خبرها را كه مرور كنيد به تقاضاي زياد و انتقادات نمايندگان مجلس ميرسيد كه علاقه وافري براي ورود به كميسيونهاي اقتصادي و البته كميسيون سياست خارجي دارند ومتأسفانه آنقدر كه اعتقاد وعلاقه به اين كميسيونها وجود دارد، درباره كميسيونهاي فرهنگ، تعاون و شورا ناچيز است؛ واقعيتي كه در جريان امورات كشور نيز اين روزها قابل رؤيت است و مشت نمونه خروار است.
اين پديده تكراري كه البته در هر دوره از مجلس با غلظت بيشتري رونمايي ميشود، ريشههاي سياسي و اقتصادي در هم تنيدهاي دارد كه هر دو عامل سياسي و اقتصادياش به يكديگر متصل هستند و آبشخورشان اقتصاد تكمحصولي است.
وقتي اقتصاد تك محصولي باشد و انحصار اقتصاد تك محصولي در كف دولت باشد، برنامهريزيها تمركز گراتر شده و در سياستهاي اقتصادي توزيع درآمد جاي خود را به توليد داده و هر كس حتي باانگيزههاي خوب وزيبا در تلاش است تا دسترسي به رانت* را در دستور كار خود قرار دهد ودر اين رهگذر ( با صرف نظر از استثنائات انگشت شمار) به خدمت بيشتر و سرازير كردن بودجه و طرحهاي مختلف به سوي حوزه انتخاباتي اهتمام بورزد.
بيجهت نيست كه با همين انگيزههاي خير خواهانه و بر اساس شعارهاي منطقهاي نمايندگان مسابقه ورود به كميسيونهاي اقتصادي رواج يابد و در اين مسير نيز به گفته نمايندگان برخي لابيگريها با شام رواج مييابد يا رقابت ميان وزير سابق و لابي نمايندگان مناطق نفتخيز براي رياست كميسيون نفت در جريان است و حتي به گفته نماينده كاشمر، متخصص امور فلسفه ابراز تمايل براي حضور در كميسيونهاي اقتصادي داردو در آن سو كميسيون فرهنگي با كمبود تعداد نيرو متقاضي است و چون كميسيون داخلي مجلس و شوراها ازدور دستي بر آتش دارد، تنها يك متقاضي دارد، اما همين موضوع طي سالهاي اخير باعث شده تا تعداد زيادي طرحهاي ناتمام، فرودگاه هايي با يك تابلو و زميني رها شده، احداث كارخانجات و صنايع (به عنوان مثال صنايع فولاد) در مكانهاي نامناسب و بدون توجيه اقتصادي در مناطق مختلف به نمايش در آيد.
از ديگر سو عرف شدن چنين پديدهاي كه نميتوان در مجلس براي آن مقصري پيدا كرد از نگاه سياسي به نبود احزاب قوي كه بر اساس برنامهريزي دست به انتخاب مهرههاي خود در مناطق مختلف ميزنند باعث ميشود كه حوزه هايي مانند فرهنگ مورد غفلت قرار بگيرد و حوزههاي اقتصادي و كميسيون امنيت ملي با ضريب نفوذ بالا مورد توجه بسياري از نمايندگان قرار بگيرد؛ نمايندگاني كه نه بر اساس محبوبيت شخصي بلكه بر اساس برنامه حزبي وارد مجلس شدهاند. متأسفانه با نگاهي استراتژيك به اين پديده نيز به خوبي ميتوان دريافت كه چنانچه اقتصاد تك محصولي و درانحصار دولتي وجود نداشت، برنامهريزي و سرمايه گذاري روي محبوبيت فردي و وعدههاي انتخاباتي براي آباداني درحوزه انتخاباتي جاي خود را به وظايف ذاتي نمايندگان در مجلس و برنامههاي انتخاباتي ميداد، بنابراين تا زماني كه مشكلات ساختاري چون اقتصاد تك محصولي ومبتني بر رانت توزيع درآمدهاي نفتي باشد و عدم شكلگيري احزاب به طور جد دنبال نشود، وجود چنين پديده هايي امري عادي و طبيعي است.
* امتيازي است كه به كسي يا گروهي تعلق ميگيرد كه سايرين در همان شرايط بهرهاي از آن ندارند و معمولاً زاييده انحصار است.
