
با آمدن ولاديمير پوتين به كاخ كرملين سياستهاي داخلي و خارجي روسيه چندان تغييري نكرده اما شتاب بيشتري گرفته است. بررسي سياستهاي روسيه در دوران مدودف نشان ميدهد كه وي نيز تابع سياستهاي گذشته پوتين بوده اما با نرمش خاص خود، آنها را اجرا كرده است.
با آمدن دوباره پوتين به كاخ كرملين، روسيه گامهاي بلندتري براي تحقق اهداف پوتينيسم در عرصه جهاني برداشته است. از جمله اين تحركات تقابل با امريكاست كه روسيه تلاش دارد تا با حضور گسترده در اين حوزه به احياي جايگاه جهاني در احياي شوروي سابق پرداخته و به نحوي به ساختار نظام تك قطبي غرب پايان دهد.
بر اين اساس نيز در بسياري از حوزهها در تقابل با غرب قرار گرفته است. از جمله مناطق مورد نظر روسيه براي تقابل با امريكا حوزه خاورميانه است. در اين چارچوب سياستهاي مسكو را در چند محور اصلي ميتوان مشاهده كرد.
نخست آنكه روسيه به احياي روابط با افغانستان و گسترش مناسبات با پاكستان روي آورده است. مسكو كه زماني خود را از افغانستان و مناطق تحت نفوذ امريكا دور ميساخت اكنون براي احياي جايگاه تلاش ميكند كه نمود آن را در عرصه قراردادهاي اخير روسيه با افغانستان در حوزه نظامي و با پاكستان در ابعاد سياسي و اقتصادي ميتوان مشاهده كرد. دوم آنكه محور ديگر تحركات روسيه را در قبال جمهوري اسلامي ايران ميتوان مشاهده كرد.
روسيه دريافته است كه نميتوان نقش و جايگاه ايران را در منطقه ناديده گرفت به ويژه اينكه جمهوري اسلامي ايران از ظرفيتهاي گستردهاي براي مقابله با تهديدات و يكجانبهگراييهاي امريكا برخوردار است. براين اساس واشنگتن تلاش دارد تا با گرايش به ايران به ويژه همسو شدن با ديدگاه تهران در زمينه حقوق هستهاي از اين ظرفيتها براي تقابل با امريكا برخوردار شود. جهانيان تأكيد دارند كه ايران از محورهاي اصلي مقابله با امريكاست و جبهه ضدامپرياليسم ميتواند از آن به عنوان الگويي براي مقابله با غرب استفاده كند.
سوم آنكه محور ديگر تحركات روسيه در منطقه را در عملكردهاي آن در قبال سوريه ميتوان مشاهده كرد. در ماههاي اخير در حالي سوريه در شرايط نامطلوبي قرار دارد كه تقابل ميان قدرتهاي جهاني فضاي جديد را بر اين كشور حاكم ساخته است. در اين ميان روسيه با قرار گرفتن تمام قد در كنار سوريه تلاش دارد تا از تحقق اهداف غرب براي سلطه بر سوريه جلوگيري كرده و به نوعي قدرت خويش در منطقه را به رخ غرب بكشد.
اين رويكرد چنان بوده كه حتي از حق وتو در مورد سوريه در شوراي امنيت استفاده كرده و از حمايت نظاميان از سوريه سخن گفته است چهارم، ورود گسترده به روند صلح خاورميانه از ديگر تحركات منطقهاي روسيه است كه در سفر پوتين به سرزمينهاي اشغالي، رامالله و اردن ميتوان مشاهده كرد. اين سفر در حالي صورت گرفت كه در مواضع مسكو در قبال ساير تحولات منطقه تغييري ايجاد نشد و مسكو صرفاً بر اصل حضور گستردهتر روسيه در روند صلح خاورميانه تأكيد كرد.
مسكو با اين حركت به غرب نشان داد كه تنها بازيگر در منطقه نيست و گزينهاي ديگر همچون روسيه نيز براي اجراي روند صلح خاورميانه وجود دارد. ورود مسكو به اين روند را بازيگري روسيه در مهمترين تحول منطقه يعني روند صلح خاورميانه ميتوان دانست.
به هر تقدير رفتارهاي روسيه در منطقه نشانگر تلاش آنها براي احياي دوباره قدرت در خاورميانه است در حالي كه اين رفتارها پاسخي به يكجانبهگرايي غرب و نشانهاي بر تشديد مناقشات طرفين ميتواند باشد. امري كه تشديد تقابل ميان طرفين را آشكار ميسازد در حالي در ظاهر آنها برآنند تا در فضاي كاهش تنشها قرار گيرند كه تاكنون اين ادعا محقق نشده است.