
به گزارش «جوان» حميد محمدي رايزن فرهنگي ايران در كانادا در گفتوگويي با وبسايت «ايرانيان خارج از كشور» گفته است كه مهاجران ايراني ميتوانند در مسير خدمت به منافع ايران به كار گرفته شوند. در اين گفتوگو كه برخي منابع ميگويند تاريخ انتشار آن نيز به درستي مشخص نيست، حميد محمدي گفته است:«رشد جمعيت ايراني كانادايي ناشي از زاد و ولد، ضرورت يك برنامهريزي منسجمتر فرهنگي براي گسترش ارتباط و تقويت هويت فرهنگي اين جمعيت رو به رشد را آشكارتر ميسازد. به گفته او جمعيت بزرگ مهاجران ايراني صرفاً در صورت برنامهريزي جامع ميتواند به عنوان يك مزيت در خدمت منافع ايران عزيز باشد؛ نكتهاي كه به نظر ميرسد چالشبرانگيزترين بخش سخنان اين مقام ايراني مستقر در كانادا محسوب شود. آنچه بيش از هر چيز ديگري مقامات كانادايي را نگران كرده، اعداد و ارقامي است كه محمدي در برآورد مهاجران ايراني در كانادا ارائه كرده است. به گفته او جمعيت مهاجران ايراني در كانادا درحال حاضر حدود ۵۰۰هزار نفر است ولي اين جمعيت تا سال ۲۰۳۱ يعني كمتر از ۲۰ سال ديگر به حدود ۶۵۰ هزار نفر خواهد رسيد و به اين ترتيب ايرانيان ۶۴ درصد جمعيت مهاجران كانادا را تشكيل خواهند داد.
محمدي بر «تقويت بنيههاي فرهنگي اسلامي و ايراني» و جلوگيري از «ذوب شدن» در فرهنگ كانادايي مهاجران تأكيد كرده و ميگويد:«اين امر ممكن نيست مگر از طريق وارد كردن فرزندان خود به رشتههاي مهم علمي و كليدي تا به اين طريق آنها را به ابزار لازم براي تنازع بقاي فرهنگي و هويتي در كانادا مجهز نمايد.»
گفت و گوي رايزن فرهنگي ايران درباره نفوذ سياسي و فرهنگي ايرانيان در كشوري كه بر اساس آمار سال ۲۰۱۱، جمعيت آن به ۳۴ ميليون و۵۰۰ نفر ميرسد و بخش مهمي از نيروي كار حرفهاي و حتي سطوح بالاي خود را از مهاجران تأمين ميكند، يك چالش دموگرافيك يا جمعيتي محسوب ميشود. جمعيت كانادا در بهترين پيشبينيها طي ۲۰ سال آينده حدود۱/۷ تا ۲/۲ ميليون نفر افزايش پيدا خواهد كرد كه اگر اساس آمار و ارقام حميد محمدي رايزن فرهنگي ايران را مبنا قرار دهيم، ايرانيان مهاجر چيزي حدود ۱۰ درصد افزايش جمعيت كانادا طي ۲۰سال آينده را رقم خواهند زد. با چنين برآوردي، در حالي كه ايرانيان در حال حاضر ۴۴/۱ درصد جمعيت كانادا را تشكيل ميدهند، افزايش اين ميزان در سال ۲۰۳۱ ميتواند به يك چالش جمعيتي سازمان يافته در مقابل دولت كانادا تبديل شود، به خصوص كه ايرانيان، بر اساس آمارهاي سال ۲۰۱۰، چيزي حدود ۴/۲ درصد جمعيت مهاجران كانادايي را تشكيل ميدهند و بعد از فيليپين، هند، چين، انگليس، فرانسه و امريكا در رده هفتم جمعيت مهاجران كانادايي قرار ميگيرند. اگر ميزان نفوذ و به خدمتگيري ايرانيان در ردههاي سياسي و مشاغل كليدي را به اين رده بيفزاييم، برخي معتقدند ايران ممكن است تا رده پنجم نيز صعود كند. اين آمار و ارقام از اين جهت حساس است كه بر اساس برخي آمار وارقام، نيمي از جمعيت كانادا در سال ۲۰۳۱، يعني همان سالي كه آقاي محمدي از آن صحبت كرده، كساني هستند كه در خارج از كانادا به دنيا آمدهاند.
سفارت در تبعيد ايران؟ گفتوگوي رايزن فرهنگي ايران در كانادا، با واكنش مقامهاي كانادايي مواجه شده است. «جان برد» وزير امور خارجه كانادا روزجمعه در اولين واكنش گفت كه وزارت خارجه اين كشور از نزديك فعاليت سفارت ايران در اتاوا را زير نظر دارد. وزير امور خارجه كانادا گفت: كاناداييهاي ايرانيتبار، كشورشان را براي داشتن زندگي بهتر ترك كرده و به كانادا آمدهاند، دخالت در آزاديهايي كه كاناداييهاي ايرانيتبار در اين كشور از آن بهرهمندند، با هرگونه مأموريت ديپلماتيك ايرانيها در اتاوا مغايرت دارد.
پيش از او، سخنگوي وزير امور خارجه كانادا ۲۰ تيرماه، در بيانيهاي كه در اختيار روزنامه «نشنال پست» قرار گرفت با اظهار اينكه «كاناداييهاي ايرانيتبار رژيم سركوبگر ايران را نپذيرفته و انتخاب كردهاند به كانادا بيايند و زندگي بهتري بسازند»، گفته بود: «سفارت ايران نبايد در تصميمگيريهاي مهاجران ايراني در كانادا دخالت كند.»اين در حالي است كه سفارت جمهوري اسلامي در كانادا اعلام كرده است كه مطابق قوانين كانادايي و بينالمللي عمل ميكند. كامبيز شيخ حسني، سفير ايران در كانادا گفته است:«ما اظهارات بيپايه و اساس برخي رسانهها كه گفتهاند سفارت ايران ايرانيان مقيم كانادا را براي خدمت به ايران به كار ميگيرد، به شدت رد ميكنيم.»
برخي منابع سياسي در كانادا ميگويند كه ايران در نبود روابط رسمي با امريكا، از سفارت خود در كانادا به عنوان مكاني براي نيروگيري عليه ايالات متحده، در سناريوي رويارويي احتمالي با ايالات متحده استفاده ميكند. اين همان روشي است كه امريكاييها در سفارتخانههاي موسوم به «سفارتخانههاي در تبعيد» در كشورهايي مانند جمهوري آذربايجان و امارات براي جمعآوري اطلاعات عليه ايران استفاده ميكنند. برخي منابع در عين حال تأكيد دارند كه لابي اسرائيلي طي ماههاي اخير در جهتدهي به سياستهاي دولت كانادا در قبال ايران تأثير زيادي داشته است. بنيامين نتانياهو ماه مارس امسال قبل از سفر به واشنگتن براي دومين بار طي كمتر از دو سال به كانادا سفر كرد؛ جايي كه برخي روزنامههاي كانادا از جمله ونكوور سان، در گزارشي با اشاره به اين سفر، آن را اتحاد كانادا - اسرائيل عليه ايران توصيف كرد. به علاوه، طي ماههاي اخير لابي اسرائيلي كانادا به خصوص از طريق كنگره يهوديان كانادا كه قدمتي چند ده ساله دارد، فشار زيادي بر دولت استفان هارپر وارد كرده تا از تدريس كتابهاي فارسي كه ميگويد احساسات ضداسرائيلي را ترويج ميكنند، در مدارس ايراني كانادا جلوگيري كند.