده است.
میرزایی ادامه داد: متاسفانه این امر موجب شده که مراتع و جنگلها، چراگاهها، تولیدات دامی، درآمد و اقتصاد عشایر لرستان که ارتباط مستقیم با آب چشمه سارها دارد مورد تهدید قرار گیرد.
وی با اشاره به وجود ۱۴ هزار و ۶۳۸ خانوار عشایر در استان لرستان بیان داشت: متاسفانه در حال حاضر بیش از ۴۰ درصد این جمعیت با مشکل اساسی کمبود آب مواجه هستند.
دبیر کارگروه تخصصی سیل استان لرستان با تاکید بر تهیه تانکرهای ثابت و سیار، بهسازی چشمه ها، احداث آبشخور و آب انبار برای عشایر لرستان یادآور شد: اعتبار مورد نیاز برای تامین آب عشایر لرستان ۴.۲ میلیارد تومان است.
خسارت ۱۶۰ میلیارد تومانی به کشاورزی لرستان
میرزایی همچنین با اشاره به کاهش شدید آب رودخانه های لرستان و تاثیر آن برای روی کشاورزی استان بیان داشت: در مجموع بیش از ۵۶ هزار و ۹۶۱ هکتار باغ در لرستان وجود دارد که بر اثر خشسالی ۱۷ هزار و ۵۱۲ هکتار از این باغات خسارت دیده است.
وی خسارت ریالی به باغات لرستان بر اثر خشکسالی را ۵۰ میلیارد تومان عنوان کرد.
دبیر کارگروه تخصصی سیل استان لرستان به خسارت به بیش از ۱۸۸ هزار و ۳۹۸ هکتار از زراعت لرستان اشاره کرد و گفت: میزان تولید لرستان در این زمینه ۲۵۷ هزار و ۲۳۶ تن کاهش یافته است.
میرزایی میزان خسارت ریالی در این بخش را نیز ۱۱۰ میلیارد تومان عنوان کرد.
کاهش ۵ هزار تنی تولید شیلات لرستان بر اثر خشکسالی
وی همچنین میزان خسارت ریالی به جنگلها و مراتع لرستان نیز بر اثر خشکسالی بیش از ۸۸ میلیارد تومان دانست.
دبیر کارگروه تخصصی سیل استان لرستان به وجود ۴۳۳ مزرعه شیلات در لرستان اشاره کرد و گفت: میزان تولید این مزارع ماهی در لرستان در سال گذشته ۱۴ هزار و ۲۸۶ تن بوده که این میزان به دلیل خشکسالی در سالجاری ۵ هزار تن کاهش داشته است.
میرزایی با اشاره به میزان خسارت ریالی وارد شده به بخش شیلات لرستان بر اثر خشکسالی گفت: این میزان بیش از ۲۰ میلیارد تومان برآورد شده است.
به هر روی این روزها که خشکسالی در مناطق مختلف ایران هر روز با شدت بیشتری نفوذ می کند باید ضمن برنامه ریزی جامع برای مقابله با این پدیده از طرح های غیرکارشناسی که محیط زیست ایران را در مقابل این پدیده آسیب پذیرتر می کند به شدت خودداری کرد.
باید در شرایط بحرانی کنونی مدیریت منابع آب و تدوین برنامه های جامع مقابله با خشکسالی را در دستور کار قرار داد تا قبل از بحرانی شدن این وضعیت بتوان کشور را در مقابل آن تجهیز کرد.
