جوان: سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران روز گذشته به عنوان نماينده بلندپايهترين مقام تصميمگيرنده در سياست خارجي ايران به دمشق رفت و در كشاكش جنگ در حلب و گروگانگيري بحران زائران ايراني، با بشار اسد ملاقات كرد. معني ملاقات جليلي با اسد در شرايطي كه چندين مقام بلندپايه امنيتي سوريه در انفجارهاي تروريستي دمشق كشته شدند و رياض حجاب، نخست وزير سوريه به جبهه مخالفان پيوسته، چيزي به جز تداوم حمايت جمهوري اسلامي از دولت سوريه نيست. جليلي قبل از سفر به سوريه، در بيروت با مقامهاي لبناني ملاقات كرده بود؛ جايي كه او سعي كرد جبهه مخالفان ۱۴ مارس را به سود حكومت سوريه فعال كند. جليلي در لبنان با ميشل سليمان رئيسجمهور، نجيب ميقاتي نخست وزير و عدنان منصور، وزير خارجه لبنان ملاقات كرد. هر سه اين مقامها، با وجود مواضع متعادلي كه در قبال جريان ۱۴ مارس دارند، به حزبالله نزديكند.
ديپلماسي با طعم مرغ و ماهواره سفر جليلي به لبنان با واكنش تند جناح موسوم به ۱۴ مارس روبهرو شد و سعد حريري گفت كه در شرايط كنوني كه ملت سوريه در معرض انواع جنايتها قرار دارند، كسي به اين سفر خوشامد نميگويد. وي اين را هم اضافه كرد كه اين سفر با منافع ملت لبنان تناقض دارد. وليد جنبلاط رئيس حزب سوسياليست ترقيخواه دروزي لبنان هم از جليلي خواست كه به جاي دخالت در امور لبنان، به امور داخلي ايران از جمله حل قيمت مرغ در تهران بپردازد. جليلي پاسخ حريري را با يادآوري سفر او به تهران و استقبال مقامهاي ايراني داد و در جواب جنبلاط هم گفت: «ايران، قيمت مرغ كه جاي خود دارد، ماهواره را هم به فضا ميفرستد.»
جليلي با هواپيماي اختصاصي از بيروت به دمشق رفت و در آنجا با بشار اسد ملاقات كرد؛ سفري كه در شرايط جنگي حلب و فضاي امنيتي بيثبات سوريه، معنايش چيزي جز تداوم حمايت ايران از بشار اسد و دولت سوريه در بالاترين سطوح سياسي در تهران نيست. رويترز در خبري كوتاه ملاقات جليلي با اسد را اين طور منعكس كرد: « رئيسجمهور سوريه بعد از دو هفته، در ملاقات با جليلي در تلويزيون ظاهر شد.» جليلي در ملاقات با اسد، ضمن اعلام آمادگي تهران براي «كمكهاي انساندوستانه به مردم مقاوم و رنجديده سوريه» گفت كه تنها راهحل موضوع سوريه دموكراسي و احترام به انتخاب مردم اين كشور است. فرستاده ويژه رهبر انقلاب، در اين ديدار، بحران سوريه را « انتقام شكست از مقاومت» توصيف كرد و خطاب به رئيسجمهور سوريه گفت: نبايد اجازه داد دشمنان انتقام شكستهاي خود از مقاومت را از مردم سوريه بگيرند. بشار اسد هم از ديدگاههاي تهران استقبال و تأكيد كرد كه دخالت برخي بيگانگان كه با ارسال سلاح از تروريسم در سوريه حمايت ميكنند، غيرقابل قبول است، او همچنين بر عزم دولت براي پاسخگويي به مطالبات مردم از مسيرهاي دموكراتيك تأكيد كرد.
اجلاس تهران با حضور عنان مستعفي و معترض
همزمان با سفر جليلي به سوريه، تهران خودش را براي ميزباني يك نشست مشورتي درباره سوريه آماده ميكند؛ نشستي كه براي سومين مرتبه، كوفي عنان نماينده فعلي دبيركل سازمان ملل و اتحاديه عرب را به تهران كشيده است. عنان اگرچه، چند روز است كه استعفا كرده، ولي چند هفتهاي به كار خودش ادامه خواهد داد و تا همين حالا هم چند بار تأكيد كرده كه تهران بايد بخشي از راهحل سوريه باشد. سفر او به ايران، براي خيلي از كشورهايي كه طرح ۶ مادهاي او را به چالش كشيدند، معنا و مفهوم خاصي دارد. در نشست تهران، علاوه بر عنان ۱۲ كشور نيز شركت ميكنند كه البته هنوز فهرست شركتكنندگان در آن تكميل نشده ولي تا عصر ديروز اعلام شد كه روسيه، چين، هند، كوبا و چند كشور عربي همچون الجزاير، عراق و كويت در آن شركت خواهند كرد. منابع آگاه به خبرنگار «جوان» گفتند كه درخواست برگزاري چنين نشستي، در سفر هفته قبل وليد المعلم وزير امور خارجه سوريه به تهران مطرح شده است. نشست تهران، اولين نشست موازي با نشستهاي زنجيرهاي درباره سوريه است و گفته ميشود كه هدف آن تأكيد دوباره و احياي طرح ۶ مادهاي عنان است ولي جزئيات بيشتري درباره آن اعلام نشده است.
تلاش براي آزادي گروگانها
موازي با اين تحولات، تهران تلاشهايش را براي آزادي ۴۷ زائر ايراني ربوده شده در سوريه هم تشديد كرده است. شامگاه دوشنبه گزارشهايي منتشر شد كه ادعا ميكردند سه نفر از گروگانهاي ايراني به دست تروريستها كشته شدهاند و آنها گفتهاند كه در صورت متوقف نشدن حمله به حلب، جان بقيه گروگانها هم به خطر خواهد افتاد. هيچ منبع رسمي تا كنون چنين خبري را تأييد نكرده است. در حالي كه علياكبر صالحي براي يادآوري مسئوليت دولت تركيه در قبال گروگانها به آنكارا سفر كرده، وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران در بيانيهاي مسئوليت حفظ جان ۴۷ زائر ايراني ربوده شده در سوريه را برعهده گروه موسوم به ارتش آزاد سوريه دانسته و هرگونه ادعاي بياساس از طرف ربايندگان مبني بر احتمال كشته شدن تعدادي از آنها در حملات ارتش سوريه را مردود دانست. در اين بيانيه با توجه به نقش ايالات متحده امريكا در حمايت از گروهك مزبور و همچنين حمايت از ارسال سلاح به داخل سوريه، مسئوليت حفظ جان زائران را متوجه آن كشور دانسته و اين موضوع را طي يادداشت رسمي از طريق سفارت سوئيس به عنوان حافظ منافع امريكا در ايران، به آن كشور ابلاغ كرده است.
در بخش ديگري از اين بيانيه آمده است كه دولتهاي قطر و تركيه بايد در اسرع وقت به مسئوليت خود در قبال حفظ جان زائران ايراني ربوده شده توجه كرده و نسبت به آزادي آنها اهتمام نمايند.