نقدينگي در دي ماه امسال يك رشد خيره كننده را تجربه كرده است. معني ساده اين موضوع اين است كه دولت با اجراي سياستهاي اقتصادي خود موجب شده پول بيشتري به جامعه تزريق شود؛ پولهايي كه نه تنها به مراكز توليد نرفتند بلكه موجب شدند كه تورم و تقاضاي كاذب در اقتصاد كشور روند صعودي به خود گيرد.
حال بانك مركزي اميدوار است با افزايش نرخ سود بانكي و پيش فروش سكهپولها را از جامعه جمع كند؛ كاري كه به گفته اقتصاددانان در مدت اندك از پايان سال تأثير چشمگيري در كاهش نقدينگي ندارد. اين حجم بالاي نقدينگي در نهايت به تورم و رونق در بازارهاي غير متشكل پولي و حتي بحران سازي در بازارهايي چون طلا و ارز و شايد در آينده مسكن منجر شود.
رئیس کل بانک مرکزی در تازهترين اظهارات خود با اشاره به کاهش نرخ رشد نقدینگی در ماههای پایانی سال گفت: نقدینگی در ۳۰ دی ماه ۹۰ معادل ۳۲۶۰هزار میلیارد ریال شده که نسبت به یک سال قبل ۳۲۳ هزار میلیارد ریال رشد داشته است. پيش از اين روزنامه جوان براي نخستين بار ميزان نقدينگي را اعلام كرده و درباره رشد بي رويه آن هشدار داده بود.
محمود بهمنی در گفتوگو با فارس با اشاره به وجود نقدینگی در اقتصاد اظهار داشت: نقدینگی بالای جامعه، در ترکیب با نرخ سود پایین، مثل قند خون بالا بود که یک روز به چشم، یک روز به کبد و هر روز به نقطهای از بدن آسیب میرساند ولی آزادسازی نرخ سود سپردههای بانکی این وضعیت را ساماندهی کرد. وی در همین ارتباط به آزادسازی نرخ سود سپردهها اشاره کرد و افزود: هماکنون که نرخ سود سپردهها آزاد شده، در همین سه هفته اخیر، آمارها نشان میدهد که نقدینگی به سمت بانکها رفته و الان بانکها وضعیت مناسبی به لحاظ مالی پیدا کردهاند. رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: در همین دو تا سه هفته، میبینیم که آزاد شدن نرخ سود، باعث رونق شدید فروش اوراق مشارکت برای پروژههای سرمایهگذاری شده است.
افزایش نرخ ارز شمشیر دو لبه برای اقتصاد است
بهمنی در ادامه این گفتوگو در مورد نوسانات نرخ ارز، بیان کرد: افزایش نرخ ارز باعث افزایش رونق صادرات میشود و بنده کاملاً این مسئله را قبول دارم، اما باید توجه کنیم که الان ۸۰ درصد واردات ما، به کالاهای سرمایهای و مواد اولیه تولیدات داخلی مربوط است. وی تصریح کرد: بنابراین افزایش نرخ ارز، باعث افزایش هزینههای تولید و در نتیجه افزایش تورم میشود.
رئیس کل بانک مرکزی اضافه کرد: با این حساب میتوان گفت که افزایش نرخ ارز، یک شمشیر دولبه است که از یک طرف میتواند رقابتپذیری بینالمللی صنایع داخلی را افزایش دهد و از طرف دیگر میتواند تورم را افزایش دهد. بهمنی ادامه داد: در مجموع، در کوتاهمدت میتوان بحث کنترل تورم را در سیاستگذاری برای نرخ ارز اولویت داد، اما در بلندمدت باید به سمت افزایش رقابتپذیری صنایع کشور برویم. وی با تأکید براینکه هم اکنون کشور ما به لحاظ ذخایر ارزی در وضعیت خوبی قرار دارد، گفت: در واقع الان اگر واردات رسمی سالانه را (صرف نظر از واردات قاچاق) حدود ۷۰ میلیارد دلار در نظر بگیریم، صادرات نفت سالانه ما ۹۰ میلیارد دلار است.
بهمنی در ادامه با تأکید براینکه هم اکنون به خاطر تحریمها در شرایط خاصی قرار داریم، بیان کرد: تصور میکنیم که خوب نیست در این شرایط، هر نوع کالایی را وارد کنیم، بانک مرکزی در حال حاضر تحریم است و لذا برای نقل و انتقال داراییهای ارزی در کشورهای مختلف، دارای مشکلاتی هستیم که این مسئله باعث تاخیر در ارائه ارز به واردکنندگان شده است و در حال حاضر پیگیر حل این مشکل هستیم.
استقبال شدید مردم از طرح پیشفروش سکه و بازارگرمي بانك مركزي
در حالي كه بهمني از استقبال شديد مردم از طرح پيش فروش سكه سخن به ميان آورده اما از سوي ديگر توقف پيش فروش شش ماهه سكه و تبديل آن به هشت ماه مردم را در ادامه خريد سكه كمي نگران ساخته است. به احتمال زياد بانك مركزي نگران ارزاني سكه در بهار سال ۹۱ است. بهمنی ادامه داد: کارآمدی افزایش نرخ سود بانکی بر کاهش هجوم سرمایهگذاران به بازار طلا، کاملا محسوس است. برای مثال روزی بود که ما ظرف یک روز، یک میلیون و ۶۲۵ هزار سکه پیشفروش کردیم اما الان هر روز حدود ۳۰ هزار سکه پیشفروش میشود و بیش از این میزان فیش پیش فروش باطل می شود که نشانه استقبال شدید مردم از سپردهگذاری در بانکهاست.
اذعان بهمنی برای جمعآوری نقدینگی از طریق فروش طلا
وی افزود: الان نرخ رشد نقدینگی ما ۱۱ درصد است که یکی از دلایل کاهش نرخ رشد نقدینگی، جمعآوری بخشی از نقدینگی از طریق فروش طلا به مردم بوده است. رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه رشد اقتصادی سال گذشته ۵/۵ درصد است، گفت: برای اطلاع عموم باید گفت جزئیات آن نیز موجود است. بهمنی تصریح کرد: سهم بخش کشاورزی۲/۱۰ درصد، ۵/۷ درصد صنعت و معدن، ۹/۱ درصد نفت و ۸/۳ خدمات است.
وی تأکید کرد: رشد قيمت نفت به دلیل آن است که بخشی از آن وابسته به متغیرهای بیرونی است و دست ما نیست.
