
به گزارش «جوان» هنوز ۹ روز تا مذاكرات جمهوري اسلامي ايران با گروه ۱+۵ در مسكو مانده است، اما خبرهايي كه از هم اكنون شنيده ميشود گوياي اين است كه اين مذاكرات راه به جايي نخواهند برد. ايران پيشتر اعلام كرده است كه غرب براي به نتيجه رسيدن مذاكرات اردهاي جدي از خود نشان نميدهد، همزمان غرب نيز چنين سخني را به ميان آورده است. اما سرگئي لاوروف، وزير امور خارجه روسيه غيرمستقيم به مواضع كشورهاي غربي حاضر در ۱+۵ پاسخ داده و تأكيد كرده است كه ايران براي ادامه مذاكرات جدي است.
رئيس دستگاه ديپلماسي روسيه گفت: اميدوارم مذاكرات مسكو گام مهمي در مسير گفتوگوهاي هستهاي باشد. ولاديمير پوتين و هو جين تائو، روساي جمهور روسيه و چين نيز كه به «نظم كنوني ساختار نظام بينالملل انتقاد دارند و آن را در مقابل عدل و انصاف ميدانند» سخناني در خصوص آينده مذاكرات هستهاي ايران و همچنين تحولات منطقه خاورميانه گفتهاند كه بسيار قابل توجه است.
ريانووستي به نقل از رئيسجمهور روسيه نوشت كه مسكو استفاده از انرژي هستهاي صلح آميز را حق ايران ميداند. پوتين در ديدار با محمود احمدينژاد، رئيسجمهور ايران در حاشيه دوازدهمين اجلاس سازمان همكاري شانگهاي در پكن گفت، روسيه همواره از پيشرفت و حقوق ملت ايران در عرصه بينالمللي و در زمينه استفاده از انرژي صلحآميز به عنوان حق مسلم جمهوري اسلامي ايران حمايت كرده است. رئيسجمهور روسيه افزود، مسكو در همه زمينهها از جمله موضوع انرژي هستهاي ايران در «تماس نزديك» با تهران است.
چين نيز كه در حاشيه نشست سران شانگهاي از روند ديپلماتيك در مسائل هستهاي حمايت كرده از ايران خواست كه در گفتوگو با ۱+۵ از خود انعطافپذيري و عملگرايي نشان دهد. هو جين تائو در ديدار با احمدينژاد در پكن گفت: پيشرفتهايي در گفتوگوهاي بغداد به وجود آمد و باعث شد كه گفتوگوها ادامه پيدا كند، ولي همچنان شكاف بزرگي بين ايران و ۱+۵ وجود دارد. چين ميگويد كه طرف ايراني ميتواند رهيافتي منعطف و عملگرايانه در پيش گرفته و گفتوگوهايي جدي با هر شش كشور دخيل براي تقويت گفتوگو و همكاري با آژانس داشته باشد، به نحوي كه اين گفتوگوها ضامن اين باشد كه تنشها از طريق مذاكره كاهش پيدا كند.
چوب غرب لاي چرخ طرح گام به گام
بر خلاف مذاكرات استانبول ۲ و حتي بغداد، ۱۰ روز مانده به مذاكرات در مسكو زمزمههاي بينتيجه بودن در فضاي رسانهها پخش شده است، اما چرا و از كجا چنين برداشتي در رسانهها پمپاژ ميشود. در بين كشورهاي ۱+۵، چين و به خصوص روسيه علاقهمند و مصر هستند كه مذاكرات در روزهاي ۲۹ و ۳۰ به نتيجه ملموسي برسد. روسيه حتي درصدد است كه مذاكرات هستهاي ايران و گروه ۱+۵ در مسكو بر اساس اصل گام به گام برگزار شود.
وزيرخارجه روسيه اظهار داشت كه مذاكرات هستهاي ايران و گروه ۱+۵ بر اساس اصل گام به گام برگزار شود.
لاوروف گفت: انتظار داريم گام نخست از سوي ايران برداشته شود و ما نيز در گروه ۱+۵ به عنوان نمايندگان جامعه جهاني آماده هستيم به طور متقابل رفتار كنيم و گامهايي به سوي توافق با ايران و در وهله اول مخالفت با تحريمهاي جديد و تعليق تحريمهاي فعلي برداريم. به گفته وي، پيشنهادهاي مشخصي براي ارائه به ايران بر روي ميز مذاكره قرار دارد كه بر رويكرد پيشنهادي روسيه مبني بر اصول تدريجي و گام به گام در حل مسئله هستهاي ايران استوار شده است.
گام به گام در حالي مورد توجه دوباره روسيه قرار گرفته است كه همين طرح به همراه محل مذاكرات (مسكو) در روزهاي ۲۹ و ۳۰ خرداد، كشورهاي غربي به خصوص امريكا را چند گام به پس هدايت كرده است. امريكا و ديگر كشورهاي غربي از اين مسئله هراس دارند كه نتيجه ملموس در مذاكرات مسكو، روسيه را به عنوان حلال و ميانجي مشكلات و روياروييهايي بزرگ بينالمللي معرفي كند كه همين مسئله ميتواند جايگاه سياسي روسيه را افزايش دهد.
از اين رو امريكا و متحدانش چندان تمايلي به مثبت شدن روند مذاكرات نشان نميدهند، به خصوص كه حتي تمايلي ندارند طرح گام به گام روسي آخرين راه حل در مناقشه هستهاي ايجاد شده با ايران باشد. هيلاري كلينتون، وزير امور خارجه امريكا حتي پيشتر در مقابل طرح گام به گام از طرح اقدام در برابر اقدام سخن به ميان آورده بود تا به هر شكل ممكن ابتكار عمل را از مسكو بگيرد.
بنابراين ميتواند انتظار داشت كه اين تقابل شرقي – غربي در گروه ۱+۵ اجازه ندهد كه مذاكرات در مسكو به نتيجهاي خاص برسد.