به گزارش «جوان» از حدود يكسال پيش كه موضوع سكه و سپس ارز نسبت به شبكه بانكي براي مردم و دلالان داغتر شد، خروج سپردهها از خزانه بانكها با شتاب بيشتري همراه شد. البته افزايش نيافتن شش ماهه نرخ سود بانكي نيز خود مزيد بر علت براي اين خروج سرمايه بود.
در كنار اين عوامل برداشتهاي ميلياردي بانك مركزي از حساب بانكها به دليل فروش غيرقانوني ارز دولتي در بازار، افزايش رقم تسهيلات تكليفي و تبصرهاي براي بانكهاي دولتي و حتي نيمه دولتي و رونق بازارهاي غيرمتشكل پولي بانكها را واداشته كه بيش از پيش به فكر كسب درآمدهاي هر چند ناچيز اما مطمئن از جيب مشتريان باشند.
بانكها طي ۳۰ سال گذشته ثابت كردهاند تفكري جز كسب سود از راه دادن وام ندارند و حاضر نيستند در زيان مشتري يا توليدكنندهاي كه وام گرفته و حالا بنا به شرايطي دچار مشكل در بازپرداخت وام شده، شريك باشند. اين موضوع خود سالهاي سال است كه محل اختلاف علماي مذهبي و بانكداران شده چراكه علماي مذهبي نسبت به وجود ربا در شبكه بانكي به دليل پرداخت سود ثابت و عليالحساب هشدار ميدهند و از سوي ديگر بانكداران مدعياند كه پول درون بانكها در چرخه توليد گردش كرده و خلق پول جديد از محل توليد ميكند.
اما در حال حاضر وضعيت اقتصادي بانكها كه طي سالهاي گذشته به فكر ايجاد نوآوري بيشتر براي كسب درآمد مطمئنتر نبودند، بحرانيتر شده و اين بحران را ميشود در اعلام سود پرداختي به سهامداران ديد. ميزان تحقق سود اعلامي بانكها به سهامداران از حد معمول پايينتر است و بانكها براي همين دست به ايجاد راههاي جديد براي كسب سود بيشتر زدهاند. يكي از اين راهها افزايش نرخ كارمزد و حق العمل خدمات بانكي است، به عنوان مثال رقم صدور چك بين بانكي اكنون به ۴۲۰۰ تومان رسيده كه پيش از اين حدود ۳ هزار تومان بود. رقم كارمزد دريافت وجه از كارت بانكي خارج از شعبه صادركننده كارت به ۶۰۰ تومان رسيده است.
همه اين عوامل نشان ميدهد كه بانكها تفكر جدي براي خلق پول تازه ندارند. براي همين است كه راحتترين راه را انتخاب كردهاند آن هم دست كردن در جيب مشتري و مردم است!
معلوم نيست چرا بانكها كه تاكنون از هر راهي دنبال كسب سود بوده و در سالهاي نه چندان دور وام ارزان قيمت اروپايي را با نرخ ۵ درصد گرفته و در كشور به نرخ ۲۰ تا ۲۴ درصد ميفروختند، حالا نميتوانند ساز و كار بانكي خود را جمع و جورتر كرده و راههايي چون بانكداري الكترونيكي را كه به كاهش هزينه منجر ميشود، در پيش بگيرند.
