تدوين سند تحول بنيادين آموزش و پرورش كشور اوايل دهه ۸۰ شمسي و در پي مطالبه جدي مقام معظم رهبري در خصوص تغيير نوع نگاه به تعليم و تربيت و توجه بيشتر به برون داد نظام آموزش و پرورش كشور آغاز شد.
نطفه اين سند كه همزمان با خيز كشور به سمت گسترش افق چشمانداز توسعه بسته شد، تلنگري بود تا براي اين تناقض پاسخي بيابيم كه چگونه آموزش و پرورشي كه نظام و اساسنامهاش كپيبرداري از نسخههاي غربي و شرقي است ميتواند شهروندان متعهدي براي آينده نظامي تربيت كند كه بر پايه شعار نه شرقي، نه غربي، جمهوري اسلامي شكل گرفته است. در هر نظام و حكومتي، آموزش و پرورش بايد در توليد فكر شركت داشته باشد يا دست كم در مصرف فكر دقت كند، چراكه بدون اغراق تمام نيروي انساني جنبش نرمافزاري كشور را در اختيار دارد. طي چند سال گذشته در ايران تلاشها و مطالعات زيادي در ارتباط با طرح تحول بنيادي در آموزش و پرورش صورت گرفته است و اشاره مقام معظم رهبري در ديدار روز گذشته ايشان با فرهنگيان نمونه كشور به مناسب سالروز شهادت استاد مطهري و گراميداشت هفته معلم نشان از پيگيري و رصد روند اين اقدامات در حوزه تعليم و تربيت از سوي ايشان دارد. مقام معظم رهبري كه فراگيري بيبديل وزارت آموزش و پرورش در سراسر كشور و حتي در دورترين نقاط را باعث معطوف بودن مسئوليت مضاعف بر عهده اين وزارتخانه دانستند از تهيه سند تحول بنيادين در سالهاي اخير به عنوان اقدام قابل تقديري كه رسالت اصلي آموزش و پرورش، اجراي آن است ياد كردند و لازمه اجراي سند تحول بنيادين در آموزش و پرورش را برنامهريزي دقيق و تهيه نقشه راه و عمل به آن، تا رسيدن به اهداف تعيين شده دانستند. اين در حالي است كه همواره نگاه سياسي به آموزش و پرورش و به موازات آن تغيير اولويتها در تعليم و تربيت در راستاي تغيير دولتها و كابينهها و نبود نگاه كلان فراجناحي، برنامهريزي دقيق و عزم و حزم همزمان در اقدامات اين حوزه، پاشنه آشيل تغييرات مؤثر و فعاليتهاي اين وزارتخانه بوده است. به هر رو سند تحول آموزش و پرورش اميدهاي زيادي را براي داشتن نظام تعليم و تربيت طراز انقلاب اسلامي برانگيخته كه هرگونه بيبرنامگي يا عدم استواري در اجراي گامهاي آن باعث سرخوردگي و دلزدگي دلسوزان و صاحب نظران ميشود. سندي كه در مقدمه خود عرصه تعليم و تربيت را از مهمترين زيرساختهاي تعالي و پيشرفت همهجانبه كشور و ابزار جدي براي ارتقاي سرمايه انساني شايسته كشور در عرصههاي مختلف ميداند و به اين ترتيب تحقق آرمانهاي متعالي انقلاب اسلامي ايران مانند احياي تمدن عظيم اسلامي، حضور سازنده، فعال و پيشرو در ميان ملتها و كسب آمادگي براي برقراري عدالت و معنويت در جهان در گرو تربيت انسانهاي عالم متقي و آزاده و اخلاقي را دنبال ميكند.
با اين وجود بيانصافي است منكر تلاشهاي وافر و قابل تقدير مسئولان و دستاندركاران نظام تعليم و تربيت براي بهبود و اصلاح نظام آموزشي كشور شد كه نتايج مثبت و مفيدي نيز داشتهاند؛ اما هنوز آموزش و پرورش با چالشهاي جدي روبهرو است و بر كسي پوشيده نيست كه فارغ التحصيلان آن در طراز جمهوري اسلامي ايران و پاسخگوي تحولات محيطي و نيازهاي جامعه نيستند. از اين رو، مأموريت بزرگ اين وزارتخانه، اجراي دقيق و با برنامهريزي سند تحول بنيادين است.
