جوان: مخالفان مسلح در سوريه سلاح خود را زمين نميگذارند و دولت نيز در صورت عقبنشيني فقط فضا را براي پيشروي بيشتر آنها فراهم ميكند، بنابراين مجبور است دست به اسلحه برده و نه تنها جلوي حوادثي همچنين ترور مقامهاي امنيتي دمشق را بگيرد بلكه با اصرار زياد پاكسازي كامل مخالفان مسلح را هدف اصلي خود قرار دهد. در چنين شرايطي براي كوفي عنان چندان مقدور نبود كه با در دست داشتن طرح ۶ مادهاي در وسط جنگ غيرقابل كنترل سخن از صلح بگويد، بنابراين روز پنجشنبه در يك نشست خبري در ژنو با بيان اينكه خشونت در كشور سوريه بيش از پيش از كنترل خارج شده است، گفت: من تمام حمايتي را كه شايسته اين بود دريافت نكردم.
امريكا بلافاصله پس از استعفاي عنان شكست طرح وي را به روسيه و چين نسبت داد. هيلاري كلينتون، وزير امور خارجه اين كشور با انتشار بيانيهاي سدي را كه در شوراي امنيت در برابر دولت دمشق ايجاد شد، عامل شكست طرح عنان ميداند. هيلاري از وتوهاي پي در پي پكن و مسكو كه اجازه ليبيانيزه شدن سوريه را گرفت، بسيار ناخرسند است. سوزان رايس، نماينده امريكا در سازمان ملل نيز بيانيه جداگانهاي منتشر كرده و در آن گفته كه آن اعضاي سازمان ملل متحد كه درخواستهاي متعدد آقاي عنان براي تعيين مجازات قابل توجه براي تخطي از طرح صلح را نپذيرفتند، مأموريت آقاي عنان را عملاً غيرممكن كردند. در اينجا هم مشخص است كه منظور سوزان از «آن اعضا» چه كشورهايي هستند. در همين حال اخبار مختلف نشان ميدهد كه باراك اوباما دستور مخفي حمايتهاي همهجانبه از مخالفان مسلح را به سازمان سيا داده است تا در برابر ارتش سوريه كم نياورند. در كنار امريكا، انگليس نيز علاقه خود به ادامه كشتار و تجهيز سلاح به مخالفان را پنهان نكرده است. بر اين اساس ويليام هيگ وزير خارجه انگليس با اشاره به كنارهگيري فرستاده ويژه سازمان ملل متحد در سوريه از سمت خود، بر حمايت كشورش از معارضان سوري تأكيد كرد. هيگ افزود:« ما در هفتههاي آتي حمايتهاي عملي و نه حمايت تسليحاتي را از معارضان سوري افزايش خواهيم داد. ما در زمينه ارتباطات و مواردي شبيه به آن به آنها كمك كردهايم و قصد داريم با توجه به تعداد كشتهها و رنج و ناكامي مردم در روند ديپلماتيك باز هم به آنها كمك كنيم.» فرانسه نيز در مورد استعفاي عنان ابراز نگراني كرده است، گفت: بان كي مون، دبيركل سازمان ملل متحد در بيانيهاي اعلام كرد كه عنان تصميم گرفته فعاليت خود را در اين سمت تمديد نكند. او تا پايان ماه آگوست در اين سمت باقي خواهد ماند.
دبيركل سازمان ملل متحد از تلاشهاي كوفي عنان در اين سمت قدرداني كرد و گفت، طرح ۶ مادهاي عنان هنوز بهترين راهحل و اميد براي حل بحران سوريه به شمار ميرود.
طرح كوفي عنان از جمله شامل عقبنشيني نيروهاي ارتش سوريه و انتقال تسليحات سنگين از مناطق شهري و توقف عمليات نظامي عليه مناطق مسكوني، اجراي آتشبس بين نيروهاي دولتي و مخالفان، آزادي زندانيان سياسي و امدادرساني به غيرنظاميان در مناطق درگيري بود. اين در حالي است كه هاروه لادسوس، معاون دبيركل سازمان ملل تأييد كرد مخالفان سوريه مجهز به سلاحهاي سنگين هستند.
تأسف حاميان دمشق از استعفاي عنان اگر چه امريكا علاقه دارد كشتارهاي سوريه را به «آن كشورها» نسبت دهد اما همزمان روسيه و چين به همراه ايران و سوريه نسبت به استعفاي عنان ابراز تأسف كردهاند. ولاديمير پوتين، رئيسجمهور روسيه گفت: كوفي عنان فردي بزرگوار و ديپلماتي عالي است، مردي باصداقت است، من بسيار متأسف شدم. وي افزود: اميدواريم تلاشهاي بينالمللي براي پايان بخشيدن به مسئله سوريه همچنان ادامه يابد.
ويتالي چركين نماينده روسيه در سازمان ملل وقتي روز گذشته واشنگتنپست مقالهاي منتشر كرد كه در آن به شدت از كوفي عنان انتقاد شده بود فكر كردم كه اگر امريكا در واقع حامي نماينده ويژه (كوفي عنان) بود، سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا بايد حداقل مطالب اندكي در دفاع از نماينده ويژه مطرح ميكرد. چين نيز با ابراز تأسف از كنارهگيري عنان عنوان داشت كه اين كشور همچنان به يافتن راهحلي سياسي براي بحران سوريه پايبند است.
پكن كه به همراه مسكو تاكنون مانع تصويب قطعنامه عليه سوريه در شوراي امنيت شده است، همچنين اعلام كرده كه سازمان ملل بايد نقش پرنگتري را براي حل بحران ۱۷ ماهه سوريه ايفا كند.
علياكبر صالحي وزير امور خارجه كشورمان نيز با بيان اينكه برخي كشورهاي منطقه، اتحاديه عرب و برخي كشورهاي غربي به صراحت از آقاي عنان انتقاد ميكردند، گفت: طرح ۶ مادهاي آقاي عنان مورد قبول سوريه و كشورهاي نقشآفرين منطقه بود اما طرف مقابل نگذاشت آقاي عنان توفيقي در اجراي طرحش حاصل كند. صالحي تأكيد كرد: متأسفانه هر گاه تلاشهاي آقاي عنان در جهت حل موضوع سوريه بود، غربيها به گونهاي مانعتراشي ميكردند. وزير امور خارجه ايران در پاسخ به سؤالي درباره آينده طرح كوفي عنان گفت: طرح آقاي عنان پابرجاست چراكه بهترين طرح روي ميز است.
وزارت خارجه سوريه نيز با صدور بيانيهاي تأسف دولت از اين خبر را اعلام و تأكيد كرد كه مدتزمان طولاني است كه اين دولت تعهد كامل خود به طرح عنان را اعلام كرده و با ناظران بينالمللي در تحقق اين مأموريت همكاري ميكند.
دولت سوريه مسئوليت اين استعفا را بر عهده دولتهايي قرار داد كه به دنبال ايجاد ناامني در سوريه هستند و در ابتدا به اين طرح رأي دادند، اما در ادامه به علت عدم صداقت خود، مانعهاي زيادي در مسير آن ايجاد كردند. اين بيانيه تأكيد كرد كه دمشق به همكاري خود با ناظران بينالمللي ادامه خواهد داد و معتقد است تنها راه خروج از بحران همان گفتوگوهاي ملي بدون دخالت خارجي هاست.
كشتيهاي نظامي روسيه راهي سوريه ميشوند
مدت كوتاهي پس از استعفاي عنان روسيه بنابر جو ايجاد شده در قبال سوريه سه كشتي نظامي جديد به همراه ۳۶۰ تفنگدار زبده را به پايگاه دريايي اين كشور در شهر طرطوس سوريه اعزام كرد. برخي از تحليلگران بر اين اعتقاد هستند كه استعفاي عنان ميتواند به معناي مقدمه دخالت نظامي در سوريه وراي راي سازمان ملل باشد. روسيه پيش از اين ۱۰ كشتي جنگي را به آبهاي مديترانه فرستاده بود. چين نيز با توجه به تقابلهاي ايجاد شده در منطقه هفته گذشته سه كشتي جنگي به آبهاي مديترانه در سواحل سوريه فرستاد. خبرها در سوريه نشان ميدهد كه درگيريها در حلب هنوز ادامه دارد. تحركات ارتش سوريه در شهر حلب افزايش يافته و ارتش آماده آغاز عمليات گسترده عليه تروريستها شده است. تجهيزات بيشتر ارتش سوريه شامل واحدهاي گوناگون آن يعني نيروي پياده، واحد توپخانه و يگان ارتباطات الكترونيك ميشود و نيروهاي ارتش اكنون در دو منطقه اصلي يكي اتوبان حمدانيه و دوم در مدرسه نيروي پياده در حي النيرب حلب مستقر ميشوند.
