اگر روند فعلی با همین شتاب ادامه پیدا کند، ممکن است ۱۵ تا ۲۰ درصد (۱۵ میلیون نفر) از جمعیت کشور به دیابت مبتلا شود و از هر ۴ یا ۵ نوزادی که در آینده به دنیا میآیند، یک نفر مبتلا به دیابت باشد که این موضوع فاجعه است. گسترش افسار گسیخته این بیماری محصول تغذیه نامناسب و کمتحرکی است؛ مباحثی که از آنها تحت عنوان شیوههای نادرست زندگی یاد میکنند و دولت و وزارت بهداشت نیز با عمل نکردن به وظایف و تعهدات خود در اطلاعرسانی و بسترسازی، سهم قابل توجهی در آمار رو به رشد بیماران دیابتی دارند.
روز ۱۴ نوامبر یا ۲۳ آبان ماه مصادف با روز تولد کاشف انسولین به نام روز جهانی دیابت نامگذاری شده است. امسال نیز روز جهانی دیابت با شعار «آموزش و پیشگیری از دیابت» در حالی برگزار میشود که حتی سایت خبری وزارت بهداشت کوچکترین خبر یا اطلاعیهای در رابطه با این بیماری شایع منتشر نکرده است، اما روز گذشته انجمن اطلاعرسانی دیابت دراین رابطه نشستی خبری برگزار کرد.
دکتر علیرضا استقامتی، فوقتخصص غدد و متابولیسم و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در این نشست دیابت را یک بیماری مزمن معرفی کرد که وقتی گریبانگیر فردی شود تا پایان عمر همراه اوست و بخشی از بار درمان و کنترل این بیماری به عهده خود فرد است. به گفته وی این بیماری رو به افزایش است و صعود ْت در بعضی نقاط دنیا مانند ایران به طور محسوستری قابل لمس است که اصلیترین دلیل آن شیوههای زندگی نادرست است.
یک تریلیون تومان بار مالی دیابت برای کشور دیابت اگر به سراغتان بیاید دیگر رهایتان نمیکند. این بیماری بسیار پرهزینه است به گونهای که بنا بر برآورد دکتر استقامتی هزینه یک ساله بیماران دیابتی در کشور یک تریلیون تومان بوده است.
این بیماری اما بدون علامت است، به گونهای که بنا به اظهار دکتر استقامتی میتواند تا ۱۰ سال بیاثر باشد و تنها با غربالگری و آزمایش قند خون میتوان آن را تشخیص داد.
وی بر غربالگری گروههای در معرض خطر تأكيد کرد؛ افراد بالای ۴۵ سال و یا افراد زیر ۴۵ سال که مبتلا به چربی و فشار خون بالا، سابقه خانوادگی دیابت، افراد کم تحرک، چاق، خانمهای مبتلا به پلی کیستیک و افرادی از این دست لازم است تا کنترل بیشتری بر میزان قند خون خود داشته باشند.
همکاری دولت و تولیدکنندگان کالاهای مضر برای افزایش دیابت!
تغذیه نامناسب مصرف کم سبزیجات و لبنیات و خوردن زیاد قندها و چربیها به علاوه کم تحرکی معنای «شیوههای نادرست زندگی» است. مطابق آمار مرکز مدیریت بیماریهای وزارت بهداشت، ۱۵ درصد افراد جامعه ما یعنی ۵ میلیون نفر، اصلاً تحرک ندارند و ۴۰ درصد کم تحرکند. این را بگذارید در کنار افزایش گرایش به فست فودها و مواد غذایی آمادهای که اگرچه مطابق قانون برنامه چهارم و پنجم توسعه تبلیغاتشان ممنوع و خلاف قانون است، اما نه فقط از این تبلیغات کاسته نمی شود، بلکه حجم آنها رو به افزایش است، بنابراین مسیر رشد و گسترش بیماری دیابت از هر لحاظ مهیاست.
به باور دکتر استقامتی، دولت و وزارت بهداشت در انجام تعهداتشان در قبال سلامت جامعه شانه خالی کردهاند و اگرچه ۱۰ سال پیش در قانون برنامه چهارم توسعه و دوباره در قانون پنجم، دولت بر امنيت تغذيه، تأمين سبد مطلوب غذايي و كاهش بيماريهاي ناشي از سوءتغذيه و گسترش سلامت همگاني در كشور متعهد شده و قرار بود هر سال یک درصد از بار بیماریهای غیر واگیر را کم کند، اما در عمل چیزی مشهود نیست.
بنا به تأكيد وی، باید برای ورزش همگانی فضاهای ورزشی ایجاد شود همچنان که اصلاح شیوههای زندگی نیازمند برنامه عملیاتی مناسب از سوی دولت است و باید یارانهها به این سمت و سو سوق پیدا کنند. به اعتقاد این استاد دانشگاه، صرف هزینه در راستای سلامت جامعه سرمایهگذاری است چراکه غیر از تصادفات و حوادث شایعترین علت قطع عضو و نابینایی دیابت است، همچنانکه اصلیترین دلیل نارسایی کلیوی منجر به دیالیز نیز همین بیماری است و از هر سه بیمار بستری در بیمارستانها، یکی مبتلا به دیابت است.
کنترل این بیماری یک عزم ملی میطلبد؛خود فرد به همراه دولت، خانواده و جامعه؛ همه باید تلاش کنند تا شیوع دیابت کمتر و تبعاتش برای مبتلایان کنترل شود.
