به گزارش «جوان»، به نظر ميرسد «نامه»اي كه كاترين اشتون مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا روز بيست و يكم اكتبر ۲۰۱۱ (۲۹ مهرماه ۱۳۹۰) براي جليلي ارسال و در آن براي شروع مذاكرات «بدون پيش شرط» و « معنيدار» اعلام آمادگي كرد، به مانعي جدي براي شروع دور تازه مذاكرات ايران با ۱+۵ تبديل شده است. در حالي كه محمود احمدينژاد رئيسجمهور ايران روز پنج شنبه براي شروع دوباره مذاكرات اعلام آمادگي كرد، خبرگزاري فرانسه گزارش كرد كه امريكا روز پنجشنبه از پاسخگويي مستقيم به اظهارات محمود احمدينژاد، خودداري و به طور كلي اعلام كرد كه تهران بايد به طور رسمي به نامهاي كه پيشنهاد گفتوگو را مطرح كرده بود، پاسخ دهد.
ويكتوريا نولاند، سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا گفت كه نامه اشتون تنها ملاك ازسرگيري گفتوگوهاست. وي افزود: فقط گفتن آمادگي براي انجام گفتوگو به پاسخ ملاكي نيست كه ما تعيين كردهايم و آن آمادگي براي گفتوگو و جدي بودن درخصوص آگاه كردن جهان از كليه جزئيات برنامه هستهاي شما و اثبات ادعا درباره مسالمتآميز بودن اهداف است. فيليپ جي كاري، سخنگوي كاخ سفيد هم به خبرنگاران گفت: موضع ما همان است كه هميشه بوده؛ ايران بايد به تعهدات خود در برابر جامعه بينالمللي پايبند باشد. او ادامه داد: روندي وجود دارد كه بر اساس آن گفتوگوها ميتواند انجام گيرد. نامهاي از جانب اشتون وجود دارد كه ايران ميتواند به آن پاسخ دهد.
همزمان، كاترين اشتون مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا هم در يك كنفرانس مطبوعاتي مشترك با شيمون پرز رئيس رژيم صهيونيستي گفت: «اين هدف من است و هر كجا كه بروم اين پيام را براي دولت ايران ميفرستم، به محض اينكه آنها آماده باشند و نشان دهند كه جدي هستند، من نيز آماده از سرگيري مذاكرات هستم». اشتون نگفت كه معناي اين عبارت كه «ايران بايد نشان دهد جدي است» چيست، ولي به نظر ميرسد منظور او، ارسال نامه رسمي توسط سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران و اعلام آمادگي براي شروع مذاكرات است. سخنگوي كاترين اشتون اواسط دي ماه به طور رسمي اعلام كرده بود براي آنكه مذاكرات بتواند از سر گرفته شود، ايران بايد به نامه اتحاديه اروپا پاسخ دهد.
چرا ايران جواب نميدهد؟
تهران ميگويد نامه ۲۹ ماه مهر ماه اشتون در واقع پاسخي است به نامهاي كه سعيد جليلي روز سهشنبه ۱۵ شهريور ۱۳۹۰ (۶ سپتامبر ۲۰۱۱) به اشتون نوشته و در آن تأكيد كرده بود «ايران به يافته شدن يك راه حل مذاكراتي پايبند است و در چارچوب راهبرد گفتوگو براي همكاري حول نقاط مشترك، آماده است درباره مجموعهاي از مسائل از جمله مسئله هستهاي به شكل كلي و شامل مسائل خلع سلاح، عدم اشاعه و همكاري صلحآميز مذاكره كند» به همين خاطر، تهران ميگويد پيش از اين براي مذاكرات اعلام آمادگي كرده و نيازي نميبيند در نامهاي جديد اين موضوع را اعلام كند. رامين مهمانپرست سخنگوي وزارت امور خارجه كشوراواسط دي ماه گفته بود: پاسخ نامه كاترين اشتون براي ادامه گفتوگوها با ۱+۵ و ايران پيش از اين داده شده است و ما در حال حاضر منتظر هستيم تا تاريخ و مكان پيشنهادي نشست بعدي توسط خانم اشتون ارائه شود. به گفته مهمانپرست، پس از اينكه زمان و مكان بعدي اين گفتوگوها اعلام شد، جليلي و تيم مذاكره كننده هستهاي كشورمان نظرات خود را در اينباره اعلام ميكنند. با تماسهايي كه بين آنها برقرار خواهد بود به توافق نهايي خواهند رسيد.
برخي منابع معتقدند كه اختلاف نظر تهران با اروپا و امريكا براي از سرگيري مذاكرات، نوشتن يا ننوشتن نامه نيست، بلكه به دستور كار مذاكرات بر ميگردد. محتواي نامه اشتون به جليلي به نحوي نوشته شده كه مذاكرات روي برنامه هستهاي ايران متمركز ميشود، ولي تهران معتقد است كه موضوع هستهاي بايد بخشي از مذاكرات باشد.
مسكو: نمره امريكا منفي است
كش و قوسي كه اروپا و امريكا براي شروع دور تازه مذاكرات راه اندختهاند، ديروز مسكو را به واكنش واداشت. سرگئي ريابكوف معاون وزير امو خارجه روسيه گفت: غرب و گروه ۱+۵ در مواجهه با ايران شعار سياست مشوقها را سر ميدهند، اما وقتي پاي عمل به ميان ميآيد به وعدههاي خود عمل نميكنند. معاون وزير خارجه روسيه اضافه كرد: متأسفانه روسيه و امريكا در ديالوگهاي مربوط به برنامه هستهاي ايران نه تنها به توافقي دست نيافتهاند، بلكه نمره آنها حتي منفي نيز بوده است. ريابكوف تصريح كرد: با اين وجود مسكو انجام مذاكرات عميق، حرفهاي و مشخص با هدف دستيابي به نتيجه مطلوب درباره برنامه هستهاي ايران را هم با تهران و هم با گروه ۱+۵ دنبال ميكند. وي ادامه داد: مذاكرات درباره برنامه هستهاي ايران ميان اعضاي گروه ۱+۵ به اين دليل نتيجه بخش نيست كه برخي از اعضاي اين گروه هنوز به اين درك آشكار دست نيافتهاند كه هيچكس زير بار شلاق تحريم نميرود. معاون وزير امور خارجه روسيه هشدار داد: اعمال فشارهاي بيش از حد عليه يك كشور نه تنها راه به جايي نميبرد، بلكه ميتواند به بروز بحرآنهاي جديد و تيرگي بيشتر روابط بينالمللي منجر شود.
روز چهارشنبه سرگئي لاوروف وزير خارجه روسيه هم بر برگزاري هرچه سريعتر مذاكرات درباره برنامه هستهاي ايران تأكيد كرد و گفت: روسيه احياي سريع گفتوگوها ميان جامعه بينالمللي و ايران درباره برنامه هستهاي ايران را خواستار است و از برگزاري مذاكرات در تركيه حمايت ميكند. لاوروف در ديدار با احمد داوود اوغلو، وزير امور خارجه تركيه اظهار داشت: مسكو و آنكارا موافق احياي سريع گفتوگوها درباره برنامه هستهاي ايران هستند. وزير امور خارجه تركيه تأكيد كرد: ما ميخواهيم گفتوگوها در اسرع وقت آغاز شود. لازم به ذكر است آژانس بينالمللي انرژي اتمي هم ديروز با تأييد سفر هيئتي عاليرتبهاي از آژانس به ايران اعلام كرد كه هدف اصلي از اين ديدار حل كل مسائل اساسي باقيمانده در رابطه با برنامه هستهاي ايران است.
