شانزدهمين اجلاس سران كشورهاي گروه نم با موفقيت تمام و در سطح عالي در تهران برگزار شد. طي يك ماه گذشته و به ويژه در روزهاي اخير و در زمان برگزاري اجلاس، بيشتر رسانههاي داخلي و كارشناسان امر، به فرصتهاي اجلاس براي ايران توجه و دستاوردهاي آن را براي تهران تبيين كردند. به نظر ميرسد مهمتر از فرصتهايي كه برگزاري اجلاس جنبش عدم تعهد در تهران و رياست سه ساله جمهوري اسلامي بر گروه نم، براي كشورمان در پي دارد، فرصتهايي باشد كه براي جنبش ايجاد شده است. به عبارت ديگر، نشست تهران و رياست ايران بر جنبش، توأمان فرصتهايي را براي ايران و جنبش توليد كرده است. در واقع ميتوان گفت، بسياري از اعضاي جنبش در شرايط كنوني جهان كه كشورهايشان با چالشهاي فراوان دست و پنجه نرم ميكند، با اميدهاي بالا به تهران آمدند.
در اين گزاره خوب تأمل كنيد: «با رياست ايران بر جنبش، تمام اميال مردم كشورهاي نم به حقيقت ميپيوندد.» اين سخن، آرزوي يك مقام يا شهروند ايراني نيست. اين جمله از سوي خانم «شيخ حسينه ماجد» نخست وزير بنگلادش و به نمايندگي از كشورهاي آسيا و اقيانوسيه در سخنراني مراسم اختتاميه اجلاس سران بيان گرديد. جمله مذكور، دربردارنده اين نكته است كه جنبش در دوره ۶۰ ساله حيات خود، نتوانسته با تحقق اهداف، به خواستههاي مردم كشورهاي نم پاسخي مناسب بدهد. حال كه اجلاس شانزدهم در تهران برگزار گرديد و رياست گروه نم به مدت سه سال در اختيار ايران قرار گرفت، در ميان ملتهاي ساكن در كشورهاي عضو جنبش عدمتعهد كه بيش از ۶۰ درصد جمعيت جهان را تشكيل ميدهند، اين اميد پديدار شده كه جمهوري اسلامي خواستههاي آنان را مبتني بر اصول و اهداف جنبش برآورده سازد. خواستههاي مردم در ۱۲۰ كشور عضو جنبش چيست؟
اين خواستهها مبتني بر اصولي است كه جنبش بر اساس آن پايهگذاري شده است. اين اصول عبارتند از: حمايت از حق تعيين سرنوشت، استقلال و حاكميت كشورها، مخالفت با آپارتايد، عدم الحاق به پيمانهاي نظامي چندجانبه، همزيستي مسالمتآميز، مبارزه عليه استعمار، مبارزه عليه امپرياليسم در تمامي اشكال، مخالفت با دخالت در امور داخلي كشورها و اشغال آنها، رد استفاده از زور در روابط بينالملل، دمكراتيزه كردن روابط بينالملل، توسعه اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و بازسازي سيستم اقتصادي، بينالمللي و همچنين همكاريهاي بينالمللي در موقعيت برابر.
با نيمنگاهي به شرايط حاكم بر جهان و حال و روز ملتها، ميتوان دريافت كه بين واقعيتهاي موجود با آرمانها در اهداف جنبش فاصله چقدر زياد است. طبيعي و بديهي است كه ملتهاي رنجور از شرايط فعلي به دليل حاكم بودن مديريت ظالمانه و ناعادلانه بر جهان از سوي چند قدرت غربي و به ويژه امريكا، در تكاپوي جستن راهي براي برونرفت از وضعيت كنوني باشند. بر اساس چنين نيازي است كه با برگزاري اجلاس سران جنبش عدم تعهد در تهران و واگذاري رياست گروه نم به ايران براي مدت سه سال، اميدها زنده شده كه زمان براي رهايي از وضع اسفبار كنوني و پا نهادن در نظم نوين و عصر جديد فرا رسيده است. بر همين اساس است كه بسياري از مقامات شركتكننده در اجلاس تهران، بر يك نكته اشتراك نظر داشته و ميگويند: «اجلاس تهران جان تازهاي به جنبش داد.» آقاي «محمداف» مقام شركتكننده از جمهوري آذربايجان از همين منظر ميگويد: «ميزباني ايران نقطه عطفي در افزايش قدرت نم است.» چرا چنين نگاهي به ايران شكل گرفته است؟ اساس اين نگاه را بايد در مواضع و رفتار ۳۳ سال گذشته ايران ملاحظه كرد. اين رفتار و مواضع چگونه بوده كه اكنون با رياست ايران بر جنبش، چنين توقع و انتظاراتي را در گروه نم پديدار ساخته است؟
نقل خاطرهاي از حضرت امام خامنهاي (مدظلهالعالي)، در خصوص حضورشان در اجلاس گروه نم در زيمبابوه، آشكار كننده اين مواضع و رفتار است. معظمله ميفرمايند، در زمان رياست جمهوري كه براي شركت در اجلاس نم به زيمبابوه رفتم، در آن اجلاس عمده افراد از رؤسا و مقامات داراي گرايشي چپ بودند و افرادي هم بودند كه به غرب تمايل داشتند. من سخنراني تندي عليه امريكا داشتم و سپس با همان تندي به حمله شوروي به افغانستان حمله كردم و آن را محكوم نمودم. اينها، همه مبهوت مانده بودند، يكي از همان رؤساي جمهور چپ به من گفت: «تنها غيرمتعهد در اين كنفرانس ايران است» آري اگر جنبش پس از ۶۰ سال، با آرمانهايش فاصله زيادي دارد، علت آن است كه سران كشورهاي عضو، هر كدام به دلايلي در عمل نتوانستهاند غيرمتعهد باشند و بر اساس اصول نم عمل نمايند.
اكنون جنبش، رياستش بر عهده كشوري قرار گرفته كه ۳۳ سال گذشته، مواضع و رفتارش انطباق كامل با اصول و آرمانهاي اين جنبش داشته است. بر همين اساس، از امروز تا سه سال آينده چشمان اكثريت ملتها و مردم جهان و تمامي آزاديخواهان، عدالتخواهان و صلحطلبان واقعي به تهران دوخته ميشود؛ چشماني كه رصد ميكند و در انتظار نشسته تا ايران اسلامي با هدايت گروه نم و استفاده از ظرفيتهاي آن، عصر طلايي را براي بشريت به ارمغان آورد.
