ایران هسته ای- برخی منابع دیپلماتیک به «ایران هسته ای» گفتند احتمال اینکه یوکیا آمانو ارزیابی مدنظر امریکا از ماهیت برنامه هسته ای ایران را در گزارش ماه آینده خود ارائه نکند، جدی شده است.
منابع غربی در دو هفته گذشته گفته بودند احتمال دارد آمانو تحت فشار امریکا در گزارش خود که روز ۷ نوامبر (۱۶ آبان) منتشر خواهد شد اعلام کند آژانس به این جمع بندی رسیده است که برنامه هسته ای ایران دارای ماهیت نظامی است. این منابع تاکید داشتند که آمانو می خواهد متن اسناد مطالعات ادعایی را منتشر کند.
آمانو خود نیز در سخنرانی افتتاحیه اجلاس سپتامبر ۲۰۱۱ گفته بود احتمال دارد اسناد جدیدی درباره برنامه هسته ای ایران منتشر کند.
با این حال، دیپلمات ها در تهران می گویند به دنبال تلاش های فشرده انجام شده احتمال دست زدن به این اقدام که در واقع نوعی انتحار برای آژانس محسوب می شود، تضعیف شده است.
این دیپلمات ها معتقدند ۵ عامل زیر نقش اصلی را در این امر ایفا کرده است:
۱- نخستین عامل این است که آمانو متوجه شده روسیه، چین و غیر متعهدها در مقابل این ارزیابی او به شدت موضع خواهند گرفت و این احتمال وجود دارد که با رخ دادن چنین درگیری اعتبار وی صدمه جدی خورده و او دیگر قادر به اداره آژانس نباشد. سفرای روسیه و چین در نامه ای به آمانو این موضوع را به صراحت تذکر داده اند و پیش نویس بیانیه عدم تعهد نسبت به آمانو هم که تقریبا آماده شده به شدت انتقادی است.
۲- عامل دوم آن است که بسیاری از کارشناسان در دبیرخانه آژانس عقیده دارند متن اسناد بر خلاف آنچه ادعا می شود منسجم و خالی از تناقض نیست و انتشار آنها باب نقدهای جدی درباره اعتبار و وثاقت آنها را می گشاید که بعید است آژانس بتواند به آسانی به این نقدها پاسخ بدهد. به عبارت دیگر، تا وقتی متن اسناد –که ایران قبلا ثابت کرده همه آنها جعلی است- منتشر نشده می توان با آنها به مثابه یک هندوانه دربسته برخورد کرد اما وقتی متن اسناد در معرض قضاوت همگان قرار گرفت آن وقت فرایند بی پایان نقد و انتقاد آغاز خواهد شد و این چیزی است که آمانو و امریکا هر دو از آن هستند.
۳- سومین مسئله این است که حتی اگر بپذیریم اسناد مطالعات ادعایی اسنادی صحیح و موثق است باز هم این اسناد ادعای امریکا را درباره وجود یک جنبه بالفعل نظامی درباره برنامه هسته ای ایران ثابت نمی کند. حداکثر چیزی که دراین اسناد وجود دارد این است که ایران زمانی در گذشته یک سلسله مطالعه درباره اموری مانند افنجار چاشنی ها و آزمایش های خاص موشکی داشته است. بسیاری از کارشناسان درون دبیرخانه آژانس معتقدند این کاملا با موردی ممانند کره شمالی که رسما سلاح هسته ای آزمایش کرده متفاوت است و به هیچ وجه نمی توان از این اسناد نتیجه گرفت که ایران مشغول ساخت سلاح هسته ای است. در نتیجه اگر آمانو بر مبنای این اسناد چنین ادعایی را مطرح کند، به سرعت با یک بحران اعتبار بی سابقه مواجه خواهد شد.
۴- آخرین نکته این است که دیپلمات ها می گویند اساسا سند جدیدی برای انتشار علیه ایران وجود ندارد. آنچه اکنون در اختیار آمانوست اسنادی کاملا قدیمی است و تنها اتفاق جدیدی که احتمالا رخ خواهد داد این است که آمانو می خواهد ارزیابی سیاسی رادیکال تری از این اسناد ارائه بدهد.
۵- پنجمین عامل که منجر به بروز مقاومت هایی بی سابقه در مقابل آمانو شده این است که بسیاری از کشورها عقیده دارند این اسناد باید قبل از انتشار علنی در اختیار ایران قرار داده شود. این اتفاقی است که احتمالا به این دلیل که امریکایی ها نگران هستند ایران بتواند در صورت در اختیار داشتن اصل اسناد به سرعت جعلی بودن آن را ثابت کند.
