به گزارش «جوان»، باراك اوباما نيمه شب يكشنبه به وقت تهران در حالي كه هنوز كلمبيا را به قصد واشنگتن ترك نكرده بود، به موضعگيري يكشنبه عصر نتانياهو واكنش نشان داد. نتانياهو در گفت و گو با جو ليبرمن، سناتور دست راستي جمهوري خواه امريكا با اشاره به گفت و گوهاي ۱+۵ با ايران گفته بود: «احساس اوليه من اين است كه ايران نوعي هديه دريافت كرده است. اين كشور پنج هفته وقت گرفته تا بدون محدوديت به غنيسازي ادامه بدهد.»
اوباما در واكنش به اين سخنان نتانياهو گفت: «اين حرف كه تا حدودي امتيازي دادهايم يا بليت رايگاني واگذار كرده ايم تا ايران چيزي به دست آورد درست نيست. درواقع اگر آنها از امتياز اين گفت و گوها استفاده نكنند، طي چند ماه اندك آينده يكي از سختترين تحريمها را دريافت خواهندكرد.»
رئيسجمهور امريكا با لحني تهديدآميز گفت:«ما خواهيم ديد كه پيشرفتي به دست خواهد آمد يا نه. اكنون عقربههاي ساعت در حال تيك تيك كردن است و ما با صراحت به ايران و شركاي مذاكراتي خودمان گفته ايم كه نميخواهيم اين گفت و گوها در يك روند تأخيري به درازا بكشد اما تا الان هم حداقل امتيازي ندادهايم.»
اوباما اين را هم گفت كه به نظر او هنوز هم فرصت ديپلماسي با ايران وجود دارد.
در حالي كه تقريبا همه منابع ديپلماتيك نزديك به مذاكرات تا عصر روز دوشنبه، يعني قبل از موضعگيري نتانياهو، از فضاي بسيار مثبت گفت و گوهاي ايران با ۱+۵ خبر ميدادند و بن رودز معاون شوراي امنيت ملي امريكا در يك موضعگيري رسمي از تعبير « نشست مثبت بود» براي مذاكرات استفاده كرد، ولي قرائن نشان ميدهد كه فشارها روي اوباما رئيسجمهور امريكا از دو طرف در حال تشديد شدن است: جمهوري خواهان رقيب و لابي اسرائيلي داخل امريكا.
در حالي كه جو ليبرمن سناتور امريكايي در تلآويو با نتانياهو و مقامهاي اسرائيلي ملاقات كرده، منابع خبري ميگويند كه اين سناتور جمهوري خواه بعد از بازگشت از تلآويو، جمهوري خواهان را براي تشديد فشارها روي اوباما تحت فشار خواهد گذاشت. از طرف ديگر، احتمالا نتانياهو تا فاصله چند هفتهاي باقي مانده تا دور دوم مذاكرات در بغداد در سوم خرداد، فرستادگان ويژه خود را براي گفتوگو با كشورهاي ۱+۵ از جمله امريكا اعزام خواهد كرد. طي همين مدت، لابي اسرائيلي داخل امريكا هم طي روزهاي آينده فعاليت خود را براي تشديد فشارها بر اوباما تشديد خواهد كرد. جوستين ريموندو، يادداشت نويس آنتيوار ديروز در گزارشي اين سؤال را مطرح كرد كه آيا شانس صلح به دست لابي اسرائيلي از بين خواهد رفت؟
توافق محرمانه امريكا با ايران؟
ديروز رسانههاي اسرائيلي به طور گستردهاي به تحليل و تفسير موضعگيري نتانياهو عليه گفت و گوهاي ۱+۵ با ايران پرداختند و تحليلهاي مختلفي در اين باره منتشر كردند. دبكا فايل، سايت اينترنتي نزديك به موساد در گزارشي از توافق محرمانه اوباما با ايران خبر دارد، توافقي كه به نوشته اين سايت، بر خلاف تفاهم بين امريكا و اسرائيل است. به نوشته دبكا فايل، منابع اسرائيلي ميگويند كه در وراي نمايش استانبول، امريكا و ايران طي تماسهاي مخفيانهاي كه در پاريس و وين باهم داشتهاند، به يك توافق محرمانه رسيدهاند، توافقي كه به نوشته اين سايت اسرائيلي، بسيار فراتر از تفاهم تل آويو با كاخ سفيد است. منابع اسراييلي ميگويند كه تلآويو قبل از مذاكرات استانبول توافق كرده بود كه از ايران در جريان مذاكرات خواسته شود غنيسازي را تعليق و سايت فردو را تعطيل كند.
چرا نتانياهو از توافق ۱+۵ ميترسد؟
روزنامههاي چپگراي اسرائيلي، نيز به تحليل و تفسير گفت و گوهاي استانبول پرداختند. روزنامه چپ گراي هاآرتص( منتقد نتانياهو) در يادداشتي به قلم «اكيوا الدار» با عنوان «نتانياهو از پيروزي بر سر برنامه هستهاي ايران ميترسد» نوشت: «از نظر نتانياهو تعليق تهديد هستهاي ايران ميتواند يك پيروزي بد شگون باشد و در چنين حالتي، قدرتهاي جهاني به سمت بحران خاورميانه( بين اسرائيل با فلسطينيان) برمي گردند كه البته مسئله اشغالگري و بيعدالتي اسرائيل نيز مطرح خواهد شد. بدون تهديد ايران، اسرائيليها درگير مسائل و مشكلات جمعيتي و دموكرات داخلي خودشان خواهند شد.» اين روزنامه همچنين نوشت كه يك توافق با ايران بر سر غنيسازي اورانيوم و نظارت بازرسان آژانس بر تأسيسات زير زميني فوردو در قم، ميتواند يك پيروزي بد شگون براي بازدارندگي اسرائيل نيز محسوب شودو ادعاي مشروع اسرائيل براي بازداشتن ايران را بيمعنا ميكند.»
