نيروي انساني هر كشور، جزو سرمايههاي واقعي و ديرجايگزين آن كشور است. اهميت نقش و ميزان بهرهوري اين سرمايه به ويژه در كشورهاي رو به رشد و در مسير پيشرفت دو چندان ميشود. چنانچه در كشور ما حفظ، ارتقاي توانمندي در زمينههاي گوناگون و حتي جذب سرمايههاي متعلق به جامعه كه در سراسر دنيا پراكندهاند در رأس اولويتهاي تصميمگيران و برنامهريزان كشور در حوزه آموزش عالي قرار گرفته است. به طوري كه حجت الاسلام و المسلمين عليرضا سليمي، عضو كميسيون آموزش مجلس در گفت و گو با «جوان» طرح انتقال خارج به داخل دانشجويان ايراني را يكي از نقاط قوت تصميمگيريهاي اخير وزارت علوم و مورد حمايت مجلس تعبير ميكند.
اين روزها پيشرفتهاي علمي ايران و نرخ رشد بالاي متوسط جهاني كشورمان در شاخههاي مختلف علم و فناوري باعث شده مجامع علمي دنيا نتوانند نقش مجامع علمي و دانشگاهي و انديشمندان و دانشمندان و فناوران كشورمان در زمينه پيشرفت دانش را انكار كنند و اگر پروندههاي علمي و فناورانه را مطالعه كنيم خواهيم ديد كه در اغلب آنها نشاني از دانشمندان ايراني، دانشگاههاي ايراني يا حتي دانش كهن اين مرز و بوم يافت ميشود.
در چنين شرايطي مولفههاي مختلفي سبب ميشود كه متقاضيان ادامه تحصيل در مقاطع دانشگاهي ترك وطن كنند و از دانشگاههاي ساير كشورها پذيرش بگيرند. اين مؤلفهها از كمبود ظرفيت پذيرش دانشجو در دانشگاههاي كشور به ويژه در مقاطع تحصيلات تكميلي تا عرصه رقابتي براي تحصيل در برخي رشتهها تا دانشگاهها را شامل ميشوند.
بيشترين بازگشتگان دانشگاه آزادي شدهاند در اين ميان وزارت علوم با تشكيل شوراي انتقال خارج به داخل دانشجويان ايراني از حدود سه سال پيش، سعي كرد اين روند را مديريت كند. چنانچه محمدحسن يوسفي، مدير كل امور دانشجويان داخل وزارت علوم از انتقال ۳۳۶ دانشجوي ايراني خارج از كشور به دانشگاههاي داخل كشور خبر ميدهد.
وي به «جوان» ميگويد: از سال ۸۹ تاكنون حدود ۲۱۹ دانشجوي ايراني با استناد حكم شوراي انتقال به دانشگاههاي داخل كشور معرفي شدند كه از اين تعداد، بر اساس آمار بيشترين تعداد معرفيشدگان به دانشگاه آزاد اسلامي و بر اساس گزارشهايي كه دانشگاههاي كشور اعلام كردهاند، در مدت مشابه، حدود ۱۱۷ دانشجوي ايراني به صورت مستقيم به استناد تبصره ۸ ماده ۸ آيين نامه «انتقال دانشجويان ايراني شاغل به تحصيل در دانشگاههاي خارج از كشور به دانشگاهها مؤسسات آموزش عالي و مراكز پژوهشي داخل كشور» در دانشگاههاي كشور پذيرش شدند.
به گفته مدير كل امور دانشجويان داخل وزارت علوم، ۳۴ دانشگاه كشور از جمله ۱۰ دانشگاه تهراني ۱۱۷ دانشجوي ايراني را پذيرش كردند.
يوسفي همچنين به تعداد پروندههايي كه در سال ۹۱ براي انتقال به داخل ارسال شده، اشاره كرد و گفت: در سال ۹۱ تا پايان شهريورماه، تعداد ۱۱۹ پرونده را در شوراي انتقال خارج به داخل بررسي كرديم كه از اين تعداد ۸۵ مورد با موافقت روبهرو و رأي لازم صادر و با ساير تقاضاها مخالفت شد.
دانشجويان چرا برميگردند؟
براساس اظهارات يوسفي، انتقال خارج به داخل دانشجويان ايراني طي دو فرآيند صورت ميگيرند كه هر دو اين فرآيندها ناظر به آئيننامه مصوب شوراي انتقال هستند. يكي اينكه دانشجويان متقاضي ادامه تحصيل در دانشگاههاي داخل كشور ميتوانند به طور مستقيم از دانشگاه مورد نظر خود پذيرش بگيرند كه در اين صورت رتبه دانشگاه مورد توجه نيست و بسته به نظر هيئت تصميمگير در دانشگاه مقصد است و يكي هم اينكه در سايت شوراي انتقال ثبتنام كنند و بر اساس آئيننامه به يكي از دانشگاههاي كشور معرفي شوند.
مدير كل امور دانشجويان داخل وزارت علوم ادامه ميدهد: اين آئيننامه نشان ميدهد كه اولاً دانشگاه خارجي كه دانشجو در آن تحصيل ميكند بايد مورد تأييد وزارت علوم باشد؛ در سطح علمي آن دانشگاه ارزيابي ميشود و دانشجو به دانشگاه داخلي همتراز دانشگاه خود معرفي ميشود. وي در پاسخ به اين سؤال كه آيا واحدهايي كه دانشجو در زمان تحصيل در دانشگاه خارجي گذرانده در دانشگاههاي داخل پذيرفته ميشوند يا نه ميگويد: دانشجو براي انتقال در مقطع كارشناسي، بايد ۱۲ واحد از واحدهاي اصلي درسي رشته خود را گذرانده باشد و معدل وي نيز بالاي ۱۲ باشد. همچنين در مقطع كارشناسي ارشد متقاضي بايد حداقل شش واحد درس اصلي را گذرانده و معدلي بالاي ۱۴ داشته باشد. در مقطع دكترا نيز دانشجو بايد دو و نيم سال تحصيلي را به صورت حضوري يا نيمه حضوري گذرانده باشد.
به گفته مدير كل امور دانشجويان داخل وزارت علوم، فاصله بين توقف تحصيل در دانشگاه خارج از كشور تا ارائه درخواست انتقال به داخل نبايد بيشتر از يكسال باشد، به عبارت ديگر متقاضي نبايد وقفه تحصيلي بيش از يكسال داشته باشد.
وي همچنين كشورهاي سوريه، مجارستان، انگلستان، ايتاليا، فرانسه، امريكا، كانادا، هندوستان، مالزي، پاكستان، برخي كشورهاي آسياي ميانه، روسيه، بلاروس و اوكراين را از جمله كشورهايي ذكر كرد كه دانشجويان ايراني از دانشگاههايشان به ايران منتقل شدهاند.
