
احمد كاظمزاده: طي روزهاي اخير حملات تروريستي در سوريه رو به افزايش گذاشته و اين در حالي است كه اولين مرحله طرح شش مادهاي كوفي عنان فرستاده مشترك سازمان ملل و اتحاديه عرب در امور حل بحران سوريه مبني بر برقراري آتشبس با چالشهاي جدي روبهرو شده است و به رغم ورود كلاه آبيهاي سازمان ملل به كرات نقض شده است.
البته با توجه به جوسازيهايي كه مخالفان خارجي دولت بشار عليه طرح عنان به راه انداخته بودند، نقض آتشبس از سوي مخالفان دولت چندان هم غيرمنتظره نبوده است و دولت سوريه نيز از قبل تهديد كرده بود كه در برابر حملات تروريستها ساكت نخواهد نشست.
حال در چنين وضعيتي اين سؤال مطرح است كه علت افزايش سنگاندازيها عليه طرح عنان و به چالش كشيدن آتشبس از سوي تروريستها و حاميان آنها چيست و اساس علت وحشت آنها از اجراي طرح عنان چيست؟
قبل از پرداختن به چرايي مخالفتها با طرح عنان ذكر اين نكته ضروري است كه همه مخالفان دولت سوريه با اين طرح مخالف نيستند والا اين طرح از همان ابتدا مورد پذيرش قرار نميگرفت بلكه برخي از مخالفان دولت سوريه به خصوص جناح غربي و امريكايي با توجه به شرايطي كه در آن قرار گرفتند ناچار به پذيرش اين طرح شدند تا شايد اهداف براندازانه را اينبار در پوششهاي نرم دنبال بكنند اما از همان ابتدا برخي ديگر از مخالفان و در رأس آن ها عربستان با طرح عنان مخالف بودند به گونهاي كه عنان را نيز به عربستان راه ندادند و به جاي آن اهداف براندازي را چه به صورت فردي و چه در قالب كنفرانسهاي موسوم به دوستان سوريه پيگيري كردند و از آنجا كه قطر رياست اتحاديه عرب را به عراق واگذار كرد و امريكا نيز به علت نگراني از تقويت القاعده درخصوص تسليح مخالفان سوريه محافظهكاري در پيش گرفت و دولت ساركوزي نيز وارد مبارزات انتخاباتي شد، لذا عربستان با اين برداشت كه پلهاي پشت سرش را در سوريه خراب كرده است و راه بازگشت ندارد، بار ديگر طرحهاي براندازي را در دستوركار قرار داد و با طرح و سناريوي جديد وارد عمل شد. بررسي تحولات جديد حاكي از اين است كه ظاهراً عربستان طرح جديدي را با دو مؤلفه جديد وارد عمل كرده است.
يكي وارد كردن چهره جديد به ميدان است كه بتواند شوراي مخالفان را وارد فاز تهاجمي كند و به فعاليتهاي ارتش به اصطلاح آزاد يا همان نظاميان فراري جهت بدهد. اين چهره جديد الدواليبي است و تفاوت او با غليون در اين است كه غليون يك شخصيت دانشگاهي است.
در حالي كه وي يك سرمايهدار و بازرگان است كه به دليل جايگاه پدرش به عنوان مشاور عبدالعزيز آل سعود پادشاه پيشين عربستان؛ زير چتر حمايت رسمي رياض رشد كرد و به دليل اينكه وي جزء طبقه بازرگانان است؛ به نوعي شبيه به رفيق الحريري است به همين دليل الدواليبي داراي بلندپروازيهاي سياسي است و دور از انتظار نيست كه بخواهد كرسي حريري را در سوريه داشته باشد.
با اين حال از آنجا كه وي اولين مصاحبه خود را روزنامه اسرائيلي معاريو انجام داد و در آن به اسرائيل درخصوص برقراري صلح وعده داد لذا به نظر ميرسد وي با اين مصاحبه خودسوزي سياسي كرد و به نوعي دست خود را براي همگان رو كرد.
از سوي ديگر كشتي حامل ۱۵۰ تن سلاح كه بنا بود به دست تروريستها در سوريه برسد، توسط ارتش لبنان متوقف شد. در اين كشتي انواع اسلحه سبك، نيمهسنگين و سنگين است و مهمتر آنكه يكسري سلاحهاي پيشرفته مانند موشكهاي ضدهوايي در ميان سلاحهاي ضبط شده به چشم ميخورد.
منابع مطبوعاتي ارزش مالي سلاحهاي كشف شده را بيش از ۶۰ ميليون دلار ارزيابي كردهاند كه همين امر به اعتقاد اين منابع نشان ميدهد عمليات ارسال اين محموله بزرگ فراتر از يك عمليات عادي قاچاق اسلحه است بلكه سازمانهاي اطلاعاتي بينالمللي و دولتهاي عربي مخالف سوريه درآن نقش داشته و هزينه اين محموله بزرگ را پرداخت كرده و زمينه رسيدن كشتي را به لبنان فراهم كردهاند. اينكه اين كشتي پس از حركت از مكاني درسواحل ليبي چرا در تركيه يا مصر مورد بازرسي قرار نگرفت پرسشبرانگيز است اما مهمتر آنكه اين كشتي حامل سلاح به راحتي از آبهاي مديترانه در روبهروي فلسطين اشغالي و برد رادارهاي ارتش رژيم صهيونيستي و همچنين از ميان كشتيهاي نظامي نيروهاي پاسدار صلح سازمان ملل در آبهاي منطقهاي لبنان عبور كرد و همين مسئله شك و ترديدها را درباره همدستي يا چشمپوشي نيروهاي يونيفل در اين موضوع نشان ميدهد.
از آنچه گفته شد مشخص ميشود كه عربستان رهبري تلاشها براي به شكست كشاندن طرح شش مادهاي كوفي عنان درخصوص حل سياسي بحران سوريه را به عهده گرفته است و در اين راستا همزمان به تلاشهاي در هر دو عرصه سياسي و امنيتي دست زده است و به نظر ميرسد افزايش تحركات تروريستها در روزهاي اخير محصول يك چنين تلاشهايي بوده است.
با اين حال افزايش اين تحركات نه به منزله تقويت موقعيت عربستان و ديگر مخالفان دولت سوريه بلكه برعكس تضعيف و آغاز روند فروپاشي ائتلاف آنهاست و از اين جهت تحركات عربستان به منزله غريقي است كه آخرين دست و پاها را ميزند.