در شرايطي كه دهها قانون و مصوبه مهم مربوط به زنان نظير بيمه زنان خانهدار، حمايت از زنان بيسرپرست يا سرپرست خانوار بر زمين مانده است، خبر تأسيس قهوهخانه ويژه بانوان به گوش ميرسد اين در حالي است كه وقتي اسم قهوهخانه ميآيد، ناخودآگاه نخستين تصويري كه به ذهنمان مينشيند، گروه گروه جواناني هستند كه از در وارد ميشوند و ساعتهاي طولاني از عمرشان، دل به نواي قلقل قليان ميدهند و در حلقههاي دود اين تفريح ناسالم، آيندهشان را قاب ميكنند.
سرنوشت نسل آينده در غبار دود قليان
انگار سرنوشت قليان را در كشور با خبرسازي نوشتهاند به گونهاي كه يك روز در جريان تحريم توتون و تنباكو ميشود عامل وحدت ملي و سالها بعد وقتي دوباره سر و كلهاش در قهوهخانهها و سفرهخانههاي سنتي پيدا ميشود، يك روز از طرف ديوان عدالت اداري در راستاي مبارزه با دخانيات ممنوع و روز ديگر از سوي وزارت بهداشت آزاد ميشود. در نهايت اين كشمكشها هم قهوهخانهها هر روز رونق بيشتري ميگيرند و بر تعداد اعضاي اين صنف افزوده ميشود. به هرحال قهوهخانه جاي خوبي براي وقت گذراني است به خصوص وقتي توليد و اشتغال در جامعهاي خوابيده باشد. از همين روست كه رئيس اتحاديه قهوهخانهداران از پيگيريهاي اين صنف براي راهاندازي قهوهخانه ويژه بانوان خبر ميدهد. در واقع راه اندازي قهوهخانه براي خانمها تدبيري در برابر ممنوعيت ورود بانوان به قهوهخانه است؛ ممنوعيتي كه تيرماه سال گذشته مطابق ماده ۲۷ قانون صنفي و از سوي نيروي انتظامي اعمال شد. اگرچه مشاهدات مردم و خبرنگار ما از قهوهخانههاي سطح شهر نشان ميداد در عمل هيچ محدوديت و ممنوعيتي براي ورود زنان به اين مكان وجود ندارد. با اين وجود صنف قهوهخانهداران به پشتوانه حمايت دولت، اين بار براي آنكه كاسبيشان از جانب مشتريان خانم كساد نشود، قهوهخانه ويژه خانمها را طراحي كردهاند. در اين قهوهخانهها با ايجاد فضايي راحت براي بانوان، مادران و همسران از داخل خانه به قهوهخانه كشيده ميشوند و زنان جامعه به جاي آنكه عمرشان را به پاي تربيت فرزند و پرورش نسل آينده بگذارند، عمرشان را در پاي قليان دود ميكنند.
جدا كردن زن از محيط خانه
عجيب است كه سياستهاي قلياني دولت پاياني ندارد و قهوهخانهداران نيز پشت به پشت دولت داده و بر فرهنگ و ارزشهاي جامعه ايراني ميتازند.
چراغ سبز دولت به گسترش قهوهخانهها و حتي برنامهريزي براي بازكردن پاي زناني كه در حالت عادي حاضر نيستند به قهوهخانه بروند با طراحي قهوهخانه زنان، در ادامه رويكردهاي ليبرالي دولت در سياستهاي فرهنگي – اجتماعي است. رئيس مركز تحقيقات كنترل دخانيات دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در ارزيابياش از اين خبر ميگويد: تأسيس قهوهخانههاي ويژه بانوان ناشي از ضعف اجراي قانون جامع مبارزه با دخانيات در يكي دو سال اخير است. اين در حالي است كه براساس ماده پنج اين قانون، مصرف هرگونه دخانيات در اماكن عمومي ممنوع است و اين ممنوعيت هم شامل حال مردان ميشود و هم زنان. دكتر غلامرضا حيدري با اشاره به اينكه هر نوبت مصرف قليان معادل با استعمال ۱۰۰ نخ سيگار است درباره خطر قليان براي بانوان ميافزايد: اگرچه در حال حاضر هم قليان به زنان عرضه ميشود اما در صورت تأسيس قهوهخانه مخصوص زنان در آينده نزديك بايد منتظر افزايش بيماريهاي مرتبط با مصرف قليان باشيم. اين متخصص با تأكيد بر تأثير منفي قليان بر سلامت دستگاه توليد مثل دختران ميافزايد: دود قليان مخاطراتي را براي مادر و جنين در دوران بارداري و پس از آن به همراه دارد و علاوه بر آن، پس از استفاده از اين ماده دخاني، دود زيادي در راههاي تنفسي زن باقي ميماند كه او در خانه اين مواد مضر را به فرزندانش منتقل ميكند.
پيش خبر يك فاجعه
معاونت سرمايههاي اجتماعي مركز زنان و خانواده اما تأسيس قهوهخانه ويژه بانوان را تكذيب ميكند و ميگويد: قرار است رستورانهاي ويژه بانوان ايجاد شود. پروين هدايتي اين رستورانها را همچون پارك بانوان ميداند و ميافزايد: قرار نيست در اين رستورانها از قليان و اينگونه موارد استفاده شود. با اين وجود اما به نظر ميرسد خبر قهوهخانه بانوان از خبر تكذيب آن قابل اعتمادتر و به سياستهاي برخي مديران دولتي نزديكتر است؛ خبري كه پيش خبري از يك فاجعه فرهنگي - اجتماعي است.
