سانديگو - آسوشيتدپرس: روز يكشنبه را در اسرائيل تصور كنيد: هواي مطبوع با درجه حرارت آخر تابستان، رطوبت آزاردهنده در امتداد سواحل مديترانه... و البته تاريك شدن هوا در ساعت ۶ بعدازظهر.
اسرائيل ساعت خود را يكشبه، يك ساعت عقب كشيد و بيش از يك ماه قبل از اروپا و امريكا، زمان روزانه خودش را با ساعت زمستاني تنظيم كرد، موضوعي كه باعث افزايش خشم جريانهاي سياسي اصلي در اسرائيل نسبت به اقليت ارتدوكسهاي افراطي شده است.
خيلي از اسرائيليها معتقدند كه تغيير دادن ساعت با اين هدف كه روزه گرفتن در روز «يوم كيپور» آسانتر شود، كاري غيرضروري است و ضمن مختل كردن زندگي روزمره، ميليونها دلار براي اقتصاد هزينه به بار ميآورد. آنها ميگويند كه شروع زودهنگام تاريكي، هزينه استفاده از برق را بيشتر ميكند، باعث افزايش حوادث رانندگي ميشود و بچهها هم براي بازي كردن بعد از اتمام مدرسه، وقت كمتري دارند. هرچند عادت تغيير ساعت مدتهاست كه باعث رنجش عمومي شده ولي اين دفعه، شروع زودرس ساعات زمستاني در شرايط حساسي اتفاق افتاده و باعث تشديد خشم اسرائيليها از اجبار مذهبي رهبران ارتدوكس افراطي شده است.
رعنان ليدجي كارگر ۳۴ ساله تكنولوژيهاي حساس در تلآويو ميگويد: «اين واقعاً مضحك است. اين فقط بازي قدرت ارتدوكسهاي افراطي است تا نشان دهند كه چه كسي قدرتش بيشتر است. هيچ دليلي ندارد كه اين كار را زودتر شروع كنند.» تغيير زمان و ورود به ساعت زمستاني در آستانه «يوم كيپور» كه روز كفاره و مقدسترين روز تقويم يهودي است، اقدامي استاندارد است كه چندين دهه است ادامه دارد و از سال ۲۰۰۵ در قانون هم درج شده است.
در يوم كيپور كه از شامگاه روز سهشنبه- همين هفته- شروع ميشود، از زمان غروب خورشيد تا غروب خورشيد روز بعد روزه ميگيرند. احزاب مذهبي ارتدوكس كه در سيستم سياسي اسرائيل كليد تصميمگيريها بودهاند، حامي اين تغيير زمان هستند و هدفشان هم اين است كه ساعتهاي بيداري كساني كه روزه ميگيرند، كمتر شود. البته ساعتهاي روزهداري تغييري نميكند ولي وقتي كه ساعت، زمستاني ميشود، خورشيد يك ساعت زودتر غروب ميكند و ساعتهاي سخت آخر روزه گرفتن، كوتاهتر ميشود.
تغيير پيش از موعد ساعت در اسرائيل، هر سال باعث اعتراض مذهبيون مدرن و سكولاري شده كه حدود ۹۰درصد جمعيت يهوديان اسرائيل را تشكيل ميدهند ولي امسال خشم اين ۹۰ درصد به دلايل مختلفي تشديد شده است.
بر اساس تقويم يهودي، يوم كيپور هر سال در يك روز متفاوت از سال قرار ميگيرد و امسال تا حدودي زودتر فرارسيده و باعث شده كه تغييرات زماني بيشتر جلب توجه كند. سابقه تنش بين سكولارها و اقليت به لحاظ سياسي قدرتمند ارتدوكسهاي افراطي هم، به اين موضوع اضافه شده است. بخش مهمي از كساني كه خشمگين هستند پيكان اعتراضاتشان را به سمت «اليييشاي» وزير كشور عضو حزب شاس نشانه رفتهاند، حزبي كه در قانوني شدن اين مسئله نقش كليدي داشته است. تاكنون بارها از «ييشاي» درخواست شده كه از موضع خودش براي تغيير زمان عقبنشيني كند. در سال ۲۰۱۰ كه تغيير ساعت از امسال هم زودتر- اوايل سپتامبر- انجام شد، ۴۰۰هزار نفر خطاب به ييشاي طومار امضا كردند و خواستار تغيير اين سيستم شدند.
او بعد از اين اعتراض، كميتهاي را مسئول بررسي موضوع كرد ولي پيشنهاد اين كميته كه ساعت تابستاني تا اواخر ماه اكتبر تداوم داشته باشد هيچگاه عملي نشد. واقعيت اين است كه هرچند احزاب ارتدوكس افراطي مانند شاس نماينده كمتر از ۱۰ درصد جمعيت اسرائيل هستند ولي مدتهاست كه در سيستم از هم گسيخته سياسي اسرائيل، شاهكليد تصميمگيري هستند. با چنين قدرتي، خاخامها قوانين مربوط به ازدواج و طلاق و تدفين را تحت كنترل خودشان دارند و مردان ارتدوكس افراطي هم مدت زيادي است كه از خدمت اجباري سربازي معاف شدهاند تا به مطالعه مذهبي بپردازند.
تلاشها براي ايجاد اجبار- مذهبي- باعث درگرفتن برخورد فرهنگي بين دو جناح در اسرائيل شده است. از يك طرف اسرائيل همچنان قوه محركه فناوريهاي حساس و ارزشهاي ليبرالي محسوب ميشود، ارزشهايي كه تلآويو را به كعبه آمال همجنسگرايان تبديل كرده و از طرف ديگر ارتدوكسهاي افراطي به خاطر زاد و ولد زيادي كه دارند بهجمعيتي تعيينكننده مبدل شدهاند.
