در شرايطي كه هر ساله بر تعداد زائران عتبات عاليات افزوده ميشود و شاهد اشتياق هموطنان براي سفر به كشور عراق و زيارت عتبات عاليات هستيم، در نقطه مقابل، كيفيت خدمات رساني به زائران هرسال نسبت به سال گذشته ضعيفتر ميشود و اين روزها شرايط اقامت و پذيرايي از زائران به گونهاي است كه بسياري از زائران در زمان بازگشت از كشور عراق به بيماريهاي گوناگوني مبتلا ميشوند؛ بيماريهايي كه به باور پزشكان به دليل رعايت نشدن مسائل بهداشتي در هتلها، رستورانها و آشپزخانههاي كشور عراق به سراغ زائران ميآيد.
زائران ايراني در مدت اقامت در عتبات عاليات با مشكلات گوناگوني مواجه هستند كه مهمترين اين مشكلات مربوط به محل اقامت زائران و در بحث ارائه غذاست. درحال حاضر بيش از ۱۲۰ هتل در دو شهر نجف و كربلا وجود دارد، اما هيچ كدام حتي از نظر استانداردهاي هتل داري در حد هتلهاي درجه ۳ كشور ايران هم نيست. از سوي ديگر، غذايي كه در اين هتلها براي زائران طبخ ميشود، در آفتاب سوزان كشورعراق توسط كارگران به صورت بسيار اسفناك و غيربهداشتي با گاري از آشپزخانهها به هتلها آورده ميشود. بسياري از زائران در زمان تردد در خيابانهاي كربلا و نجف، جوانان پابرهنه عراقي را مشاهده ميكنند كه با گاري، ديگهاي غذا را به محل نامشخص حمل ميكنند، اما خبر ندارند كه اين ديگها حاوي غذاهاي روزانه آنهاست كه قرار است در هتل محل اقامتشان ارائه شود!
متأسفانه در سالهاي گذشته هر زمان كه نسبت به ارائه غذاهاي غيربهداشتي و وضعيت محل اقامت زائران انتقادهايي متوجه مديران سازمان حج و زيارت شده، تنها دو گزينه «پيگيري و رايزني با مقامات عراقي » پاسخ مديران نسبت به اين انتقادات بوده است. البته در آن سوي ماجرا مقامات عراقي به دليل اشتغال زا بودن كار در هتلها براي جوانان اين كشور، اشتياق چنداني به دخالت طرف ايراني در اينگونه مباحث ندارند و در بسياري از هتلها حتي اجازه بازرسي هم نميدهند و از ترس از دست دادن شغل خود در مقابل كارشناسان بهداشت ايراني مقاومت ميكنند.
مجموع اين شرايط يعني اشتياق زائران ايراني براي سفر به عتبات و استقبال عراقيها از ساختن و اداره هتلهاي جديد براي كسب درآمد آن هم بدون توجه به رعايت اصول بهداشتي، باعث ايجاد مشكلاتي براي زائران ايراني شده است. ايرانيها به كربلا سفر ميكنند، با اشتياق خاصي يك هفته به زيارت ميپردازند، اما در روزهاي آخر سفر و چه بسا تا چند هفته پس از بازگشت از كشور عراق به بيماريهاي گوناگوني مانند مسموميت، بيماريهاي گوارشي و حتي در موارد حاد به بيماريهاي قلبي و عروقي هم مبتلا ميشوند.
به راستي در اين شرايط بايد چه كاري انجام داد؟ آيا بايد دست روي دست گذاشت و منتظر استقبال طرف عراقي براي همكاري با مسئولان بهداشتي و درماني ايران بود؟ به نظر ميرسد استفاده از تجربه كشورعربستان براي احداث آشپزخانههاي مجهز توسط ايرانيها با حمايت سازمانهاي مسئول بهترين گزينه در شرايط كنوني است. چناچنه با رايزنيهاي ديپلماسي بتوان در كشور عراق هم آشپزخانههاي مجهز با مديريت ايرانيها راهاندازي كرد، بسياري از مشكلات بهداشتي زائران در بحث طبخ غذا برطرف خواهد شد. شايد اين راهاندازي آشپزخانههاي مجهز، اولين قدم براي احداث هتلهاي اختصاصي براي زائران ايراني در كشور عراق باشد. از قديم گفتهاند: «هر جا جلوي ضرر را بگيري، منفعت است».
