اولويت اول اين روزهاي وزارت علوم و دانشگاهها، برنامهريزي براي بازگشايي كلاسهاي درس و مراكز آموزش عالي به منظور داشتن سال تحصيلي پربار است. از جمله مواردي كه انتظار ميرود وزارت علوم، دانشگاهها و تشكلهاي دانشجويي در سال تحصيلي پيش رو براي آن برنامه هدفمند ارائه كنند، برگزاري كرسيهاي آزادانديشي است؛ گزينهاي كه به تعبير بسياري صاحبنظران بعد از گذشت چندين سال هنوز نتوانسته نمره قابل قبولي در تهيه محتوا و اجرا كسب كند.
فكر برگزاري كرسيهاي آزادانديشي در دانشگاهها ۱۲ سالي قدمت دارد منتها تأكيدات مقام معظم رهبري در طول دو سال گذشته باعث شد بسيار مورد توجه قرار بگيرد و اهتمام جنبشهاي دانشجويي نسبت به آن بيشتر شود و جهش نسبي در برگزاري اين كرسيها هم مربوط به اقداماتي است كه دانشجويان انجام دادند و الا حوزه ستاد آموزش عالي كشور برخلاف تصويب آييننامه و پيشبيني استقرار هيئتهاي برگزاري در داخل دانشگاهها و در وزارت علوم، همچنان از بيبرنامگي در اين رابطه رنج ميبرد.
يكي از آسيبهاي پيش روي حوزه ستادي آموزش عالي در برگزاري كرسيهاي آزادانديشي، نبود تعامل كارآ و مؤثر و زبان مشترك ميان دانشجويان و دانشگاهيان است. اين مسئله باعث شده دانشجويان به دليل در اختيار نداشتن امكانات ستادي و مسئولان تصميم گير به علت ناتوان بودن در تطبيق امكانات خود با سليقه دانشجويان و دانشگاهيان، نتوانند اقدام در خوري ارائه كنند و در عمل ظرفيتهاي هر دو سو و نيازهاي جامعه دانشگاهي براي داشتن محيط علمي پويا و بالنده و افكار حساس به جاي خود باقي ميمانند.
علي جمشيدي، دبيرتشكيلات انجمنهاي اسلامي دانشجويان مستقل برگزاري اين كرسيها را هم به لحاظ تعداد و هم به لحاظ كيفيت در حد كفايت نميداند و به «جوان» ميگويد: اگرچه برگزاري كرسيهاي آزادانديشي در طول دو سال گذشته جهش خوبي داشته و جنبش دانشجويي نسبت به اين مسئله حساس شده، اما قطعاً افزايش سرعت برگزاري اين كرسيها بايد بيشتر شود.
چه كسي از مسئوليت فرار ميكند؟!
جمشيدي معتقد است مسئولان وزارت علوم و دانشگاهها نمره قابل قبولي در برگزاري كرسيهاي آزادانديشي نميگيرند و ضعف در اجراي اين كرسيها را به فرار مسئولان از مسئوليت مرتبط ميداند.
اين فعال دانشجويي علاوه بر اين، لزوم پرداختن به مسائل اصلي و واقعي كه دغدغه جامعه و گرهگشا هستند را بسيار مهم عنوان و از مغفول ماندن اين مورد گلايه ميكند.
وي ميگويد: انجمنهاي اسلامي دانشجويان مستقل برگزاري اين كرسيها را در ۵۰ دانشگاه سراسر كشور كه در آنها دفتر دارد، رصد ميكند و بررسيهاي صورت گرفته برمبناي اين پايش نشان ميدهد كه دانشگاه ياسوج هم از نظر تعداد و هم از نظر كيفيت كرسيهاي آزادانديشي كه در سال برگزار ميكند، سرآمد ساير دانشگاههاي كشور است و دانشگاههاي شيراز و واحد اصفهان پيام نور در رتبههاي بعدي قرار دارند.
دانشگاه ياسوج اول، شيراز دوم
به گفته جمشيدي ارزيابيهاي نهاد نمايندگي ولي فقيه در دانشگاهها نيز اين رتبه بندي را تأييد ميكند. دبيرتشكيلات انجمنهاي اسلامي دانشجويان مستقل علت اول شدن دانشگاه ياسوج در برگزاري كرسيهاي آزادانديشي را اينطور شرح ميدهد: آنها توانستهاند در طول دو سال بيش از ۲۰ كرسي با تنوع و گستره موضوع مناسب برگزار كنند. همچنين سيستم ارزيابي كرسيهاي آزادانديشي در دانشگاه ياسوج مناسبترين نمونه موجود است. در اين دانشگاه بلافاصله بعد از برگزاري هر كرسي، جلسه دانشجويي برپا و كيفيت كرسي نقد و بررسي ميشود. همچنين موضوعاتي براي كرسيهاي آزادانديشي دانشگاه ياسوج انتخاب شده كه توانستهاند دانشجويان اهل فكر و نظر را پاي كار بكشانند و براي تمام موضوعاتشان مخالف و موافق دارند.
جمشيدي همچنين انتخاب موضوعات با چشم انداز و افق رو به آينده را براي طرح در اين كرسيها ضروري ميداند و بيان ميكند: كرسيهاي آزادانديشي مقدمه كرسيهاي نظريه پردازي هستند، به همين جهت قوت و اثرگذاري آنها در سطح جامعه دانشگاهي و در خارج دانشگاهها بايد منطقي باشد.
شايد بهرهگيري از نمونههاي موفق بتواند براي برنامهريزيهاي موفق در وزارت علوم و دانشگاهها براي سال تحصيلي آينده راهگشا باشد.
