همزمان با اين موضعگيري دولت امريكا، روزنامه اسرائيلي يديعوت آحرونوت فاش كرد كه نتانياهو و وزير خزانهداري او قصد دارند طي روزهاي آينده سفرايي را عازم كشورهاي اروپايي و امريكايي كنند تا دولتهاي اروپايي را تشويق به «تحريم كامل» ايران از جمله تحريم «كالاهاي اساسي» نمايند. به گزارش «جوان»، ديروز براي اولين بار سخنگوي وزارت خارجه امريكا درباره نوسان قيمت ارز در در ايران موضعگيري كرد و كاهش ارزش پول ايران را نشان دهنده اثر گذار بودن تحريمها دانست.
ويكتوريا نولاند در گفت و گو با خبرنگاران در واشنگتن گفت:« درك ما اين است كه پول رايج ايران در مبادله پول رسمي، امروز در مقابل دلار به سطح نازل تاريخي رسيده و اين به رغم برخي تلاشهاي آتشين هفته قبل حكومت ايران براي پايين نگه داشتن آن و تعديل دوباره نحوره برخورد با موضوع بوده است.» وي افزود:« از نقطه نظر ما، اين به خاطر فشارهاي بيامان، فزاينده و موفق بينالمللي است كه ما همگي بر اقتصاد ايران وارد ميكنيم.
اين (اقتصاد) تحت فشار شديد است.» سخنگوي وزارت خارجه امريكا گفت كه تحريمها عميق و عميقتر بر اقتصاد ايران فرو ميروند و اين عاملي مهم در تلاش براي تغيير دادن محاسبات مقامهاي ايران است. نولاند اين نكته مهم را هم گفت كه ايالات متحده و ديگر كشورها به دنبال تشديد فشارها به قدري كه ايران درك كند جامعه بينالمللي قصد ندارد در مقابل اولين سلاح هستهاي ايران مسامحه كند.
نوسان ارز چقدر امنيتي است كاهش برابري ارزش پول رايج ايران، ديروز در صدر اخبار رسانههاي غربي بود و مهمترين رسانههاي غربي مانند رويترز از كاهش ۱۷ درصدي ارزش ريال طي يك روز و كاهش ۴۰ درصدي برابري ريال در برابر دلار طي يك هفته گذشته خبر دادند. همزمان، در تهران اين نگاه در حال شايع شدن است كه كاهش يكباره برابري ريال در برابر دلار مشكوك و خارج از مكانيزمهاي رايج بازار است. مهدي غضنفري وزير صنعت، معدن و تجارت صبح ديروز در گفت و گو ي زنده با راديو، براي اولين بار بخشي از نوسان قيمت ارز را ناشي از مسائل امنيتي دانست و از نهادهاي امنيتي خواست كه براي كنترل سرشاخهها و سرمنشأهاي ايجاد اختلال در بازار ارز وارد عمل شوند. به فاصله چند ساعت بعد، سايت ايران هستهاي نزديك به شوراي عالي امنيت ملي از قول يك منبع آگاه نقل كرد اقدامات جديدي براي كنترل جنبه امنيتي موضوع در حال آغاز شدن است.
به نظر ميرسد تكانهاي شديد قيمت ارز طي روزهاي اخير برخي كارشناسان را به سمت اين فرضيه سوق داده كه بخش قابل توجهي از موضوع به تلاش بازيگران خارجي براي اثرگذاري بر بازار ارز بر ميگردد تا آنگونه كه سخنگوي وزارت خارجه امريكا گفته محاسبات مقامهاي ايراني تغيير كند.
كارشناس ايران هستهاي در ايران باره ميگويد:«سياستي از جانب امريكا براي خالي كردن ذخيره ارزي ايران وجود دارد. . . ارزيابي ما اين است كه يك طراحي جدي براي مجبور كردن نظام به خالي كردن ذخيره ارزياش و ريختن آن در بازار وجود دارد. اگر دولت اين كار را بكند، عملاً موجودي خود را كه جايگرين كردن آن به سادگي گذشته نيست از دست ميدهد و روزي كه موجودي ارزي ايران از حدي پايين تر بيايد آغاز دور جديد فتنههاي داخلي از سوي دشمن خواهد بود.»
جنگ اقتصادي تمام عيار هنوز معلوم نيست كه مقامهاي امنيتي در تهران چه ميزان از نوسانهاي شديد برابري پول رايج ايران در مقابل ارز را حاصل اثرگذاري بازيگران خارجي ميدانند، ولي برخي شواهد ميداني تأييد ميكنند كه برخي تلاشها براي اثرگذاري بر بازار ارز ايران و انتقال غيرمستقيم اين اثر بر بازار كالا وجود دارد. يوال استنيتز وزير امور مالي رژيم صهيونيستي روز يكشنبه گفت كه فشار تحريمهاي بينالمللي باعث شده كه اقتصاد ايران در آستانه فروپاشي قرار بگيرد.
او در گفت و گو با راديو اسرائيل گفت كه مسائل اقتصادي ايران را از نزديك دنبال ميكند و تأكيد كرد:«تحريمهاي ايران در سال گذشته يك سطح پرش داشته است. اين( اقتصاد ايران) در حال فروپاشي نيست، ولي در آستانه فروپاشي قرار دارد.» همان روز اويگدور ليبرمن وزير خارجه رژيم صهيونيستي در گفتوگو با هاآرتص پيش بيني كرد اعتراضات سال ۲۰۰۹(۱۳۸۸) ايران يكبار ديگر با قوت بيشتر تكرار شود.
در حالي كه بن بست سياسي بين دولت اوباما و نتانياهو بر سر تعيين خط قرمز به عنوان مكانيسم ماشه اقدام نظامي در برابر ايران طي چند هفته اخير تشديد شده، برخي برآوردها در سرزمينهاي اشغالي اين است كه تلآويو ميتواند با دولتهاي اروپايي و احتمالاً دولت اوباما بر سر تشديد تحريمها تا سطح «تحريم كامل» ايران به توافق برسد. روزنامه استار ديروز فاش كرد كه يك سند وزارت خارجه اسرائيل كه هفته قبل به مطبوعات درز كرد ميگويد كه تحريمها بيش از آن چيزي كه گمان ميشد به اقتصاد ايران صدمه زده است وعلي رغم اينكه تصميات هستهاي ايران تغييري نكرده، ولي مردم عادي از تورم روز به تزايد در رنج هستند.
همين موضوع باعث شده كه اسرائيليها طي روزهاي اخير براي تاثيرگذاري بر تحريمها تلاشهايشان را تشديد كنند. روزنامه اسرائيلي يديعوت آحرونوت ديروز گزارش كرد كه وزارت امور مالي اسرائيل و دفتر نخستوزير در حال فشار بر اتحاديه اروپا هستند تا تحريمهاي ايرن را تشديد كرده و اين كشور را تحريم تجاري كامل كنند. به نوشته اين روزنامه، تحريمهاي پيشنهادي اسرائيل شامل منزوي كردن كامل سيستم بانكي و ممنوع كردن فروش كالاهاي اساسي به تهران است.
قرار گرفتن زنجيره به هم پيوسته اقدامات در كنار يكديگر باعث شده كه برخي ناظران امنيتي در تهران بيش از هر موقع ديگري به طبيعي بودن نوسانات بيسابقه قيمت ارز در ايران با ديده ترديد نگاه كنند. آنها ميگويند كه تحريمهاي اقتصادي در اقتصاد ايران سابقهاي به بلندي سه دهه دارد، ولي تحولات جديد نشان دهنده اعلام « جنگ تمام عيار اقتصادي» عليه ايران است.
اين كارشناس امنيتي در ادامه اظهار داشت: جنبه ديگر پروژه دشمن متقاعد كردن مردم به اين است كه ارزش ريال روز به روز در حال كاهش است و در نتيجه بايد موجودي خود را به دلار يا چيز ديگري تبديل كنند كه ارزش آن از دست نرود». وي نتيجه گرفت:«اگر دشمن بتواند اين ذهنيت را در بين مردم تثبيت كند آن وقت شاهد رفتارهاي هيجاني جديدي از جانب مردم مانند هجوم به بانكها و درخواست براي بيرون كشيدن موجودي خود با هدف تبديل آن به دلار خواهيم بود كه هم بانكها را ورشكسته ميكند و هم با فربه كردن شديد طرف تقاضا، قيمت ارز را از اين هم بالاتر ميبرد».
