رضا رضاييمصدق: اتحاد جماهير شوروي کشور بعدي منفجر کننده يک بمب بود. شوروي اولين آزمايش سلاح هستهايش را در ۲۹ آگوست ۱۹۴۹ انجام داد.
ساير کشورهايي که به دنبال آنها دست به چنين آزمايشهايي زدند عبارتند از: بريتانيا که اولين آزمايشاش در ۳ اکتبر ۱۹۵۲انجام شد؛ فرانسه در ۳ دسامبر ۱۹۶۰نخستين آزمايش را صورت داد؛ چين در ۱۶ اکتبر ۱۹۶۴ و هند در ۱۸ مي۱۹۷۴ بود که به دنبال بزرگترهاي شناسايي شده رفتند.
«عصر گرما هستهاي» از يك نوامبر ۱۹۵۲، هنگامي که ايالات متحده اولين بمب گرماهستهاي خود را در جزيره مرجاني انيوتاک (Eniwetok) در اقيانوس آرام منفجر ساخت، آغاز شد.
اسم رمز اولين بمب گرماهستهاي ايالات متحده بمب مايک (Mike) نامگذاري شد که مخفف نام ميکائيل است. اين بمب، ۵۰۰ برابر قدرتمند از آزمايش اولين بمب آغاز کننده عصر هستهاي که همان (Trinity) نام داشت، بود و قدرت انفجاري که داشت ۴/۱۰ مگاتن تخمين زده شد.
همچنين براي ساير دولتهاي گرماهستهاي، اتحاد جماهير شوروي اولين بمب گرماهستهايش را در ۲۲ نوامبر ۱۹۵۵ آزمايش کرد؛ چين در ۱۷ ژوئن ۱۹۶۷؛ بريتانيا در ۸ نوامبر ۱۹۵۷ و فرانسه در ۲۴ آگوست۱۹۶۸.
ايالات متحده ۱۰۳۰ آزمايش سلاح هستهاي انجام داد و آخرين آزمايش قطعياش در ۲۳ سپتامبر ۱۹۹۳ بود. اتحاد شوروي ۷۱۵ آزمايش انجام دادکه آخرين آن در ۲۵ اکتبر ۱۹۹۰ هدايت شد.
گفتني است روسيه هيچ تسليحات هستهاي را منفجر نکرد و در اين زمينه با تاريخ قبل از فروپاشي شوروي پيوند خورده است. فرانسه ۲۱۰ آزمايش انجام داد که آخرين آزمايش قطعي اين کشور در ۲۷ ژانويه۱۹۹۶ صورت پذيرفت.
بريتانيا ۴۵ آزمايش را تدارک ديد و آخرين آزمايش قطعياش در ۲۶ نوامبر ۱۹۹۱ بود.
چين ۴۳ آزمايش انجام داد که کمابيش چهار آزمايش اين کشور در اين عرصه مطابق گزارش برنامهريزي شده در خلال سالهاي ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۷ هدايت شد.
ميانگين روند آزمايش سلاحهاي هستهاي قابل توجه است: از ۱۶ ژوئيه ۱۹۴۵ تا سال ۱۹۹۶، در سرتاسر جهان ۲۰۴۴ آزمايش صورت پذيرفته است که در اين دوره زماني، اين ميزان، معادل رخ دادن يک آزمايش در هر ۹ روز در اين دوره ۵۰ ساله است.
ايالات متحده در مجموع از تاريخ اولين آزمايشش در اين دوره ۵۰ ساله، معادل هر ۱۷ روز يک آزمايش سلاح هستهاي را انجام داده است. اتحاد شوروي به طور ميانگين هر ۲۳ روز آزمايش سلاح هستهاي انجام داده است.
فرانسه هر ۶۳ روز؛ بريتانيا هر ۳۴۹ روز؛ چين هر ۲۲۲ روز و هند فقط يک آزمايش را هدايت کرده است.
انفجارهاي آزمايش سلاح هستهاي در همه محيطها انجام شده است، روي زمين، زير زمين زير آب، روي قلهها انجام شده است، روي عرشه کشتي ها، آويخته از بالونها، در سطح زمين، زيرآب در اعماق ۲۰۰۰ پايي، زير زمين در عمق بيش از ۸۰۰۰ پا و در تونلهاي افقي.
بمبهاي آزمايشي همچنين به وسيله هواپيماها رها شدهاند و نيز به وسيله موشکها در ۲۰۰ مايل بالاتر از جوشليک شدهاند.
آزمايش سلاحهاي هستهاي در سرتاسر جهان انجام گرفته است. در اقيانوس آرام در جزيره مرجاني (Bikini) توسط ايالات متحده. جزيره
(Christmas) توسط ايالات متحده و بريتانيا. جزيره مرجاني (Eniwetok) توسط ايالات متحده. جزيره مرجاني (Fangataufa) توسط فرانسه. جزيره مرجاني (Johnston) توسط ايالات متحده. جزيره (Malden) توسط بريتانيا.
همچنين در استراليا، جزيره مونت بِلو (Monte Bello)، در صحراي اميو (Emu)، و مارالينگا (Maralinga) که از سلسله آزمايشهاي بريتانيا هستند.
در ايالات متحده: نِوادا (Nevada) (در مکانهاي مختلف؛ اما مقر آزمايش نِوادا همچنان در ايالات متحده تنها مقر فعال است)؛ آلاموگوردو (Alamogordo)، نيومکزيکو (New Mexico)، کارلزبد (Carlsbad)، هاتيزبورگ (Hattiesburg)، ميسيسيپي (Mississippi)، گرندويل (Grandville)، کالورادو (Colorado)، ريفل (Rifle)، فارمينگتن(Farmington)، هات کريک وَلِي(Hot Creek valley)، فالون(Fallon)، آمچيتکا (Amchitka) و آلاسکا (Alaska).
در اتحاد شوروي: جزيره نزديک به قطب نووايا زمليا (Novaya Zemlya) در تنها مقر آزمايش روسيه که همچنان فعال است. (Semipalatinsk) در شرق قزاقستان، نزديک اَزگير (Azgir) و آستراخان (Astrakhan) در غرب قزاقستان، در نزديک اورنبورگ (Orenburg) بين رودخانه ولگا (Volga) و رشته کوههاي اورال (Ural)، در اوکراين، در ازبکستان و در ترکمنستان.
در الجزاير: نزديک ريگن (Reggane) و در رشته کوههاي هاگر(Hoggar) واقع در اِکر (Ecker) که متعلقند به آزمايشهاي انجام شده توسط فرانسه.
در چين: در مقر آزمايش در استان زينگجيان (Xingjian) که اين مقر آزمايش همچنان فعال است.
در هند: در مقر آزمايش پوخران (Pokhran)، همچنين در جنوب آتلانتيک که با مشارکت ايالات متحده صورت پذيرفته و آزمايشهاي انجام شده توسط راکتها پرتاب شده است.
از ۲۰۴۴ آزمايش سلاحهاي هستهاي در سرتاسر جهان، ۷۱۱ مورد در جو يا زير آب بوده است: ۲۱۵ مورد توسط ايالات متحده، ۲۰۷ مورد توسط اتحاد جماهير شوروي، ۲۱ مورد توسط بريتانيا و ۴۵ مورد توسط فرانسه و ۲۳ مورد توسط چين.
مطابق آمارها آخرين آزمايش سلاحهاي هستهاي در جو در ۱۶ اکتبر ۱۹۸۰، در چين رخ داد و اولين آن در ۱۶ ژوئيه ۱۹۴۵ در ايالات متحده بود.
تخمين زده شده است که مجموع همه آزمايشهاي جوي سلاحهاي هستهاي هدايت شده، ۴۳۸ مگاتن بوده است. اين در حکم ۲۹۲۰۰ برابر اندازه بمبهاي هيروشيماست.
ظرف ۳۶ سال بين سالهاي ۱۹۴۵ تا ۱۹۸۰، هنگامي که آزمايشهاي جوي آغاز به هدايت شدند، اين در حکم منفجر کردن يک بمب به اندازه بمب هيروشيما در اتمسفر در هر ۱۱ ساعت است.
تقريباً ۳۸۳۰ کيلوگرم پلوتونيوم به واسطه آزمايش هستهاي در زيرزمين، در زمين باقي مانده و حدود ۴۲۰۰ کيلوگرم پلوتونيوم به واسطه آزمايش هستهاي جوي وارد جو شده است.
(PNE)يک برنامه«انفجار هستهاي صلح آميز» (Peaceful nuclear explosions) است که همان انجام انفجار هستهاي براي مقاصد غير نظامي است. دو دولت از پنج قدرت هستهاي شناسايي شده، در اين برنامه به طور جدي شرکت کردهاند.
اتحاد جماهير شوروي برنامه گسترده انفجار هستهاي صلح آميز (PNE) را انجام داده است. اغلب ۱۱۶ انفجار هستهاي صلح آميز انجام شده، طي سالهاي ۱۹۶۵ تا ۱۹۸۸ هدايت شده است: ۸۱ مورد در روسيه، ۳۰ مورد در قزاقستان، دو مورد در اکراين، دو مورد در ازبکستان و يکي در ترکمنستان.
ايالات متحده ۲۷ مورد انفجار صلح آميز هستهاي بين سالهاي ۱۹۶۱ تا ۱۹۷۳ انجام داد: يکي در کارلزبد (Carlsbad)، يکي در گرندويل (Grandville)، يکي در ريفل (Rifle)، يکي در فارمينگتون (Farmington)، و ۲۳ مورد در مقر آزمايش ملي در نِوادا (Nevada).
فرانسه، بريتانيا و چين انفجارهاي صلح آميز هستهاي را انجام ندادهاند. چين، اگرچه در اجراي انفجارهاي صلح آميز هستهاي در آينده علاقمند است و هند ادعا ميکند آزمايش هستهايش براي مقاصد صلحآميز بود است.
اين در حالي است که هر دو کشور در زمينه توليد تسليحات نوين، به ويژه ايالات متحده، همچنان با قدرت هر چه بيشتر فعال هستند.
اين انفجارهاي هستهاي صلح آميز فوايد و کاربردهاي متنوعي داشتهاند. اين موارد عبارتند از: لرزش صوتي عميق؛ ايجاد حفرههاي زيرزميني انبوه؛ کمک به استخراج گاز و نفت؛ خاموش کردن بسيار خوب آتش سوزي گاز و نفت؛ ايجاد مخازن و ساختن کانال.
هرجا که آزمايش سلاحهاي هستهاي براي هر هدف و دليلي اتفاق افتاده باشد، مشکلات زيست محيطي بهوجود ميآورد. راديواکتيويته، از آزمايشات هستهاي زير زمين به محيط سطح زمين و فضاهاي مجاور نفوذ ميکند.
فضاهاي وسيعي از زمين به سبب آزمايشات هستهاي جوي و زيرزميني غيرقابل سکني هستند و سلامتي و معيشت مردم بومي و بچههايشان و بچه بچههايشان به وسيله آزمايشهاي سلاحهاي هستهاي تحت تأثير قرار ميگيرد.
