
صالح سليماني: هر وقت به مشكلي برميخورديم، به سرمان رجوع ميكرديم و منتظر دستور مغز ميمانديم. ديگر اعضاي سر هر كدام به خوبي ما را در حل يا درك مشكل ياري ميدادند. تنها موي سر بود كه آن وسط نخودي بود؛ شبهاي عروسي يا مهماني به سراغش ميرفتيم و باقي وقتها شانه و برس را حوالهاش ميكرديم. ما كار خودمان را ميكرديم و تارهاي مو هم كار خودشان را انجام ميدادند. انگار كه با هم قهر بوديم. لااقل اگر برخوردي هم داشتيم، ازشان تقاضاي پول نميكرديم، آن هم به قيمت جداييمان. شايد عجيب به نظر برسد، ولي براي آن دسته از افرادي كه نانشان را از راه فروختن مويشان به دست ميآورند، به هيچوجه چيز عجيبي نيست. شايد كمي غمناك هم بهنظر برسد و ما را به ياد داستاني بيندازد كه در كودكي خوانده بوديم. مرد و زن فقيري بودند. شب كريسمس، مرد براي آن كه بتواند شانهاي زيبا براي همسرش كه موهاي بلندي داشت بخرد، ساعت قديمي به ارث برده از پدرش را فروخت. زن هم براي خريد بند براي ساعت همسرش، موهايش را فروخت. البته اینجا ماجرا اينقدر هم غمانگيز و تراژيك نيست. جالب است كه بدانيد تجارت موي آفريقا - امريكا صنعتي است كه سالانه ۹ ميليارد دلار سود دارد! بعيد هم نيست، چرا كه آمارها نشان ميدهد ۹۰ درصد زنان امريكايي و اروپايي حداقل يك بار از كلاه گيس استفاده كردهاند. همين دليل باعث شده است تا موقعيتي شگرف و تجارتي عظيم متولد شود.
تاريخچه كلاهگيس
در مصر باستان، مردان و زنان مصري بسته به طبقه اجتماعي خود كلاهگيسهايي به سر ميكردند كه از موي انسان، پشم گوسفندان يا حتی فيبر سبزيجات تهيه شده بود. مزاياي زيادي در طاس كردن سر براي مصريان وجود داشت. در درجه نخست، نداشتن مو در گرماي طاقتفرساي مصر، تحمل درجه حرارتهاي بالا را راحتتر ميكرد. علاوه بر اين، داشتن سري طاس خطر ابتلا به شپش كه در آن زمان براي مصريان معضل بزرگي به حساب ميآمد را از بين ميبرد. به هر حال، به نظر میرسد که مصریان تمایل به داشتن مو داشتند که نتیجه آن خلق کلاهگیس بود. کلاهگیسهای جدید سر مصریان را از اشعههای بیرحم خورشید در امان نگه میداشت. با گذر زمان، کلاهگیسها با توجه به نقش مصریان در سیاست یا اجتماع در طبقهبندیهای گوناگونی عرضه شد و هر نوع، مناسبت خاص خودش را داشت. در نهایت، هرچه زحمت ساخت یک کلاهگیس بیشتر بود و زرق و برق بیشتری داشت، مشخصه آن بود که فرد به طبقه اجتماعی بالاتری تعلق دارد. از دیگر تمدنهای باستانی که ازاین نوع موی مصنوعی استفاده میکردند، میتوان به یونانیان، رومیها، آشوریان و فينیقیان اشاره کرد. کلاهگیسهای یونانیان از موی بردگان و غلامانشان تهیه میشد، در صورتی که در تمدن باستانی مردمان شرق دور، هم چون چین و ژاپن، استفاده از کلاهگیس کمتر مرسوم بود و بیشتر توسط بازیگران تئاترهای سنتی و پذیراییکنندگانی مثل گیشاهای ژاپنی یا کیسائینگهای کرهای مورد استفاده قرار میگرفت. با فرا رسیدن قرون وسطی، کلاهگیس به دلیل شرایط دشوار محبوبیتش را از دست داد. عموماً زنان سرپوشی به سر داشتند و کسی در فکر مد نبود سپس با آغاز رنسانس، مدلهای مو اهمیت خودشان را دوباره بهدست آوردند و زنان وقت بیشتری را صرف آرایش خودشان کردند. باری دیگر، کلاهگیسهای زنان نمادی از مد شد و شأن اجتماعی بالایش را بهدست آورد.
موهای طلایی آنت موور
اما زنان انگلیسی بعد از بحران مالي اروپا به قدری زیر بار قرض و فشارهای زندگی رفتهاند که دیگر قید زینت زنانهشان را هم زدهاند و یکی پس از دیگری موهایشان را میفروشند تا هر کدام سهمی دراین واقعه تراژیک داشته باشند و در بهترین شرایط ۲۵۰ یورو به جیب بزنند. برخی شرکتها ثابت کردهاند که فروختن مو میتواند تجارت بسیار سودآوری باشد. نمونهای از آن، شرکت بلومزبری (Bloomsbury) انگلیس است و ادعا کرده است که ۵۰ درصد موهایشان را از زنان انگلیسی بهدست میآورند.این در صورتی است که موی صادر شده از هندوستان طرفداران بیشتری دارد و مرغوبترین نوع مو به حساب میآید و بر اساس طول آن، در طبقهبندی قیمتها قرار میگیرد. حال، صنعت فروش مو به یک تجارت چند میلیاردی تبدیل شده است و کماکان چشمهای زیادی را به سوی خود خیره کرده است. داستان آنت موور نمونهای از هزاران زن انگلیسی است. موهای طلایی آنت، شکوه سالهای متمادیاش بوده است. اکنون او تصمیمش را گرفته است و میخواهد آنها را به زن دیگری بسپارد. ولیاینبار او دست خالی از آرایشگاه بیرون نخواهد آمد و پولی هم به جیب خواهد زد. آنت هم جزو دسته عظیم زنان انگلیسی است که موهایش را میفروشد تا قسط بدهد. آرایشگرش ادعا کرده است که هفتهای ۴۰ بسته مو دریافت میکند. آن دستهای که مورد قبول واقع شوند، به کلاه گیس یا اکستنشن مو (Hair Extension) - ادغام مصنوعی مو - تبدیل میشوند. آرایشگر آنت موور، بلیک میگوید بخش اعظمی از موها را موهای صادر شده از چین، هندوستان و نواحی شرقی اروپا تشکیل میدهند. یک خواننده معروف انگلیسی در پاسخ به این سؤال که آیا موهایش به خودش تعلق دارد یا خیر گفته بود: مال من است چون من آن را خریدهام. بلیک تخمین زده است که امسال نزدیک به ۱۰۰ هزار پوند سود خواهد کرد که سهم آنت از این مقدار تنها ۱۲۰ پوند خواهد بود. بلیک میافزاید، مشتریان زمان زیادی را صرف انتخاب موی دلخواهشان میکنند و«دم اسبی» مورد پسندشان را به ما میدهند تا مراحل آمادهسازی اکستنشن روی آن قرار بگیرد. تمامیاین خدمات به همراه قیمت نهایی حدوداً ۱۳۰۰ یورو برای خریداران آب میخورد. مسلماً آنت از پول بهدست آمده خرسند است ولی اگر میخواهد این عمل را تکرار کند، بايد پنج سال دیگر به انتظار بنشیند.
دراین بازار، جایی برای چینیها نیست
فروش بالای محصول افزایش طول موی شرکت Great Length چند وقتی است که بر سر زبانها افتاده است. پی بردن به دلیل بازخورد تبلیغاتیاش کار آسانی است. قیمت آن کمتر از نمونههای مشابه است و تقاضا رو به رشد است. تخمین اینکه تجارت این محصول در هند چه میزان است کار دشواری خواهد بود اما گزارشهاي دریافتی حاکی از این است که پای به اصطلاح «پول قلمبهای» در میان است.
زمانی موی اروپای شرقی، موی مورد علاقه بود اما رشد اقتصادي محسوس، زنان را مدتی از فروش مویشان بازداشت و به همین خاطر نگاهها به سوی بازار موی هند خیره شد؛ بازاری که چینیها را ناتوان از رقابت میدید. میتوان از پیشکسوتاناین تجارت به «بنجامین چریان» اشاره کرد که رئیس شرکت Raj Impexاست. آقای چریان گفته است که کاری کهاین تجارت کرده است این است که از چیزی بیارزش، طلا ساخته است. در مقایسه موی هندی با دیگر انواع موها باید گفت موی چینی دوبرابر ضخامت نوع هندی است و کار با آن سختتر است. علاوه براین، موی هندی به دلیل سادگی و شباهتهایی که با موی اروپایی دارد، مطلوبتر است.این مو به دلیلاینکه غالباً عاری از مواد شیمیایی است و برای بهره برداری مناسبتر است، حتی از موی اروپایی نیز مطلوبتر است. افزون براین، برای بیماران سرطانی نیز کاربرد دارد، از آن جهت که بعضی از بیماران با موی رنگ شده مشکلاتی دارند.
بازی مرگ و زندگی
سنجیو کاتوچ، شرکتی را راهاندازی کرده است که به مشتریان امریکایی، اروپایی و آفریقایی خود مو میفروشد؛ آن هم از طریقاینترنت.این شرکت موفق شده است که از طریق سایتهای تبلیغاتی همچون alibaba. com به شهرت برسد. سنجیو میگوید که اینترنت راه را برای کارآفرینان هندی باز کرده است تا با تمام دنیا در ارتباط باشند. اکثر آنان ترجیح میدهند که تجارتاینترنتی داشته باشند تا رو به آرایشگاهها بیاورند.این شرکت حدود ۳۰۰ کارگر دارد و در نیجریه، اروپا و امریکا شعبه دارد. هندیها در نیمه دوم سال گذشته سنگتمام گذاشتند و طبق آمارها، ۴۲ درصد تقاضاهای مردم امریکا را برآورده کردند. از دیگر خریداران موی هندی میتوان به انگلیس، فرانسه، برزیل، کانادا، آفریقای جنوبی، اسپانیا، آلمان و چین اشاره كرد. سنجیو میگوید تعداد درخواستهایشان رو به افزایش بوده و تعداد میانگین آن ۱۸۰ درخواست در ماه است. به گفته سنجیو کاتوچ،این یک تجارت چند میلیون دلاری است و بیشتر به بازی مرگ و زندگی شباهت دارد.
منابع:
www. reuters. com
www. e-wigs. com
www. wikipedia. com
www. articles. indiatimes. com
www. thesun. co. uk
www. ehow. com