هفته «زمين پاك» هم گذشت، اما اين هفته براي تالاب انزلي به جز شرمندگي و تاسف چيزي به همراه نداشت. روزگاری تالاب انزلی به عنوان یکی از زیباترین تالاب های ایران و حتي جهان شناخته می شد، اما حالا روزگار چندان بر وفق مراد این پهنه آبی نیست. از ورود فاضلاب و تخلیه زباله گرفته تا ورود گونه های مهاجم و شکار غیرمجاز، روزگار «عروس تالاب ها» را مشوش کرده. مدتی است که طرح احیای تالاب، توسط سازمان حفاظت محیط زیست در حال انجام است و با احداث تله های رسوب گیر و لایروبی بخش هایی از تالاب این پروژه کلید خورده، با این حال این کار در نقاطی، نتیجه ای معکوس داشته و انباشته کردن گل و لای و رسوبات کف تالاب بر روی هم، الگوی گردش آب را بر هم زده و باعث آشفتگی اوضاع شده است. در ۱۳ اسفند ماه سال گذشته کشتی میرزا کوچک خان در حالی که به پهنه تالاب تکیه داده بود، میزبان همايش «روز جهانی تالاب ها» بود. شايداگر ميهمانان عالي رتبه داخلي و خارجي اين همايش نگاهي از سر دقت به روند تخريب رو به افزايش اين پهنه عظيم آبي مي كردند، امروز حال روز تالاب به سامان تر بود.
هنوز به حيات تالاب اميدواريم
رییس اداره محیط زیست انزلی با اشاره به اينكه تالاب انزلی از ظرفیت بالقوه بالایی برخوردار است و بازگشت به وضعیت خوب گذشته با انجام عملیات احیا امكان پذیر است، گفت: تالاب می تواند به وضعیت خوب گذشته بازگردد.
اكبر میغی اظهار داشت: تالاب انزلی مجموعه ای بسیار بزرگ با مساحت ۱۹۰ كیلومترمربع و شامل مرداب، باتلاق، رودخانه، نیزار و جنگل است و به دلیل شرایط زیستی گوناگون، تنوع زیستی بسیاری در تالاب وجود دارد.
وی یادآور شد: تالاب انزلی به مدت طولانی بدون تخریب توسط مردم محلی برای فعالیت های سنتی همچون ماهی گیری و شكار استفاده شده و نه تنها دارای جنبه های مهم زيست محيطي، اكولوژيكي و بين المللي مي باشد بلكه اين تالاب براي مردم منطقه از لحاظ اجتماعی و اقتصادی نيز حائز اهميت است.
میغی با بيان اينكه بهره برداری خردمندانه باعث حفظ تالاب می شود و سازمان حفاظت محیط زیست از طریق مدیریت پایدار می تواند این امر را محقق كند،اضافه كرد: آژانس همكاری های بین المللی ژاپن «جایكا» (كه یک سازمان مستقل دولتی بینالمللی در ژاپن است و در زمینه توسعه زير ساخت های کشورهای در حال توسعه کمک میکند) نیز سازمان محیط زیست كشور را دراین خصوص پشتیبانی فنی می كند. وی در پایان گفت: فعالیت های پایش و مونیتورینگ، منطقه بندی، آموزش زیست محیطی و اكوتوریسم (گردشگری طبیعی) پنج خروجی مهم طرح جامع مدیریت اكولوژیك تالاب انزلی هستند.
كاهش عمق تالاب به ۲ متر
رییس سازمان محیط زیست كل كشور پيش از اين در همايش روز جهاني تالاب ها با بيان اينكه« عمق تالاب انزلی در گذشته حدود هشت متر بود و امكان صید هفت تا هشت تن ماهی در هر بار صيد در آن وجود داشت» گفته بود:« امروز عمق متوسط تالاب به یك و نیم تا دو متر كاهش یافته و اين ناشي از غفلتی ۳۰۰ ساله در جهان و ۷۰ ساله در ایران در زمینه حفاظت از محیط زیست است و باید با ایجاد فرهنگ مناسب این غفلت را جبران كنیم.»
محمد جواد محمدی زاده، چندي پيش نيز در گفت و گو با رسانه هااعلام كرده بود: «تالاب ها در محيط زيست در واقع مانند رحم عمل می كنند و حیات طبیعت را بارور می سازند، از این رو از بین بردن هر تالاب بدون شك نابودی طبیعت و اكوسيستم اطراف آن را به دنبال خواهد داشت».
معاون رییس جمهور با اشاره به این كه دست اندازی بشر به طبیعت بیش از ظرفیت آن بوده است گفت: بدون شك عمران و آبادانی جزو ضروریات است اما این آبادانی نباید به قیمت فنا كردن منابع، سرمایه، ثروت و ذخایر موجود در طبیعت باشد؛ بنابراین باید توسعه در كنار حفظ طبیعت فراهم شود به این شرط كه عاقلانه و خردمندانه با آن برخورد كنیم.
خشك شدن تالاب، افزايش ريزگردها
رییس سازمان محیط زیست كل كشور همچنين با بیان اینکه موضوع تالابها دغدغه اصلی حال حاضر محیط زیست کشور است اظهار داشت: مهمترين عامل توسعه تالابها در ایجاد منافع برای ذینفعان است چون در حال حاضر صدها فعالیت در دل تالاب انزلی در حال انجام است و اجراي برنامه های حفاظتی از تالاب تنها در صورتی موفق خواهد بود که مردم اثرات مثبت آن را در تالاب ببینند.
مهندس محمدی زاده با بیان اينكه تامین حقابه تالابها وظیفه وزارت نیروست و در حال حاضر با این وزارتخانه توافقات لازم برای تأمین حقابه اکثر تالابها صورت گرفته است، درخصوص لایروبی تالابها گفت: سرمایه گذاری روی خاک مناطق تالابی نیز از اهمیت خاصی برخورداراست بر همین مبنا باید روی بحث لایروبی و استحصال مجدد تالابها برنامه های مهم و جدی انجام دهیم.
به گفته وی بحث حفاظت از تالابها ازآنجایی اهمیت می یابد که یکی از عوارض خشک شدن تالابها افزایش ریزگردها و گرد غبار در هواست که امروزه با این چالش جدی اکثر مناطق کشور دست و پنجه نرم می کند.
تصويب بودجه ۱۰ هزار ميلياردي
محمدی زاده از اختصاص ۱۰۰۰ میلیارد تومان برای حفاظت از تالاب ها، مبارزه با ریزگردهاي مهاجم و همچنين ساماندهي رودخانه های مرزی خبرداد كه تاكنون ۷۵ میلیارد تومان از اين اعتبار توسط سازمان حفاظت محیط زیست دریافت شده است.
وي همچنین از تصویب یک بودجه ۹۰ میلیارد تومانی ويژه در سطح استان گيلان با تلاش استاندار خبرداد که قرار است برای حفاظت از تالاب انزلی هزینه شود و گفت: مطالعات مدیریت تالاب ها در دستور كار حفاظت محیط زیست قرار دارد و تالاب های «شادگان»، «هامون» و «انزلی» در حال مطالعه هستند.
رییس سازمان محیط زیست كل كشور با اشاره به تدوین برنامه پنج ساله حفاظت از محیط زیست، خاطرنشان كرد: در این برنامه اصول مختلفی برای حفاظت از تالاب ها دیده شد كه ایجاد منافع برای ذینفعان، تامین حقابه تالاب ها، سرمایه گذاری و مدیریت روی منابع خاك استحصالي از دیگر مفاد این برنامه هستند.
محمدی زاده در پایان اظهار داشت: در حال حاضر لایروبی تالاب ها و استحصال مجدد منابع تالابی آغاز شده و اجرای آن برای تمام تالاب های كشور در دستور كار محیط زیست قرار دارد.
