اگر احمد شفيق در اين انتخابات شكست بخورد، مصر براي نخستين بار يك رئيسجمهور غير نظامي خواهد داشت و البته اين چيزي نيست كه به مذاق شوراي نظامي خوش بيايد. نظاميان مصر از زمان شكلگيري جمهوري اين كشور در ۱۹۵۲ حضوري قابل توجه در ساختار قدرت داشتهاند و گذشته از سه رئيسجمهور نظامي، امراي ارتش در عرصههاي سياسي و اقتصادي اين كشور نفوذ گستردهاي داشتهاند.
با توجه به اين سابقه، ميتوان انتظار داشت كه شوراي نظامي برخلاف وعدهاي خود، از تمام ابزارهاي خود براي پيروزي كانديداي مورد نظرش استفاده كند. سايت خبري المصريون چندي پيش حمايت شوراي نظامي از احمد شفيق را افشا كرد كه به دستگاههاي دولتي تكليف كرده به نفع او فعاليت بكنند. احمد شفيق به عنوان يكي از امراي ارتش به طور طبيعي كانديداي مطلوب شوراي نظامي است و به اين جهت احتمال دخالت ارتش در انتخابات و نقض بيطرفي آن وجود دارد هر چند كه محدود باشد.
دخالت شوراي نظامي در انتخابات رياست جمهوري دشواري فعلي ديگر كانديداهاي انتخابات رياست جمهوري است اما هوشياري نيروهاي انقلابي همراه با حضور ناظران بيطرف بر سر صندوقهاي راي از عواملي است كه رقباي احمد شفيق به وسيله آنها ميتوانند ميزان دخالت شوراي نظامي را بسيار محدود كنند. اگر آنان در اين امر توفيقي داشته باشند و انتخابات در فضايي آزاد و سالم برگزار شود اين كانديداهاي اسلامگرا و به خصوص محمد مرسي نامزد حزب عدالت و آزادي، شاخه سياسي اخوانالمسلمين و عبدالمنعم ابوالفتوح، كانديداي مستقل اسلامگرا، هستند كه بيشترين شانس موفقيت را دارند.
موفقيت اخوانالمسملين و ديگر گروههاي اسلامگرا در انتخابات پارلماني و توفيق اين دو در انتخابات رياست جمهوري در خارج از مصر حكايت از شانس بالاي اين دو نسبت به ۱۰ كانديداي ديگر ميكند. اگر يكي از اين دو يا هر كانديداي ديگري به غير از احمد شفيق پيروز انتخابات شود اما باز اين مسئله بر سر جاي خود باقي است كه پيروز انتخابات بايد به نحوي شوراي نظامي را در نظر بگيرد و بتواند به نحوي با آن تعامل داشته باشد تا از مزاحمتهاي اين شورا جلوگيري كند.
هر چند كه نحوه تعامل با شوراي نظامي مشكلي براي رئيسجمهور آينده مصر خواهد بود اما مشكلات بسيار جديتر از آن انتظار او را ميكشند. به طور خلاصه، رئيسجمهور آينده با سه مشكل مهم دست به گريبان خواهد بود كه به سياست خارجي، وضعيت اقتصادي و تدوين قانون اساسي مصر مربوط ميشوند. رئيسجمهور مصر بايد اصول سياست خارجي مصر در دوره بعد از مبارك را تدوين كند تا اين كشور را به جايگاه سابق خود در جهان عرب بازگرداند.
مصر با پذيرفتن قرارداد كمپ ديويد از اين جايگاه چنان تنزل يافت كه به سطح يك كشور ناظر رسيد و ديگر هيچگاه نتوانست به عنوان يك رهبر عربي خط مشي اصولي ديگر كشورهاي عرب را تدوين كند. به غير از احمد شفيق ديگر كانديداها به نوعي بازنگري در اين قرارداد را وعده دادهاند و اين وعده در راستاي خواست عمومي مردم مصر است. اعتراضات گسترده مردم مصر عليه رژيم مصر در اين مدت تكليفي بر رئيسجمهور آينده گذاشته تا در روابط مصر با اين رژيم يك بازنگري كلي كند.
علاوه بر اين، روابط مصر با قدرتهاي جهاني و كشورهاي منطقه مشكلات خاصي در پي دارد كه با اوضاع آشفته جهان عرب از پيچيدگي خاصي برخوردار خواهد بود و رئيسجمهور آينده بايد فكري در اين مورد كند.
يكي از عوامل قيام ۲۵ ژانويه مصر شرايط اقتصادي نامطلوب اين كشور بود و در اين ۱۵ ماه، نه تنها اوضاع اقتصادي بهتر نشده بلكه شرايط اقتصادي آن دشوارتر نيز شده است. بنا بر برخي گزارشها، در اين مدت ۲/۲۵ درصد بر فقراي اين كشور افزوده شده و درآمد بيش از ۶۶ درصد خانوارها كفاف نيازهاي آنان را نميدهد به صورتي كه حدود ۴۹ درصد مجبورند حتي براي تامين غذاي خود از ديگران قرض كنند.
اين آمار وضعيت آشفته اقتصادي اين كشور را نشان ميدهد كه بار حل آن به عهده رئيسجمهور آينده خواهد بود و اين مشكل هنگامي پيچيدهتر خواهد شد كه او بخواهد با ساختار و عوامل فاسد به جا مانده از رژيم سابق دربيفتد. مشكل ديگر رئيسجمهور آينده در تدوين قانون اساسي و ديگر قوانين مصر است چراكه قانون اساسي جديد اين كشور تدوين نشده و حتي معلوم نيست كه وظايف قانوني رئيسجمهور چه خواهد بود.
نكته مهم در تطبيق قانون اساسي با شريعت اسلامي است، چراكه احزاب و گروههاي اسلامي ماده ۲ قانون اساسي فعلي را كافي نميدانند و خواهان تنظيم قانون اساسي بر اساس شريعت اسلامي هستند. گروههاي سكولار و برخي از احزاب سياسي چندان موافق اين امر نيستند و البته شوراي نظامي نيز مخالف آن است و اين رئيسجمهور است كه بايد بتواند وفاقي بين اين گروهها ايجاد كند تا آن كه كار قانون اساسي به سرانجامي برسد.
در مجموع، بايد گفت كه رئيسجمهور آينده مصر از هماكنون كه به عنوان نامزد انتخاباتي تا زمان تصدي مقام و پايان دوره خود راهي بس مشكل و پرفراز و نشيب خواهد داشت و شايد سختترين دوره رياست جمهوري مصر را او تجربه خواهد كرد.
