از پزشك عمومي گرفته تا متخصص و فوق تخصص در تهران يا ساير كلانشهرها در دسترس شماست، پس اگر خدايي نكرده بيماري به سراغتان بيايد، لااقل مشكل پيدا كردن پزشك نداريد.
شهرستانيها؛ كمتر مريض شويد ! در شهرهاي بزرگ و به خصوص در پايتخت، در تمام ساعات شبانه روز، پزشكاني پيدا ميشوند كه براي درد شما راه علاجي در چنته داشته باشند و گاهي تعدد و تنوع اطبا سبب ميشود براي انتخاب پزشك معالج دچار مشكل شويد. در مقابل اما در شهرهاي كوچك تعداد پزشكان آنقدر كم است كه مردم براي هر نوع بيماري از يك سرماخوردگي ساده تا بيماريهاي سخت و صعبالعلاج فقط و فقط يك پزشك براي معالجه ميشناسند و ناگزيرند يا به همان پزشك مراجعه كنند يا براي دوا درمان مسافر شهرهاي بزرگ شوند.
يك بيمارستان براي ۳۶ هزار نفر
توزيع ناعادلانه امكانات در نقاط مختلف كشور در تمامي زمينهها وجود دارد و كاملاً مشهود است، اما در پارهاي از موارد نبود امكانات ميتواند حتي به زندگي يك بيمار رنگ نيستي بزند؛ اين تجربهاي است كه ساكنان مناطق محروم، كشور با گوشت و پوست خود لمس كردهاند و ساكنان شهرهاي كوچكتر نيز نه به شدت مناطق محروم اما به گونهاي ديگر با اين چالش دست به گريبانند.
دكتر محمد رضا آقا اسماعيلي، متخصص كودكان است كه ۱۸ ماه دوره طرحش را در منطقه «بوانات» استان فارس گذرانده است. وي درباره جمعيت تحت پوشش تنها مركز درماني اين منطقه به «جوان» ميگويد: بوانات در ۲۴۰ كيلومتري شهر شيراز قرار دارد و تنها مركز درماني اين منطقه علاوه بر ارائه خدمات به ۶ هزار نفر جمعيت اين شهرستان بايد ۳۰ هزار نفر ساكنان اطراف منطقه را هم تحت پوشش قرار دهد، يعني ۳۶ هزار نفر جمعيتي كه در صورت بيماري يك مركز درماني دارند.
تمرين فوت و فن پزشكي در شهرستانها! اين پزشك متخصص در دوران گذراندن طرح تخصص از شنبه تا چهار شنبه در بيمارستان محل خدمتش حضور داشته، اما از چهارشنبه تا شنبه صبح بيمارستان پزشك متخصص نداشته است و كار درمان به پزشك عمومي حاضر در بيمارستان واگذار ميشد. وي ميگويد: در مواردي كه مريض اورژانسي مراجعه ميكرد و پزشك عمومي هم از پس درمان او بر نميآمد، با من تماس ميگرفتند و من درمان را هدايت ميكردم و گاهي هم لازم بود تا بيمار را با آمبولانس به شيراز منتقل كنند.
«سنقر كليايي» يكي ديگر از شهرستانهايي است كه براي حدود ۱۰۰ هزار نفر جمعيت اين شهر و روستاهاي اطراف آن فقط يك مركز درماني وجود دارد. اين وضعيتي است كه در ساير شهرستانهاي كشور نيز كم و بيش مشاهده ميشود. حتي در مواردي پزشكان پس از آنكه چند سال در شهرستانها طبابت ميكنند و فوت كوزهگري طبابت را ميآموزند، براي كسب درآمد بيشتر و استفاده از امكانات شهرهاي بزرگ، سلامت مردم شهرستاني را رها كرده و خود را مهياي زندگي لوكس شهرهاي بزرگ ميكنند.
چرايي هجوم پزشكان به كلانشهرها چرايي ماندگار نبودن پزشكان در مناطق دورافتاده و هجوم و توزيع ناعادلانه، ماما، پزشك، پيراپزشك و دندانپزشك در مناطق مختلف كشور از زواياي گوناگوني قابل بررسي است. بخشي از اين اشكال به روحيه ضعيف تعهد در اين قشر سفيدپوش باز ميگردد و بخشي ديگر به تدابير دولت و وزارت بهداشت براي ايجاد امكانات و انگيزه ماندگاري پزشكان در مناطق دورافتاده.
رئيس جامعه پزشكان متخصص داخلي ايران، نبود تجهيزات درماني و امكانات رفاهي در مناطق دور از مراكز استانها را علت اصلي توزيع ناعادلانه پزشك در كشور ميداند. به باور دكتر ايرج خسرونيا، شهر تهران از وجود پزشكان متخصص و فوقتخصص لبريز شده در حالي كه هرچقدر از مركز دور ميشويم، تعداد پزشكان متخصص و فوق تخصص كمتر ميشود.
دكتر آقا اسماعيلي نيز پرداخت ديرهنگام حقوق و كارانه پزشكان حاضر در مناطق دوردست را اصليترين دليل ماندگار نشدن آنها ميداند. وي ميافزايد: حقوق و كارانه من پس از يك سال پرداخت شد، اما حالا كه در شهر و مطب خودم كار ميكنم درآمدم روزانه است. اين پزشك متخصص همكاراني در شهرستانهاي اردستان يا استان يزد دارد كه ماهانه ۵۰۰ هزار تومان حقوق ميگيرند و اين موجب ميشود تا به جاي آنكه مطابق وظيفه در بيمارستان محل خدمت مستقر باشند، چند رور هفته را به شهر بيايند و آنجا طبابت كنند.
در كنار دغدغههاي مالي پزشكان، كمبود امكانات علاوه بر مردم دامن پزشكان مناطق دور افتاده را هم ميگيرد. دكتر آقا اسماعيلي ميگويد: در بوانات دكتر دندانپزشك نيست و در صورت بروز مشكل بايد به شيراز مراجعه كرد.
داستان توزيع ناعادلانه پزشكان همچنان ادامه دارد اگرچه آمار درستي از نسبت توزيع پزشكان در سطح كشور وجود ندارد، اما كمبود امكانات، پرداخت حقوق و كارانه با تأخير ۹ماهه تا يك ساله و بيتوجهي دولت و وزارت بهداشت براي توزيع عادلانه پزشك، پرستار، پيراپزشك، دندانپزشك و ماما در نقاط مختلف كشور سبب شده است ۷۰ درصد بيماران بستري در تهران شهرستاني باشند؛ بيماراني كه علاوه بر درد و رنج ناخوشي بايد رنج سفر و غربت را نيز تحمل كنند. با اين وجود بودجه ماندگاري پزشكان در مناطق محروم در سال ۹۰نسبت به سال ۸۹، ۵۰ درصد كاهش داشت و امسال نيز ۱۱۵۰ ميليارد تومان حق و حقوق اين وزارتخانه را وزارت راه را در پيش گرفته است پس داستان توزيع ناعادلانه پزشكان در كشور همچنان ادامه دارد.
