
كنفرانس ملي براي نجات سوريه يكشنبه قبل با حضور نمايندگان ۲۰حزب مخالف و سفراي ايران، روسيه و چين و همچنين ديپلماتهايي از كشورهاي عربي همچون الجزاير و مصر در دمشق برگزار شد. فراهم كردن امكان برگزاري كنفرانس ملي نجات سوريه در دمشق از سوي دولت سوريه و تضمين امنيت شركتكنندگان از شاخصهاي جديدي است كه تمايل و رويكرد دولت سوريه را به حل بحران از طريق گفتوگوهاي داخلي و در عين حال خلاف تبليغات و اتهامات وارده عليه دولت سوريه نشان ميدهد. با وجود اينكه پيش از اين نيز دو نشست با حضور نمايندگان گروههاي مخالف در دمشق برگزار شده بود اما نشست مخالفان سوري اولين نشست از نوع خود بود كه در آن نمايندگاني از ديگر كشورها نيز حضور داشتند.
هر چند اغلب اين كشورها كه در سطح سفير شركت كردند از حاميان و همپيمانان منطقهاي و بينالمللي دولت سوريه محسوب ميشوند اما قرار گرفتن ديپلماتهايي از كشورهاي عربي بخصوص مصر در كنار اين كشورها از اين جهت قابلتأمل است كه پيش از اين مصر معمولاً در كنار آن دسته از مخالفان قرار ميگرفت كه شعار براندازي را سر ميدادند و به جاي فرايند اصلاحات رويكرد نظامي را اتخاذ كردهاند. اين تغيير نسبي در رويكرد مصر را ميتوان از جمله نتايج تعامل سازنده ايران و مصر درخصوص تحولات سوريه ارزيابي كرد كه دستكم با ديدار وزراي امور خارجه و معاونان وزارت امور خارجه دو كشور در چارچوب كميته چهارجانبه همراه بوده است. بر اين اساس يكي از ويژگيهايي كه نشست مخالفان دولت سوريه را در دمشق از دو نشست قبلي متمايز و در عين حال اميدواركننده ميسازد، تعاملي است كه بين بازيگران منطقهاي رقيب دخيل در بحران سوريه برقرار شده است.
از ديگر ويژگيها تغييراتي است كه در عرصه ميداني تحولات سوريه ايجاد شده است. به عبارت روشنتر دو نشست قبلي مخالفان در دمشق يا نشستهاي مخالفان خارجنشين در قاهره و استانبول در وضعيتي برگزار شده بودند كه حملات مخالفان در اوج خود بود و از آنجا كه آنها اميد به كسب نتيجه از رويكرد نظامي داشتند لذا رغبت چنداني براي مذاكرات از خود نشان نميدادند اما نشست يكشنبه قبل در حالي در دمشق برگزار شد كه شواهد موجود حاكي از شكست طرحهاي نظاميگرانه در سوريه است و در عين حال ائتلاف حاميان خارجي مخالفان و طرحهاي براندازانه از هم گسسته شده، به گونهاي كه امريكا در حمايت از رويكرد عربستان براي تقويت القاعده در سوريه دچار ترديد شده، قطر از كميته چهارجانبه كنار گذاشته شده است و مصر نيز به تدريج رويكرد خود را از عربستان جدا ميكند. از همه مهمتر اينكه گفته ميشود انتقال مقر ارتش به اصطلاح آزاد سوريه از تركيه به داخل سوريه در پي افزايش فشارهاي داخلي در تركيه با رويكرد مداخلهگرانه اين كشور در سوريه صورت گرفته است كه اگر اين چنين باشد عقبگردي در حمايت تركيه از گروههاي مسلح ضد سوري محسوب ميشود.
در واقع تغييراتي كه در متغيرهايهاي داخلي و منطقهاي تأثيرگذار بر نشست اخير مخالفان روي داده، زمينه را براي پيشبرد دور جديد رايزنيهاي بينالمللي در چارچوب مأموريت جديد اخضر ابراهيمي نيز فراهم ميكند به خصوص آنكه شباهت زيادي بين درخواست مخالفان در نشست دمشق و طرح ۶ مادهاي كوفي عنان ديده ميشود كه به نظر ميرسد از سوي اخضر ابراهيمي دنبال خواهد شد. در اين نشست از يكسو با دخالت خارجي و تسليح مخالفان و ايجاد جنگ طايفهاي مخالفت و از ديگر سو بر روند اصلاحات داخلي و تسريع آن از طريق گفتوگوهاي داخلي تأكيد شد. در حالي كه اتخاذ اين رويكرد ميتواند صلح و ثبات را دوباره به سوريه بازگرداند اما ادامه رويكرد نظاميگرانه تنها ميتواند تلفات و خسارتهاي سوريه را افزايش دهد كه در نهايت از جيب مردم اين كشور پرداخت خواهد شد.