رشد جمعیت، توسعه مراکز شهری و گسترش فعالیت های صنعتی،افزایش مصرف آب و سپس افزایش تولید فاضلاب ها و به دنبال آن خطر آلودگی منابع آبی و محیط زیست را در پی داشته، به طوری که سلامت و بهداشت عمومی جامعه را مورد تهدید جدی قرار داده است. از این رو برای دستیابی به محیط زیست سالم و به دور از آلودگی ها،جمع آوری،انتقال و تصفیه بهداشتی فاضلاب ها یک اقدام اساسی تلقی می شود.به همین دلیل احداث تصفیه خانه فاضلاب اراك به عنوان یكی از مجهزترین تصفیه خانه های كشور با اعتباری بالغ بر ۲۵۰ میلیارد ریال برای حل این بحران زیست محیطی در دستور کار قرار گرفت.
مهمترین شیوه جمع آوری و تصفیه فاضلاب، اصلاح کیفیت آن است به نحوی که امکان استفاده دوباره از آن بوجود آمده و یا در صورت واردشدن به محیط زیست،اکو سیستم محیط دریافت کننده تغییر نکند.
هم زمان نبودن اجرای شبکه های جمع آوری فاضلاب با اجرای شبکه های آب رسانی و تاخیر زمانی زیاد در این رابطه، شهر ها را دچار بحران های بنیادی زیست محیطی نموده که برای جبران آن باید در یک دوره زمانی فشرده وکوتاه مدت و با پشت سر گذاشتن انبوهی از مشکلات اجرایی،اقتصادی و فرهنگی و با همکاری همه جانبه شرایط رسیدن به اهداف طرح را مهیا نمود.
به همین منظور تصفیه خانه فاضلاب اراک در کیلومتر۹ جاده فرودگاه واقع در شمال شهر در زمینی به مساحت حدود ۱۵۲ هکتار و درارتفاع ۱۷۵۲متراز سطح دریا احداث شده است.
طرح تصفیه خانه فاضلاب اراک از سال ۱۳۷۳شروع واولین فاز آن به روش برکه تثبیت می باشد که با ظرفیت ۲۵۰۰۰نفر در سال ۷۶ به بهره برداری رسید. پس از آن فاز دوم این تصفیه خانه با ظرفیت ۸۰۰۰۰نفر با روش فاز اول ساخته و در سال ۸۲ مورد بهره برداری قرار گرفت.
فاز سوم این تصفیه خانه با روش لجن فعال متعارف در ۲ مدل ۳۵۰۰۰۰نفری طراحی شده است که این روش یکی از بهترین روشهای موجود تصفیه فاضلاب است که مدل اول آن در حال حاضر با ظرفیت ۲۵۰۰۰۰نفر به بهره برداری رسیده است.
با قرار گرفتن این تصفیه خانه در مدار بهره برداری علاوه بر اینکه تاثیر بسیار مثبتی در محیط زیست ایجاد می شود، می توان از پساب آن که مناسب کشاورزی است استفاده نمود.
شیرین سازی آب دریا، اقدامی موثر
طی مراسمی با حضور وزیر نیرو وجمعی از مسئولین کشوری و استانی صد و پنجاه و دومین تصفیهخانه فاضلاب کشور در اراک به بهرهبرداری رسید. در این مراسم مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب کشور با بیان اینکه این تصفیهخانه یکی از مدرنترین و پیشرفتهترین تصفیهخانههای کشور است، گفت: ایران در منطقه خشک و کم باران، با بارندگی کمتر از یک سوم متوسط بارندگی دنیا واقع شده و بررسی تغییرات اقلیمی کشور نشان میدهد میزان بارندگی در کشور سال به سال در حال کاهش است.
سید مهدی ثمرههاشمی تصریح کرد: این شرایط ایجاب میکند ما از منابع آبی که در اختیار داریم، اعم از سطحی و زیرزمینی به نحو احسن استفاده کنیم و به سمت استفاده از آبهای غیرمتعارف از طریق شیرینسازی آب دریا حرکت کنیم.
مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب کشور با اشاره به مشکل کم آبی در نقاط مختلف کشور خاطر نشان ساخت: بیشترین مشکل کمبود آب در کویر مرکزی و استانهایی نظیر کرمان، یزد، بخشی از اصفهان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی و بخشی از استان فارس که کمترین بارندگی را دارند، وجود دارد که باید برای رفع مشکل کمبود آب این مناطق طرحهای بلند مدت به اجرا درآیند.
ثمرههاشمی با بیان اینکه دولت دهم اقدامات خوبی را در زمینه رفع مشکل آب این استانها انجام داده است افزود: یکی از مهمترین اقدامات دولت در راستای کاهش مشکل آب این استانها در ماه ای اخیر با کلنگزنی پروژه شیرینسازی و انتقال آب دریای خرز به کویر مرکزی تحقق یافت که مشابه این پروژه در جنوب کشور هم به اجرا درآمد.
انتقال آب، راهی دیگر
مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب کشور با بیان اینکه در غرب بندرعباس با سرمایهگذاری بخش خصوصی با ظرفیت یک میلیون مترمکعب در شبانهروز طرح شیرینسازی آب در حال اجراست که نقش مؤثری برای تامین آب مورد نیاز این منطقه دارد، گفت: طرحهای انتقال آب از مناطق پرآبتر به مناطقی که با کمبود آب مواجه هستنداز طرحهای بزرگی است که در این راستا ۷ طرح بزرگ تا پایان دولت دهم افتتاح خواهد شد.
وی با بیان اینکه در سال جاری یک هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار به پروژههای آبرسانی دولتی اختصاص یافته است افزود: استفاده از اوراق مشارکت، سرمایهگذاری بخش خصوصی، استفاده از فاینانس خارجی و استفاده از وام بانک توسعه اسلامی از دیگر منابع لازم برای تامین مالی است.
این مسئول از مشارکت بخش خصوصی در تولید سالانه ۲۵ میلیون مترمکعب آب شیرینکن، ۲۸.۵ میلیون مترمکعب شیرینکن در حال ساخت و مذاکره برای تولید ۵۶ میلیون مترمکعب آب خبر داد.
مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب کشور با اشاره به هدررفت آب در بخش کشاورزی افزود: ۹۲ درصد آب کشور در بخش کشاورزی که راندمانی معادل ۳۰ تا ۳۵ درصد است به هدر میرود که میطلبد در بخش کشاورزی اقدامات علمی و قاطع صورت گیرد.
مدیر عامل شركت آب و فاضلاب استان مركزی نیز با بیان اینکه این تصفیه خانه جمعیتی معادل ۲۵۰ هزار نفر را در هر شبانه روز تحت پوشش قرار می دهد و ۵۸ هزار متر مكعب فاضلاب را به روش لجن فعال تصفیه می كند،اظهار كرد: هم اكنون بیش از ۸۵ درصد از مردم اراك تحت پوشش شبكه فاضلاب قرار دارند و ۸۵۰ كیلومتر خط انتقال برای اجرای این طرح مورد استفاده قرار گرفته است.
عبدالرضا خلیلی ادامه داد: میزان اجرای شبكه در یك سال بالغ بر ۲۲۰ كیلومتر بوده كه با توجه سختی ها و موانع، میزان قابل توجهی است.
خلیلی در پایان افزود: خط انتقال و شبكه توزیع آب سد كمال صالح نیز در قالب ۹ منطقه در سطح شهر اراك به اجرا در آمده كه كیفیت آب آن در سطح بالایی قرار دارد.
