محمد خورشيدي - محسن جعفري | «خاك بر سرت...»، «دهنتو ببند...» و «تيم ما امسال قهرمانه... مفت نزن!» فقط تعدادي از نظرات بيادبانهاي است كه در يك سايت خبري قابل مشاهده است. در تعداد قابل توجهي از سايتهاي خبري، وبلاگها و شبكههاي مجازي، همين جملات و حتي بدتر از اين را هم ميتوان ديد!
كامنت گذاري «حرف و نقل» كه كاربران اينترنتي آن را با عنوان انگليسي «كامنت» ميشناسند، بخشي است كه سايتهاي خبري، وبلاگها و شبكههاي مجازي براي ابراز نظر خوانندگان طراحي كردهاند تا مخاطبان بتوانند نظرات و ديدگاههاي خود را درباره يك خبر يا مطلب در آنجا بنويسند و مسئولان يا صاحبان سايتها و وبلاگها پس از مشاهده نظرات، آنها را براي انتشار تأييد يا رد كنند. سايتها و وبلاگها در حقيقت با قرار دادن بخش نظرات و منتشر كردن ديدگاههاي مخاطبان به نوعي در پي به رخ كشيدن تعداد مخاطبان خود هستند و از اين طريق، اثبات جايگاه و اثرگذاري خود را پيگيري ميكنند. هر چند اصل اين مسئله، كاري حرفهاي است اما مدتي است كه برخي سايتهاي خبري، بعضي وبلاگها و تعدادي از شبكههاي اجتماعي مجازي، با انتشار نظرات بيادبانه برخي مخاطبان، فضاي زنندهاي را در سايت خود به وجود آوردهاند.
اين بيادبي مورد تأييد است! اين در حالي است كه مسئولان سايتهاي خبري، صاحبان وبلاگها و شبكههاي اجتماعي مجازي، بايد در انتشار نظرات، دقت و حساسيت به خرج دهند و هر نظري را تأييد نكنند. نزديك به يك سال است كه برخي از اين رسانههاي اينترنتي، نظراتي را در كنار نظرات سازنده و مثبت منتشر ميكنند كه جز جملات هتاكانه و مملو از بيادبي، حاوي هيچ محتواي ديگري نيست!
لغتنامه واژههاي لمپني انتشار اين نظرات بيادبانه كه در حال مد شدن ميان سايتهاي خبري، وبلاگها و شبكههاي اجتماعي مجازي است علاوه بر آنكه تأييد رفتارها و گفتارهاي هتاكانه است، ترويج واژههاي لمپني و لاتمآبانه هم هست؛ اين در حالي است كه يكي از رسالتهاي اصلي رسانههاي مجازي، دفاع از ارزشهاي گفتاري ـ رفتاري و نيز ترويج صحيح نوشتن و درست حرف زدن است.
دامن زدن به مسائل شبهه برانگيز و دوپهلو يكي ديگر از نقدهايي كه به اين نظرات وارد است، دامن زدن به مسائل شبههبرانگيز و دوپهلو است كه گاهي حتي مرزهاي اخلاقي را هم رد ميكند و عرق شرم بر پيشاني مينشاند! براي نمونه، در بخش نظرات خبري مربوط به يكي از زنان سياسي مشهور كه در يكي از سايتهاي خبري منتشر شده بود، تعدادي از نظرات به قدري زشت بود كه قابل بيان نيست!
نشانهاي از سقوط اخلاقي در همين ارتباط دكتر سيد يعقوب موسوي ـ جامعهشناس - در گفتوگو با خبرنگار اجتماعي «جوان» ميگويد: بروز چنين بيحرمتيهايي نشان از سقوط اخلاق دارد. اين جامعه شناس با اشاره به تمام نكات مثبت فضاي مجازي ميافزايد: فضاي مجازي علاوه بر اثرات زياد مثبتش، اثرات منفي هم دارد. تكنولوژي مدرن و به اصطلاح عصر الكترونيك با پوشش دادن بخش عمدهاي از نيازها و خدمات متأسفانه براي عدهاي هم تبديل به يك نوع سرگرمي شده است. در اين بين توليد ادبيات نه چندان زيبنده مجازي و استفاده نادرست از اينترنت و برنامهها همه جوامع را با درگيريهاي خاصي روبهرو كرده است.
اينها فرصتطلبند اين استاددانشگاه خاطرنشان ميكند: صفحات مجازي، صفحه تبادل آرا و فكر است و در حالت خوشبينانه، افراد بدون هيچ محدوديتي حرف خود را ميزنند و اين امر هم كار بدي به حساب نميآيد. اما عدهاي فرصتطلب اين مكان را به جنبههاي غير عقلاني و اخلاقي تبديل ميكنند. هرچند در ابتداي ورود هر تكنولوژي جديدي بايد همچون خار در چشم آن را تحمل كرد، اما با بالا رفتن شعور عمومي و درست شدن زيرساختها بايد در انتظار بهبود اوضاع ماند.
دكتر موسوي با اشاره به نقش وزارت ارشاد و آموزش و پرورش عنوان ميكند: جوامع بايد با فرهنگسازي در اين ارتباط اين مهم را جامه عمل بپوشانند و با ترميم ضعف شخصيت و فقدان اخلاقي كه در اين افراد وجود دارد، هرچه زودتر براي بهبود اين شرايط تلاش كنند. اين افراد دچار بيماري مزمني هستند و اين بيماري اشكال مختلفي دارد. بنا به تأكيد وي، براي كاهش اين پديده زشت، آموزش و پرورش و وزارت ارشاد بايد تدبير و چاره كنند.
غيبت وزارت ارشاد اما چرا عدهاي در فضاي مجازي گمان ميكنند اگر تنها اسمشان را پنهان كنند ميتوانند هر چه دلشان خواست بگويند؟ چرا جملهاي را كه شرم داريم با اسم خودمان بنويسيم با اسم مستعار مينويسيم؟ بد و بيراه، فحش، ناسزا و فحاشي همه و همه دليلي است تا بيشتر از گذشته اوضاع وخيم كامنتها مورد بررسي قرار گيرد. با اين اوصاف، هنوز مشخص نيست چرا وزارت ارشاد غايب است و اقدامي جدي در اين باره انجام نميدهد!