حبيب تركاشوند: سرانجام رئيسجمهور امريكا اندكي بعد از ورود بيخبر و شبانهاش در سالروز كشته شدن بن لادن به افغانستان تحت تدابير شديد امنيتي با حامد كرزاي همتاي افغان خود توافقنامهاي را به امضا رساند كه تا ۱۰ سال پس از خروج از افغانستان در سال ۲۰۱۴ اين كشور را پشتيباني كند.
حضور شخص باراك اوباما براي امضاي توافقنامه امنيتي با افغانستان در مقايسه با امضاي توافقنامه امنيتي امريكا و عراق كه در مراتب پايينتر مقامات سياسي صورت گرفت و همچنين انتشار مفاد توافقنامه امنيتي افغانستان به طور كامل پيش از امضاي آن توسط طرفين در حالي كه توافقنامه عراق در فضايي كاملاً محرمانه صورت گرفت و حتي به گفته برخي الحاقيهاي داشت كه تاكنون هم منتشر نشده است، حاكي از آن است كه امريكا اين بار بسيار «رو» بازي ميكند تا اسير حرف و حديثهاي گذشته نشود. از سوي ديگر اوباما با حضور خود براي امضاي قرارداد از اين توافقنامه به عنوان يك رويكرد مثبت در سياست خارجي دوران خود بهرهبرداري كرد، در حالي كه نگاهي انتخاباتي براي آمادهسازي فضاي افكار عمومي امريكا نيز به آن داشت.
اين در حالي است كه صدها غيرنظامي بر اثر عملياتهاي تحت رهبري امريكا در قسمتهاي مختلف افغانستان در چند ماه گذشته جان خود را از دست دادهاند و خشم افغانها از اين حملات مرگبار افزايش يافته است.
باراك اوباما بعد از امضاي اين توافقنامه به پايگاه هوايي بگرام در شرق افغانستان رفت، با سربازان امريكايي ملاقات كرد و پيش از پايان اين سفر غيرمنتظره يك سخنراني تلويزيوني داشت. شبكه سي بياس امريكا به نقل از اوباما نوشت: واشنگتن همكاريهاي پايداري با كابل براي آموزش نيروهاي افغان به منظور به دست گرفتن كامل امنيت كشور دارد. همچنين اوباما هشدار داد، در صورتي كه نيروهاي خارجي به سرعت از افغانستان خارج شوند، هر چه را به دست آورده بودند از دست ميدهند و آنها را پيش از خروج از كشور به اتمام كاري كه از قبل شروع كرده بودند، تشويق كرد.
وي ادامه داد: ما ۱۰ هزار سرباز امريكايي را از افغانستان خارج كرديم و ۲۳ هزار تن ديگر نيز تا پايان تابستان از اين كشور خارج ميشوند. پس از آن كاهش نيروها سرعت ثابتي خواهد يافت و بيشتر نيروها به كشور باز ميگردند و همانطور كه شركاي ائتلافي ما موافقت كردهاند تا پايان سال ۲۰۱۴ نيروهاي افغان تمامي مسئوليتهاي امنيتي را در اين كشور عهده دار خواهند شد.
اين همان راهبردي است كه امريكا در مورد عراق به كار گرفته است. يعني توقف حضور نظامي در حالي كه آموزش نيروهاي نظامي مطرح ميشود. اينجاست كه چهرههاي نظامي ديگر در كشور اشغال شده مانند عراق مشاهده نميشود اما حضور هزاران نفر براي يك سفارت خانه از سوي امريكا تعريف ميشود كه هر كدام به كارهاي امنيتي و جاسوسي در پوشش «آموزش نظامي» مشغولند و در حقيقت ژنرالها كراوات پوش ميشوند.
اوباما مدعي شد: نيروهاي امريكايي در عملياتهاي مبارزه با تروريسم و آموزش ارتش افغانستان مشاركت خواهند داشت. اما واشنگتن پايگاههاي دائمي در اين كشور ايجاد نخواهد كرد و ديگر به گشتزني در شهرها و مناطق كوهستاني ادامه نخواهد داد. رئيسجمهوري امريكا در پايگاه هوايي بگرام گفت: چشم ما به آينده دوخته شده است و اميد داريم كه اين جنگ را در شرايطي به اتمام برسانيم كه يك صلح پايدار ايجاد شده باشد.
وي در نطقي انتخاباتي تصريح كرد: طي سه سال گذشته اوضاع در افغانستان تغيير كرده است و ما از سرعت فعاليتهاي طالبان كاستهايم و در اين كشور نيروهاي امنيتي افغان را به شدت تقويت كردهايم و موفق شديم رهبري اصلي القاعده را نابود و بيش از ۲۰ تن از رهبران ارشد ديگر را سرنگون كنيم. يك سال پيش نيروهاي ما در همين پايگاه در افغانستان توانستند عمليات كشتن اسامه بن لادن رهبر سابق القاعده را هدايت كنند.
اين چهارمين سفر اوباما به افغانستان محسوب ميشود. در اين سفر وي كمتر از هفت ساعت در اين كشور بود و از سربازان امريكايي در بيمارستان پايگاه بگرام نيز ديدن كرد. وي سخنراني خود را كه كمتر از ۱۵ دقيقه به طول انجاميد ساعت چهار صبح به وقت محلي افغانستان آغاز كرد. دقايقي پس از آن نيز افغانستان را به مقصد واشنگتن ترك گفت.
حامد كرزاي، رئيسجمهوري افغانستان نيز اظهار داشت: مردم افغانستان هرگز كمكهاي نيروهاي امريكايي را طي دهه گذشته به افغانستان فراموش نخواهند كرد. اين توافقنامه همكاري نشان ميدهد كه امريكا و افغانستان به مبارزه با تروريسم با كمك يكديگر ادامه خواهند داد. امريكا همچنين متعهد شده است تا هرساله از طريق كنگره براي حمايت از افغانستان پول فراهم كند. كرزاي همچنين عنوان داشت: ميدانم كه هنوز جنگ به اتمام نرسيده است. هنوز هم ممكن است نيروهايي زخمي يا كشته شوند و اين براي كشور من بسيار دردناك خواهد بود.
در همين حال در معاهدهاي كه به امضاي دو طرف در افغانستان رسيد امريكا هيچ تعهدي نسبت به حضور تعداد مشخصي از نيروها يا انجام هزينهها ندارد. همچنين اين توافقنامه به امريكا اجازه نميدهد كه نيروهاي خود را پس از پايان جنگ در افغانستان نگه دارد؛ چراكه اول بايد آموزش نيروهاي افغان را ادامه دهد و آنها را براي انجام عملياتهايي عليه القاعده آماده سازد.
توافقنامه امنيتي افغانستان و امريكا ترتيبات حضور نظامي امريكا در افغانستان را بعد از سال ۲۰۱۴ تا ۱۰ سال آينده مشخص ميكند. اين درحالي است كه لحظاتي پس از حضور اوباما در افغانستان، يك دستگاه خودروي بمب گذاري شده، اوايل روز چهارشنبه در مقابل يك مهمانسراي خارجي در نزديكي فرودگاه اصلي كابل منفجر شد. دستكم دو نفر از جمله يك سرباز خارجي تحت امر امريكا در اين حمله زخمي شدند. پس از شنيده شدن صداي دو انفجار ديگر در بخش شرقي كابل، سفارت امريكا به كاركنانش هشدار داد تا پناه بگيرند و از پنجرهها فاصله بگيرند.
همچنين ساعتي پس از امضاي توافقنامه امنيتي امريكا و افغانستان، طالبان رسما حملات بهاري خود را آغاز كرد. ذبيح الله مجاهد، سخنگوي طالبان گفت ما با اين حملات ميخواهيم از حرفهاي اوباما استقبال كنيم. طي اين حملات هفت افغاني كشته شدند.
پنتاگون هم روز سه شنبه اعلام كرد: امنيت در افغانستان به ويژه با قدرت گرفتن نيروهاي افغان در حال پيشرفت است، اما وجود پناهگاههاي شورشيان در پاكستان و موضوع فساد، چالشهاي جدي و طولاني مدتي در برابر اين كشور به شمار ميرود.
