فارس: سالیان سال است که آموزش زبانهای خارجی در برنامه درسی دانشآموزان پیشبینی شده است و در کنار دروس فارسی زبان، درس عربی و زبان انگلیسی نیز به دانشآموزان تدریس میشود.
اما چقدر دانشآموزان میتوانند از آموزش زبانهای خارجی اندوخته شده در مدرسه، در آینده نیز استفاده کنند یا به عبارتی تا چه حدی این آموزشها موجب میشود تا بتوانند احتیاجات روزمره زبان خارجی خود را حل کنند.
علی یاری، کارمند میگوید: زبان انگلیسیام در مدرسه خوب بود و همیشه نمره بالایی میگرفتم اما به هیچ عنوان نمیتوانم با کسی به انگلیسی مکالمه کنم.
وی ادامه میدهد: اصطلاحات و کلمات زیادی بلد هستم اما نمیتوانم از این اصطلاحات در مکالمه استفاده کنم، شاید اگر بخواهم بنویسم، راحتتر باشم.
* آموزش زبانهای خارجی در موسسات
در گفتوگوی خبرنگار فارس با تعدادی از دانشآموزان و دانشجویان درباره زبان انگلیسی، آنها معتقد بودند که آموزش زبان انگلیسی در مدارس ایران به رفع احتیاجات روزمره نمیانجامد.
سلماز محرابی، دانشجو اظهار میدارد: کتابهای زبان انگلیسی در مدارس ایران بسیار پربار است اما دانشآموز نمیتواند به واسطه این کتابها، احتیاجات روزمره زبان انگلیسی خود را رفع کند.
وی اضافه میکند: کسانی تنها به آموزش زبان انگلیسی مدرسه اکتفا میکنند، اگر با یک فرد خارجی مواجه شوند، نمیتوانند به راحتی با وی ارتباط برقرار کرده یا مکالمه کنند.
این دانشجو میگوید: فکر میکنم، در نهایت این موسسات زبان خارجی هستند که آموزش زبان انگلیسی یا دیگر زبانها را به معنای درستش ارائه میدهند.
* برخی دانشآموزان از زبان انگلیسی سرخورده شدهاند
آموزش عربی و زبان انگلیسی از دوره راهنمایی در مدارس آغاز میشود و تا دوره متوسطه ادامه دارد اما میتوان گفت خروجی آموزش زبانهای خارجی در آموزش و پرورش طراز بالایی را نشان نمیدهد.
بسیاری از کسانی که در سالهای قبل با مدرک دیپلم از آموزش و پرورش فارغالتحصیل شدهاند به دلیل اینکه معلمان مهارت کافی در ارائه مطالب نداشتهاند یا برنامه درسی مناسبی پیشبینی نشده بود، از زبان انگلیسی سرخورده شدهاند و از آن برای خود کوهی ساختهاند.
* تلف شدن وقت دانشآموزان در کلاس زبانهای خارجی مدارس
در حال حاضر هیچگونه تغییر خاصی در روشهای تدریس آموزش زبانهای خارجی در مدارس ایجاد نشده است و به همان رویه بدون بازخورد طی طریق میکند و دانشآموزان فقط وقت خود را به گونهای در این کلاسها سپری میکنند.
اما این انتهای کار نیست و به دلیل اینکه آموزش و پرورش نتوانسته است آموزش لازم زبانهای خارجی را در مدرسه تحقق بخشد، اولیا و دانشآموزان به آموزشگاههای آزاد روی میآورند و نیازهای خود را در این آموزشگاهها پاسخ داده شده میبینند.
سوال اینجاست که پس از این همه سال که نحوه تدریس و کتب زبانهای خارجی هیچ فایدهای برای دانشآموزان نداشته است چرا مسئولان آموزش و پرورش باز هم همان روال قبلی را ادامه میدهند؟
آیا نباید بر روی دروس و نحوه تدریس آنها نظارتهایی شود؟ آیا نیازی به آموزشهای نوین معلمان برای تدریس در کلاس درس احساس نمیشود؟ چرا جشنوارههای روش تدریس برتر نتوانسته است در این زمینه گامهایی ارزشمند را بردارد؟
* قوانین چه میگویند؟
با تصویب سند تحول بنیادین آموزش و پرورش که در دل خود سند برنامه درسی ملی را جای داده است، امید است که وضعیت آموزش زبانهای خارجی رونق پیدا کرده و اصول تدریس اهمیت خاصی داشته باشد.
در مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران و در زیر نظام الگوی نظری برنامه درسی ملی و در قسمت اصول زبان آموزش آمده است:
- تدریس زبان های فارسی و عربی در چارچوب بخش الزامی (تجویزی) برنامه درسی متناسب با ضرورت تقویت و تحکیم هویت اسلامی و ایرانی و پیش نیاز آنها در کانون توجه قرار دارد.
- زبان خارجی اول در چارچوب بخش اختیاری (نیمه تجویزی) برنامه درسی متناسب با تقویت و تثبیت هویت انسانی و پیش نیاز آن در کانون توجه خواهد بود. در این رابطه حفظ هویت ملی و دینی متربیان باید مورد اهتمام باشد.
- زبان خارجی دوم نیز در چارچوب بخش انتخابی (غیر تجویزی) برنامه درسی و با همان هدف تدریس زبان خارجی اول در دستور کار خواهد بود.
* ورود زبانهای انتخابی به مدارس/ لنگ زدن در برابر ورود تکنولوژی
حجتالاسلام محیالدین بهرام محمدیان، رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی گفته است «بر اساس سند تحول و سند درس ملی، ارائه آموزش زبانهای خارجی از جمله ایتالیایی، روسی، آلمانی، انگلیسی و فرانسه "انتخابی" خواهد بود».
وی ادامه داده است «با توجه به اینکه عربی زبان دینی کشور است، این درس جزو زبانهای خارجی محسوب نمیشود لذا تدریس و آموزش آن در همه پایهها و رشتهها بر اساس قانون اساسی، الزامی است، اما زبانهایی همچون انگلیسی، ایتالیایی، روسی و فرانسه جزو دروس نیمه تجویزی است».
به گزارش فارس، بر این اساس نمیتوان بر اساس سند برنامه درسی ملی نسبت به آموزش زبانهای خارجه برای دانشآموزان امیدوار باشیم.
رشد تکنولوژی، وجود کامپیوتر در اکثریت خانوادهها و ورود دانشآموزان به دنیای اینترنت با لنگ زدن جوانان در زبانهای خارجی نه تنها جور در نمیآید بلکه ماحصل آن، عقب ماندگیها از تکنولوژی را منجر میشود و در این راستا توجه بیشتر مسئولان آموزش و پرورش را میطلبد.
به نظر میآید مسئولان آموزش و پرورش کشور در بحث تحول بنیادین باید نگاهی ویژه نسبت به زبانهای خارجی داشته باشند و با کمی تأمل و در نظر گرفتن جمیع جوانب، آموزشهای مناسب حداقل به اندازه رفع احتیاجات روزمره در عصر جدید را به دانشآموزان آموزش دهند.
